Plus Interview

De Dardenne-broers: ‘We willen niemand stigmatiseren’

Le jeune Ahmed, over een extremistische moslimjongen, ging in mei in wereldpremière op het festival van Cannes. De Waalse broers Luc en Jean-Pierre Dardenne stonden er de wereldpers te woord. 

De 13-jarige Ahmed radicaliseert onder invloed van imam Youssef. Beeld -

Waarom wilden jullie een film maken over radicalisering?

Luc Dardenne: “De terreuraanslagen in Brussel, Spanje, Frankrijk en de rest van Europa hebben ons diep geschokt. Wij maken altijd films over wat er speelt in onze omgeving en zo groeide het idee dat het een onderwerp voor een nieuw verhaal kon zijn.”

Jean-Pierre Dardenne: “Het begon met verwondering, het verlangen om te begrijpen, en met de vraag of fanatisme een vicieuze cirkel is die kan worden doorbroken.”

LD: “We konden echter geen film over moslimterrorisme maken, voordat we het juiste personage hadden gevonden: Ahmed een jongen, nog niet eens een tiener, die ­geradicaliseerd raakt. Pas toen we hem hadden bedacht, wisten we dat we misschien in staat zouden zijn om iets te zeggen wat mensen aan het denken kan zetten over dit belangrijke onderwerp.”

Hebben jullie veel onderzoek gedaan naar moslim­terrorisme?

LD: “Natuurlijk, mijn broer en ik zijn immers geen moslims, dus we zijn heel voorzichtig geweest. We hebben er alles aan gedaan de gelovige moslims in al hun diversiteit weer te geven. We willen niemand stigmatiseren.”

JPD: “Onze hoofdpersoon is een jonge, geradicaliseerde moslim, die leeft naar de regels van zijn imam, die de wereld verdeelt in rein en onrein. Wat precies onrein is, wilden we heel serieus nemen. We moesten zeer precies zijn in ons portret van Ahmed.”

LD: “We wisten dat we zijn fanatisme serieus moesten nemen. Een fanatiekeling denkt dat hij de waarheid in pacht heeft en dat hij de wereld een dienst bewijst, ook als hij een moord pleegt. Als je hem duidelijk wilt maken dat zijn daden immoreel en onmenselijk zijn, zal hij dat niet begrijpen. Hij zal jou voor gek verklaren. Dat was ons uitgangspunt.”

JPD: “Günther Grass onthulde in zijn memoires dat hij bij de Waffen-SS heeft gediend. Het was tegen het einde van de oorlog, dus dat hij niet wist wat er aan de hand was, was geen excuus meer. Hij was jong en werd compleet ­verleid door hun idealen. Misschien zijn er bijkomende economische en sociale omstandigheden die het nu nog makkelijker maken, maar voor Ahmed geldt in wezen ­hetzelfde: hij is nog heel jong en heeft nog nauwelijks van het leven geproefd. Dat is vruchtbare aarde om geïndoctrineerd te raken.”

Denken jullie dat het mogelijk is te deradicaliseren?

JPD: “Als filmmakers bevonden we ons min of meer in dezelfde positie als veel personages in de film. Ook wij vroegen ons af wat we konden doen om Ahmed te helpen. Daarom omringen we hem in de film met leven. We realiseerden ons al snel dat het niet zou werken om hem te laten redden door een van de andere personages. Daarom eindigt de film zoals hij eindigt. De mogelijkheid om te veranderen wordt Ahmed niet door een ander aangedragen. Als er al iets is dat hem kan doen veranderen, is het de confrontatie met de dood.”

Idir Ben Addi had nog nooit in een film gespeeld; hoe hebben jullie hem gevonden?

LD: “De casting ging net zoals voor onze andere films. ­Nadat we een oproep hadden geplaatst, reageerden er ruim zeshonderd jongens. Op basis van foto’s hebben we een shortlist gemaakt van de honderd die we wilden zien.”

“Idir kwam op de eerste dag. We vroegen hem of hij in zijn hoofd tot vijf wilde tellen. Toen hij dat deed, wisten we direct dat hij geknipt was voor de rol. Nadat we hem nog een keer hadden gezien, namen we contact op met zijn ouders, hij was pas twaalf dus we moesten hun toestemming hebben. We gaven ze het script te lezen; na een week zei de vader dat ze akkoord waren, maar dat Idir zelf ook moest willen. Die riposteerde dat hij graag wilde, ­omdat Ahmed niet alleen maar goed is, maar ook iets heel slechts heeft.”

Was het moeilijk voor Idir om zich met zijn personage te identificeren?

JPD: “Nee, hij is een dromer.”

LD: “En heel getalenteerd; hij houdt van acteren. Hij vertrouwde ons en vond het leuk. Hij maakte de hele tijd grapjes op de set. Hij is een echte acteur.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden