PlusAchtergrond

De coronacrisis geeft de digitalisering van het galeriewezen een zetje

Galeriehouders hanteren dezer dagen een strikt deurbeleid, maar online staan alle kanalen wagenwijd open. De coronacrisis zou de digitalisering van het galeriewezen weleens het beslissende zetje kunnen geven.

Caroline O’Breen verkoopt online foto’s, etsen en zeefdrukken in een lage oplage voor €150, zoals dit werk van Anne Geene.Beeld Anne Geene, Gallery Caroline O'Been

Crisis stimuleert de creativiteit; dat geldt zeker voor het Amsterdamse galeriecircuit. Terwijl de Nederlandse Galerie Associatie een brandbrief uitstuurt naar de minister – dit jaar 50 procent minder omzet verwacht – werken galeriehouders harder dan ooit om de kunst voor het voetlicht te brengen. De meeste zijn open op afspraak, ­laten twee of drie kijkers per keer binnen, maar onlinezichtbaarheid heeft nu prioriteit.

“Wij lanceren vandaag Wild Walls, een virtuele tentoonstellingsmuur waarbij je kunt inzoomen op individuele werken,” zegt Martin van Vreden van galerie Tegenboschvanvreden. “Daarnaast kunnen onze bezoekers op Instagram specifieke werken aanvragen. Elke dag posten we zo’n verzoeknummer met een achtergrondtekst.”

Torch Art Gallery doet iets soortgelijks met het nieuwe platform The Arch. Elke week wordt een nieuw kunstwerk gepresenteerd, dat is op­gehangen in een boog. Het spits wordt afgebeten door Popel Coumou met het fotowerk 110. Untitled. Coumou is een kunstenaar van de ­galerie, maar het is de bedoeling om komende weken ook werk te tonen uit andere galeries of van kunstenaars die geen galerie hebben.

Galerie Ron Mandos gaat een stapje verder dan een digitale expositiewand en heeft sinds afgelopen week een virtuele ‘viewing room’, waar je je, door te klikken op de afbeelding, ziet hoe groot het werk is in verhouding tot een bankje, wat de gebruikte materialen zijn en de prijs. “Het is vooral een middel om in ­gesprek te blijven met verzamelaars wereldwijd,” zegt Mandos. “Maar we hebben al twee werken via deze weg verkocht. Dat is bemoedigend.”

Beslissend zetje

Mandos is een uitzondering. De kunsthandel is vrijwel stilgevallen. “Gewoonlijk hebben we vier prijsaanvragen per dag, nu geen,” zegt Fons Hof, directeur van Gallery Viewer, waar tientallen Nederlandse galeries hun werken ­tonen. “Mensen oriënteren zich wel meer on­line. De afgelopen week hadden we 4178 views – 867 meer dan de week ervoor. We verwachten dat mensen de komende tijd gewend raken aan online kunst kijken, zoeken en kopen – vergelijkbaar met virtueel vergaderen.”

De coronacrisis zou zo het beslissende zetje richting digitalisering kunnen zijn voor een ­sector die er jarenlang tegenaan heeft gehikt. Terwijl schoenen, boeken en elektronica al ­massaal via het scherm werden verkocht, heerste in de kunstwereld nog de overtuiging dat je een schilderij of sculptuur met eigen ogen moet zien voordat je het aanschaft. Dat er nu grootschalig online kunst wordt aangeboden, mét prijzen, mag een kleine revolutie heten in een branche waar je tot voor kort expliciet om een prijslijst moest vragen om te weten wat iets kost.

Het is nog wel zoeken naar de juiste vorm. Het ene medium leent zich beter voor het scherm dan het andere, maar ook praktische over­wegingen tellen mee. “Wij willen de komende tijd meer werk op papier online aanbieden,” ­aldus Ornis Althuis van Althuis Hofland Fine Arts. “Dat is makkelijk te versturen, zit in een niet te hoog prijssegment en is redelijk goed ­digitaal te presenteren.”

Magisch effect

Galerie Fons Welters kiest voor een webvriendelijk medium: videokunst. The Big One 2011 van Gabriel Lester is de eerste van een serie films die op Instagram TV (IGTV) wordt gepost. Het in ­internetkunst gespecialiseerde Upstream zorgt voor een dagelijkse dosis digitaal werk. Zo kun je met Abstract Browsing van Rafael Rozendaal een website veranderen in een geometrisch kleurenpatroon.

Galerie Akinci gooit het over weer een andere boeg. Die begon vorige week op SoundCloud met de Quarantine Podcast Sessions. “Elke keer vertelt één kunstenaar over één werk, liefst iets wat aansluit op de actualiteit,” licht Leylâ Akinci toe. “Door het vertellen begrijp je het werk op een andere manier dan wanneer je ernaar kijkt. Het is een magisch effect.”

Zolang het nog kan, gaat Pien Rademakers nog elke dag naar haar galerie. Bezoekers heeft ze amper, maar wel voorbijgangers. “Als Amsterdamse galeriehouder wil ik iets terugdoen voor de stad. Daarom maak ik speciale etalages. Als iemand online informatie heeft aangevraagd over bijvoorbeeld Jimmy Nelson, dan zet ik zijn kunst in de etalage en laat ik ook ’s nachts het licht aan. De afbeeldingen zet ik op Instagram onder #windowshopping.”

Caroline O’Breen wil een sympathiek gebaar maken met multiples voor budgetprijzen. Via de site worden foto’s, etsen en zeefdrukken in een oplage van dertig stuks aangeboden voor 150 euro. Diana Scherer en Anne Geene hebben als eerste werk geleverd. O’Breen: “Deze speciale editie is bedoeld als een hart onder de riem, ook voor mensen die normaliter geen kunst kunnen kopen. Of je kunt het cadeau doen aan iemand die heeft geholpen. En kopers steunen hiermee natuurlijk de kunstenaar en de galerie.”

Via Instagram op bezoek

Juist nu moeten mensen kunst kopen, vindt Nienke van der Wal, de drijvende kracht achter Young Collectors Circle. “Onze slogan is niet voor niets: saving the art world, one art work at a time. Onze activiteiten gaan zo veel mogelijk door online. Zo gaan we via Instagram op ­bezoek bij Sarah van Sonsbeeck die in studioquarantaine zit. De spoedcursus verzamelen en de minimasterclasses over bijvoorbeeld streetart en videokunst gaan via Zoom. En op woensdag tussen 14.00 en 16.00 uur hebben we een ­onlinespreekuur.”

Toch kunnen filmpjes en websites niet het ­sociale karakter van de kunstwereld vervangen. Vandaar dat nieuwe leden van verzamelcollectief Young Collectors Circle pas lidmaatschapsgeld betalen zodra de situatie weer normaliseert. Tot die tijd zijn ze aangewezen op schermen. Met morgen de eerste volledig virtuele opening van de toepasselijk getitelde groepstentoonstelling Alternate Spaces bij Flatland Gallery.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden