Recensie

De docu Leaving Neverland is als een stomp in je maag

In de documentaire Leaving Neverland komen twee mannen die popster Michael Jackson beschuldigen van kindermisbruik volkomen geloofwaardig over. Maandag werd de film voor het eerst aan een klein publiek in ons land vertoond.

Beeld ANP

'Ik wil de waarheid nu net zo luid uitspreken als ik al die tijd met de leugen heb gedaan.' De slotwoorden van choreograaf Wade Robson (36) dreunen na bij wie na ruim vier uur kijken naar Leaving Neverland de eerste Nederlandse voorvertoning verlaat.

Robson was tweemaal getuige in grootschalige kindermisbruik-rechtszaken tegen Michael Jackson. Twee keer - in 1993 en 2003 - vertelt Robson hetzelfde: Jackson heeft hem nooit een haar gekrenkt. De eerste rechtszaak eindigt in een schikking, bij de tweede wordt Jackson vrijgesproken.

Vriendschappelijk
De getuigenis van Robson was volgens velen doorslaggevend. Hij verkeerde immers van zijn zevende tot zijn veertiende vaak in een gezelschap van de superster, logeerde op zijn landgoed Neverland en sliep zelfs bij de zanger in bed. Allemaal vriendschappelijk, zegt aanvankelijk ook James Safechuck, het andere onderwerp van Leaving Neverland. Ook Safechuck (nu 40) getuigt in 1993 pro Jackson. Nu zegt hij bij het horen van een liedje van de King of Pop elke keer te worden teruggevoerd naar zijn trauma.

Samen beginnen de twee mannen in 2013 zelf een zaak tegen de Jackson Estate, die de nalatenschap van de in 2009 gestorven Jackson beheert. Er komt geen inhoudelijke behandeling, omdat de aanklacht te lang na het vermeende misbruik - dat in Robsons geval in 1996 eindigde - is ingediend.

Misbruik
In Leaving Neverland blijft echter geen steen meer op zijn plek. Robson en Safechuck verklaren tot in detail wat hen is overkomen, hoe Jackson hen dagelijks misbruikte en dwong te liegen tegen hun ouders, familie en uiteindelijk ook in de rechtszaal.

Leaving Neverland is een documentaire met het effect van een stomp in je maag. Een film die je de bioscoopzaal uitstuurt met een andere blik dan je bent binnengekomen. Allerminst een journalistiek product (aan wederhoor wordt niet gedaan), maar als getuigenis volkomen overdonderend.

Controverse
Sinds de aankondiging van de documentaire, die op 8 maart door de VPRO in ons land wordt uitgezonden, is hij omgeven door controverse. De reactie van de familie Jackson kwam al snel: 'Karaktermoord met geld als motivatie'. Wade Robson zou wraak willen wegens een misgelopen baan bij een Cirque du Soleil-productie over Jackson. Robson zegt juist dat hij die baan zelf niet wilde vanwege de confrontatie met zijn trauma.

De Estate daagt producent HBO voor de rechter. Ook fans reageren woedend. De kern van hun boosheid: 'Waarom de zanger na zijn dood nog aanvallen?'

Meer nog dan een nauwkeurige beschrijving van het misbruik is Leaving Neverland een antwoord op die vraag. De documentaire maakt aannemelijk waarom de mannen simpelweg niet anders konden. Gevangen in een web van loyaliteit, medelijden, angst en aanvankelijk ook diepe liefde. 'Ik was simpelweg helemaal verliefd op Michael,' zegt Robson over zijn 10-jarige zelf.

Seksuele handelingen
Als megafan komt hij al op zijn vijfde in contact met zijn idool als hij een wedstrijd wint waarin hij Jacksons danspassen imiteert. Op zijn zevende verricht hij voor het eerst seksuele handelingen bij Jackson. Robson: 'Hij vertelde me dat wat wij deden de juiste manier was om je liefde voor elkaar te tonen. Ik voelde me speciaal, uitverkoren. Ook toen ik op mijn elfde in de rechtszaal moest getuigen, geloofde ik nog wat ik zei: 'Dit was geen misbruik, dit was liefde.' Maar: 'Michael vertelde me wel altijd dat als iemand er achter zou komen, we allebei ons hele leven naar de gevangenis moesten.'

De verhalen van de Robson en Safechuck, bij wie het misbruik op zijn tiende begon, bevatten veel dezelfde details en komen ook overeen met het relaas van Gavin Arvizo die in 2003 zijn rechtszaak verloor. Het begint met logeerpartijtjes waarvoor ook andere gezinsledengezin worden uitgenodigd en mondt uit in privéovernachtingen in Jackons slaapkamer. Daar volgt hetzelfde patroon: Jackson zegt de jongens te willen leren masturberen en breidt zijn seksuele verlangens daarna steeds verder uit.

Paradijselijk universum
Ook de moeders van de twee komen ruim aan het woord. Met het ongeloof over hun eigen handelen in de ogen, vertellen hoe ze hun jonge zoons achterlieten in de slaapkamer van een volwassen man. Verblind door het klatergoud van Jacksons landgoed, verleid door het ineens toegankelijke paradijselijke universum der supersterren. 'Ik weet niet of ik het mezelf ooit kan vergeven,' snikt Robsons moeder, die haar Australische gezin begin jaren 90 opbreekt om met haar zoon in de buurt van Jackson te kunnen wonen. Robsons vader blijft achter, raakt aan de drank en pleegt uiteindelijk zelfmoord.

Jarenlang blijven Robson en Safechuck tegen de klippen op zwijgen over wat hen overkwam. Tot ze zelf vader worden. 'Ik begon in mijn gedachten beelden te zien van Michael die bij mijn dochtertje deed wat hij bij mij deed. Ik kon er niet meer tegen,' zegt Robson. Hij voelt zich schuldig tegenover zijn leeftijdsgenoten tegen wie hij getuigde, raakt depressief en in zichzelf gekeerd. Tijdens therapiesessies openbaart hij uiteindelijk wat hem is overkomen. 'Ik voel me er beter door. Maar nog steeds niet goed.

'Na vier uur kijken naar het wurgende verdriet van de twee mannen en hun families is er amper nog een reden te bedenken waarom ze hun verhaal zouden verzinnen. Het kan amper anders of deze documentaire zal de nalatenschap van Jackson voorgoed kleuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden