PlusBlikvangers

De dansende beer op buurtcentrum Oosterpark is een beetje vlekkerig

Amsterdam staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden?

Kees Keijer
null Beeld Sophie Saddington
Beeld Sophie Saddington

Buurtcentrum Oosterpark is gevestigd in een modern gebouw in een negentiende-eeuwse wijk. Er worden normaal cursussen en buurtactiviteiten georganiseerd, maar het pand wordt tot oktober verbouwd.

Dansende beer, het kunstwerk dat Merina Beekman in 1991 maakte voor de gevel, torent boven de werkzaamheden uit. De beer is wel een beetje vlekkerig. Dat komt door al het stof van de verbouwing, weten de mannen die er aan het werk zijn. Dat blijkt toch niet te kloppen. De beer was oorspronkelijk egaal donkerbruin gespoten, maar vlak na plaatsing is er verf tegenaan gegooid. De sporen van het verwijderen zijn nog steeds te zien.

Merina Beekman (1961-2009) gold begin jaren 90 als een rijzende ster in de Amsterdamse kunstwereld. Ze debuteerde in de galerie van Wim van Krimpen en exposeerde later bij Slewe. Die galerie heeft zich gespecialiseerd in abstracte kunst, maar het werk van Beekman is juist heel figuratief. Toch zit erontegenzeggelijk ook een abstracte kant aan, misschien omdat haar tekeningen buitengewoon aanwezig zijn. Je ziet in de eerste plaats tactiele, zwarte inktvlekken op papier en daarna pas de voorstellingen. Cartooneske, wollige auto’s, rijkversierde Pakistaanse bussen, dieren en mensen, geschilderd op fluweel of papier. Soms zijn die motieven uitgevoerd op ware grootte. Een tekening van een auto kan dan metersgroot zijn.

Geketende beren

Bijna al haar onderwerpen zijn afkomstig uit het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Pakistan. Beekman reisde veel en had altijd een schetsboek op zak. Ze was vooral gefascineerd door de visuele rijkdom van patronen en motieven die ze in de islamtische wereld tegenkwam. Na enige tijd kwam ze erachter dat de voorstellingen die ze maakte vaak waren gemaakt om het kwaad te bezweren.

Op haar reizen kwam ze veel dieren tegen. Ze zag hoe getemde en geketende beren werden misbruikt om mensen te vermaken. Beekman besloot het silhouet van zo’n beer te gebruiken op de gevel, als knipoog naar het vermaak dat in het gebouw wordt georganiseerd. Het dier is meer dan levensgroot en krachtig, maar oogt tegelijk een beetje wankel en passief.

Rechts van de beer hangt een tableau met nisjes. De harmonicavorm verwijst naar een leporello, een boek dat zigzag is gevouwen. Die vorm gebruikte Beekman graag voor de vele kunstenaarsboeken die ze gemaakt heeft.

De vormen in de harmonicavorm zijn misschien afgeleid van vensters die ze op haar reizen gezien heeft, maar ze doen ook denken aan islamitische grafzerken. Beekman documenteerde een eeuwenoude wereld van ambachten en versieringen en gaf daar een eigen draai aan.

Haar motieven bezwoeren het kwaad, maar het kwaad sloeg helaas toe. Voordat Marina Beekman aan borstkanker overleed, wijdde Museum De Pont in Tilburg nog een indrukwekkende tentoonstelling aan haar werk.

Dansende beer
Sinds 1991
Kunstenaar Merina Beekman
Waar Derde Oosterparkstraat 159

Lees terug: ons overzicht met de mooiste kunstwerken in het straatbeeld van Amsterdam.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden