Plus

De blije wereld van Donald Duck: 'Wij rebelleren tegen volwassen worden'

Walt Disney bedacht Donald Duck, maar in Hoofddorp waakt de redactie van het Nederlandse weekblad al bijna 65 jaar over die vrolijke eend. 'Ook wij rebelleren tegen volwassen worden.'

De familie Duck op een van de grachten in Donald Duck ¿ Avontuur in Amsterdam (2007) Beeld Disney

Bij Sanoma in Hoofddorp bevindt zich de blije wereld van Donald Duck en zijn vrienden, al verwacht je dat niet als je het saaie Sanomagebouw binnenwandelt. Het is de plek waar redacteuren en tekenaars de magie van Duckstad zorgvuldig bewaken.

Hoofdredacteur Joan Lommen en marketingmanager Marjolijn Hoffmans lichten graag toe hoe die wereld - vol ongeschreven regels - achter het weekblad eruitziet.

De voornaamste taak van Lommen, al 35 jaar bij Donald Duck, is het bewaken van de verhalen. De scenario's worden door freelancers - in geschetste vorm - aangeleverd, tekenaars maken daarna de illustraties en redacteuren redigeren de teksten. In totaal produceren ze het blad met ongeveer tien vaste mensen en veel freelancers.

Logisch verhaal
"Die scenario's selecteren we zorgvuldig; het moet een logisch verhaal zijn en de karakters moeten kloppen." Dat laatste luistert behoorlijk nauw.

"Ik zag laatst een verhaal binnenkomen over Guus Geluk en Katrien Duck, waarin Guus opeens veel belangstelling had voor tuinieren. Daar wilde hij liever niet voor uitkomen en dus ging hij 's nachts met die plantjes aan de slag. Dat vond ik vreemd. Waarom zou Guus daar niet voor uitkomen? Dan is de basis al niet goed en keur ik zo'n verhaal af."

Geen Obama's of Trumps
De wereld waarin Donald Duck rondwaggelt is veilig; er lopen geen Obama's of Trumps rond in Duckstad. Met politiek wil Disney niets te maken hebben. Hoffmans legt uit waarom dat zo is. "Er gebeurt wel van alles en het is er fijn, maar we hebben nooit een nadrukkelijke morele boodschap. Het is een vrolijk weekblad, we zijn optimistisch."

Soms lijkt er wel een link met de gewelddadige dagelijkse praktijk te worden gelegd. Dat is toeval, aldus Lommen. "Na 9/11 zat er een ontploft gebouw in, maar daar staan onze strips vol mee."

Zijn er veel Disneyregels waarmee ze in Hoofddorp rekening moeten houden?

"We hebben wel wat richtlijnen, maar omdat we dit werk al 65 jaar doen, vertrouwen ze ons volledig. We krijgen een beoordeling achteraf, maar er zijn nooit problemen. In het buitenland zie ik weleens politieke grappen voorbijkomen, maar daar moet je echt niet aan beginnen."

Slapstick
Op zich is Donald een vrij grappige eend als je een beetje van slapstick houdt. Hoe bewaakt Lommen de humor van deze minigemeenschap? "Dat lukt goed omdat we hier op de redactie allemaal zo'n beetje dezelfde humor hebben. Als er een nieuwe redacteur komt solliciteren, vraag ik altijd: waar moet jij om lachen?"

Meestal moet ze dan een beetje doorvragen, bijvoorbeeld over de lievelingsseries van de sollicitanten."Monty Python is een pre en als er een Dirk Jan-scheurkalender op je wc hangt, is dat een goed teken."

Dus als je een beetje een kans wilt maken, is het verstandig er een vleugje 'don't mention the war' in te gooien. "Je moet ook zeer nieuwsgierig zijn," zegt Hoffmans. "En veel weten van algemene zaken; bijvoorbeeld dat pinguïns op de Zuid- en niet op de Noordpool wonen."

Bubbel
Is het vooral een kwestie van altijd blijven spelen als je op de redactie van Donald Duck werkt? Lommen: "We hebben hier allemaal iets van Peter Pan: een rebellie tegen volwassen worden, net zoals Donald dat heeft. Die blijft lekker in zijn veilige wereld en wordt nooit verstandig."

Alle redacteuren willen de grappigste zijn, ook tijdens vergaderingen, zegt Lommen. "Dan wil iedereen elkaar voortdurend in grappen overtreffen." Op het kantoor in Hoofddorp leven ze in een soort bubbel; daar gelden alleen de kinderwetten.

Lommen: 'We hebben hier allemaal iets van Peter Pan: een rebellie tegen volwassen worden' Beeld Disney

"Het is een apart vak en dat moet je liggen. Daarom werken mensen hier ook vrij lang; elke zeven, acht jaar komt iemand voorbij die past. We zouden eens moeten vastleggen waarom we doen wat we doen, want het meeste gebeurt op gevoel."

Humor en avontuur
Puur op gevoel ook bepaalt Lommen wat het perfecte Donald Duck-verhaal is. Humor en avontuur zijn bindende voorwaarden, maar er moet ook iets verrassends gebeuren.

"Mij is altijd Kuifje en de Zonnetempel bijgebleven omdat ik die Mayawereld niet kende en dus alles opzoog." Uiteindelijk blijft er altijd ruimte voor een laatste grap, een finale toevoeging die een verhaal compleet maakt.

"We hadden ooit een verhaal tijdens een WK voetbal waarin Dagobert Duck een talentvol voetballertje in een ver land ging ophalen. Dat jongetje was constant aan het voetballen in het vliegtuig en destijds was net bekend geworden dat Bergkamp vliegangst had. Dus voegden we iets toe als: dat zie ik Dennis Ergkramp nog niet zo snel doen. Grappig om allerlei redenen."

Typische Duckstadteksten
Gaat Donald Duck mee met zijn tijd of blijft hij een beetje ouderwets? Lommen: "Je moet opletten. We houden van typische Duckstadteksten als 'de rapen zijn gaar', maar je moet mensen ook niet wegjagen door te ouderwets te zijn."

Zou Donald een typisch jarennegentigwoord als 'cool' gebruiken? Lommen: "Nee, hij heeft wel een eiPhone, gebruikt Snoetboek en Instagrap, maar als hij 'cool' zou zeggen, zouden de neefjes hem uitlachen."

Ook zo'n ongeschreven regel dus: de neefjes zeggen 'u' tegen Donald, maar de nichtjes roepen 'jij' tegen Katrien. "Dat is puur gevoel. De neefjes hebben iets meer afstand tegenover Donald, daar is over nagedacht. We hebben heel rare gesprekken hier hoor. Bijvoorbeeld over de vraag wat Knabbel kan zeggen of wat meer iets voor Babbel is. De een is namelijk heel verantwoordelijk en de ander niet. Daar kunnen we hier uren over praten."

Avontuur in Amsterdam Beeld Donald Duck, 2007

Donald op Twitter, Dagobert op Linkedin

Net als bij alle bladen loopt de oplage van de Donald Duck terug de laatste jaren: van 300.000 in 2010 tot rond de 220.000 nu. Toch zal volgens marketingmanager Marjolijn Hoffmans en hoofdredacteur Joan Lommen het fysieke blad altijd de basis blijven van het merk Donald Duck.

Hoffmans: "We maken allerlei andere zaken. We hebben onlangs een complete woonlijn geïntroduceerd met een zitzak en behang. Ook dat moet allemaal horen bij de wereld van Donald Duck."

Sociale media zijn ook belangrijk. Donald, Guus en consorten twitteren onder hun eigen accountnaam over hun dagelijkse zorgen. Dago­bert Duck zit zelfs op Linkedin.

Hoffmans: "Dat vond ik zo geweldig toen ik hier ging werken...Dat er stond: 'Dagobert Duck heeft uw uitnodiging geaccepteerd'." Is het blad met alle activiteiten eromheen nog wel winstgevend? Hoffmans kan geen cijfers noemen, maar zegt: "We doen het goed en dat komt doordat we altijd de vraag stellen wat wél en wat niet past."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden