PlusBoekrecensie

De debuutroman van Peter Buurman leunt te veel op sfeer

Een goede nachtrust is een origineel en absurdistisch debuut, maar hier en daar ook een erg zware last. 

Aan de ene kant mag er in 2020 best een verbod worden ingevoerd op het gebruik van het woord kafkaësk in recensies, of in welk type artikelen dan ook. Aan de andere kant is er de debuutroman van Peter Buurman (1992). Een poging tot een samenvatting: een slechte inbreker treft ’s nachts onverwacht een man aan in het huis dat hij met veel kabaal is binnengevallen. De man ligt op bed, is bedekt met stof en lijdt aan waanbeelden. Samen stappen de twee mannen op de scooter van de inbreker. Ze bezoeken een grillroom, een slapelozenkoffiebar en een soort kliniek/zonnestudio.

Dan zijn er nog verhaallijnen over een slapeloze actrice in een eindeloze metasoap en een lethargische grillroommedewerker. De belevenissen van de personages schampen elkaar, komen samen in iets wat op een ontknoping lijkt, maar het wordt nooit helemaal duidelijk wat er in die nacht waarin het verhaal zich afspeelt nou precies gebeurd is, wat écht was en wat een droom of metafoor.

Een goede nachtrust is een origineel, absurdistisch debuut – een verwarrend, totaal onalledaags verhaal, gevat in heldere, dagelijkse zinnen. Maar de kracht van het boek, de tegelijk bizarre en normale droomsfeer, is meteen ook de zwakte ervan. Of misschien zit de zwakte ’m vooral in de onevenwichtigheid.

Net als in een droom is er geen duidelijke plot of logica: álles kan gebeuren. Net als de personages weten we zelden waar we nou eigenlijk naar onderweg zijn. Of waarom. En op den duur krijgen de vreemde wendingen iets willekeurigs. Ze worden over je uitgestort, in plaats van dat je erop anticipeert en met het verhaal meeleeft. Niet alleen is er nauwelijks achtergrondinformatie: we weten ook niet hoe de hoofdpersonen heten, in welke stad (of land) ze zich bevinden, wat hen motiveert – voor zover íets hen al motiveert; ze gaan half slapend door het leven.

Kortom: Buurmans debuut moet het niet hebben van een prikkelende stijl, niet van een dwingende plot, en ook niet van aansprekende, goed uitgewerkte personages. Een goede nachtrust leunt vrijwel volledig op sfeer. Dat is een wel erg zware last. Hoe goed die sfeer ook is getroffen: het voelt net iets te vaak alsof je luistert naar iemand die een kafkaëske droom navertelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden