PlusExpositie

De botanische tuin als machtsinstrument

Botanische tuinen worden vaak gezien als idyllische plekken vol mooie natuur. In de groepstentoonstelling On the Nature of Botanical Gardens duiken kunstenaars in de koloniale geschiedenis van deze plekken. 

Zico Albaiquni gebruikt een hallucinerend kleurenpalet. Beeld Eva Broekema

De J.P. Coenschool in de Indische Buurt veranderde twee jaar geleden al van naam. De dood van George Floyd wakkerde de discussie over de VOC-ijzervreter verder aan. Moet ook de Coentunnel een andere naam krijgen?

Jan Pieterszoon Coen (1587-1629) is de afgelopen jaren ook in kunst een thema geweest. Twee jaar geleden organiseerde Framer Framed een expositie met 24 Indonesische kunstenaars die sociaal-politieke onderwerpen aan de orde stelden. Daarbij was een tijdelijke muurschildering van Ipeh Nur, waarop het bloedbad van Banda onder leiding van Coen was afgebeeld. Coen wist een monopolie voor nootmuskaat af te dwingen, maar niet zonder de lokale bevolking van het eiland Banda te deporteren of te vermoorden.

Framer Framed, inmiddels verhuisd van Tolhuistuin naar Oranje-Vrijstaatkade, toont opnieuw een groot werk – een tekening, gemaakt op rijstzakken – van Ipeh Nur over de gewelddadige reputatie van Coen.

Als onderdeel van On the Nature of Botanical Gardens laat Nur een bos zien vol kale stammen en afgehakte hoofden. Onder de wortels van de bomen is een lange rij hoofden afgebeeld, vaak zonder ogen of monden, alsof ze niet alleen hun leven maar ook hun identiteit zijn verloren. De expositie gaat over de vervlechting van botanische tuinen en de koloniale geschiedenis. Die tuinen worden doorgaans gezien als idyllische plekken vol mooie natuur. Acht kunstenaars en een collectief uit Indonesië bekijken die als machtsinstrumenten in de koloniale geschiedenis, met de focus op Indonesië.

Zo is er een prachtig schilderij van Zico Albaiquni over verschillende historische lagen en verhalen van de Kebun Raya Bogor (Nationale Botanische Tuin, Bogor). Door verschillende elementen met elkaar te combineren worden bestaande betekenissen veranderd. Albaiquni’s hallucinerende kleurenpalet is ontwikkeld op basis van de kleurformules van verschillende Indonesische schildertradities.

Ade Darmawan maakte een laboratoriumopstelling met destillatie-apparatuur. Zeewater wordt gemengd met een mix van kruiden en planten en druppelt op de pagina’s van boeken die door het regime van Soeharto werden geproduceerd. Zo bederven natuurlijke bronnen de nationalistische ideeën in die boeken.

Elia Nurvista haalde afbeeldingen van het internet met Europese stillevens uit vroeger eeuwen en plakte moderne etiketten op het fruit. Het radicaalste werk op de tentoonstelling wordt getoond in een klein hok met een 18+-waarschuwing. Een filmmaker die zich presenteert als Edwin laat koloniale filmbeelden zien naast een verhaal over een botanicus die verleid wordt door een vrouw. Het ene scherm mondt uit in porno, waardoor Edwin de kijker een beetje ongemakkelijk heen en weer laat kijken tussen de ene perversiteit en de andere.

ON THE NATURE OF BOTANICAL GARDENS

Groepstentoonstelling

Waar Framer Framed, Oranje-Vrijstraatkade 71

Te zien t/m 16/8

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden