PlusBoekrecensie

De Blauwe Fabel is een bijbel voor wie toch al pleit voor krimp van de luchtvaart

Meteen bij de start al koninklijk, waar andere bedrijven tenminste 100 jaar moeten wachten op zo’n predicaat. Luchtvaartmaatschappij KLM heeft al 103 jaar een streepje voor in regentesk Den Haag. In het boek De Blauwe Fabel van klimaatjournalist Ties Joosten gaan feiten al snel over in pleidooien.

Herman Stil
null Beeld SIESE VEENSTRA/ANP
Beeld SIESE VEENSTRA/ANP

In De Blauwe Fabel wil Ties Joosten van Follow the Money de KLM-mythe ontrafelen en diens relatie met machthebbers eens in een ander licht stellen. Dat had verfrissend kunnen zijn.

Maar Joosten wil niet zozeer een verhaal schetsen van een bedrijf dat innig tegen de macht schurkt. Hij wil ontrafelen wat daarvan volgens hem het gevolg is: een milieuvervuiler die gedekt door de overheid mag doorgaan het klimaat te verwoesten onder het mom van economische voorspoed.

De Blauwe Fabel, het eerste boek dat Follow the Money uitgeeft, is vooral een lange opzet naar Joostens eindconclusie: het klimaat – en een beetje de scheve arbeidsmarkt – velen de fabel van de blauwe zwaan niet meer. Om desastreuze opwarming van de aarde te voorkomen, is ingrijpen al bijna te laat. Krimp is de enige oplossing.

Slagen om de arm

Joosten weet waar hij munitie moet vinden voor de onderbouwing van die klimaatcatastrofe. Maar hij schiet tekort bij het onderbouwen van zijn impliciete aanklacht: dat die 103 jaar verbondenheid tussen overheid en luchtvaartmaatschappij - decennialang overigens wereldwijd gewoonte en nog altijd usance in onder meer de Golfstaten - de mythe overeind houdt dat krimp (of een faillissement) van KLM de Nederlandse economie ernstig schaadt.

Zo stelt de klimaatjournalist dat er ‘waarschijnlijk’ geen massawerkloosheid ontstaat als KLM omvalt. Als de luchtvaart krimpt dan vallen de werkgelegenheidseffecten ‘waarschijnlijk wel mee’ en zullen de slachtoffers uiteindelijk ‘wel weer werk vinden’. Dat zijn op zijn minst dezelfde slagen om de arm die de luchtvaart wordt verweten als het om de impact van hun klimaatmaatregelen gaat.

Pijnlijk wordt het als Joosten schrijft dat het ‘wensdenken’ is dat KLM in coronatijd geld heeft om haar vloot te verduurzamen. Blijkbaar volgde de miljardenaankoop van 100 Airbussen, die minder vervuilend en wat stiller zijn dan de toestellen waarmee nu wordt gevlogen, net na zijn deadline.

Geleidelijk gaan feiten over in pleidooien en spijkert Joosten zijn stellingen aan de deur: ‘In de eerste plaats zou in de Nederlandse politiek een faillissement van KLM bespreekbaar moeten zijn.’

De Blauwe Fabel schiet zo zijn doel voorbij. Het zal een bijbel zijn voor iedereen die toch al pleit voor krimp van de luchtvaart, een schotschrift voor eenieder die de maatschappij als onontbeerlijk ziet voor de Nederlandse economie.

null Beeld

De Blauwe Fabel

Ties Joosten
Follow the Money, €22,50
256 blz

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden