PlusRecensie

‘De belofte’ is een even smakelijke als grimmige familiesatire

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Zeker in Nederland, waar zijn Arctic Summer (2014) onvertaald bleef, behoeft Damon Galgut (1963) een herintroductie. Elf jaar geleden is het alweer dat de Zuid-Afrikaan met In a Strange Room (2010) voor de tweede keer de shortlist van de Booker Prize haalde, nadat hij in 2003 internationaal doorbrak met The Good Doctor.

Extra fijn daarom dat Galgut werkelijk al zijn kwaliteiten etaleert in zijn achtste roman, De belofte. Een even smakelijke als grimmige familiesatire, die leest als een allegorie op drie decennia politiek en moreel falen in zijn thuisland.

Dodelijke vloek

De Afrikanerfamilie die we volgen heet Swart en de belofte waarnaar de titel verwijst, wordt in de eerste, in 1986 spelende afdeling gedaan aan de veertigjarige Rachel Swart (‘Ma’), kort voor ze aan kanker bezwijkt. Zij wil dat het bescheiden bijgebouwtje dat de zwarte hulp Salomé al een ­eeuwigheid bewoont op hun boerderij bij Pretoria officieel dier eigendom wordt. Echtgenoot Manie zegt toe, met jongste dochter Amor als getuige, maar komt zijn woord niet na. Waarna dat verraad als een dodelijke vloek op de Swarts lijkt te rusten.

In elke volgende afdeling sterft, na een interval van ruwweg tien jaar, een volgend familielid – eerst ‘Pa’ Manie, voormalig playboy ‘gered door Christus’ en eigenaar van reptielenpark Scaly City, na een fatale slangenbeet. Telkens herinnert Amor, die van een 13-jarige eenzaat uitgroeit tot een idealistische ­verpleegster, tevergeefs aan de ­ereschuld aan Salomé. Tot het uiteindelijk aan haar lijkt die in te lossen.

Institutioneel racisme

Galgut schetst alle soms achtbaanachtige (familie)verwikkelingen ­tegen de achtergrond van een veranderend Zuid-Afrika (van de opkomst van Nelson Mandela tot het gecompliceerde land anno bijna-nu), ­waarin de spoken van wit privilege, institutioneel racisme en vervlogen belofte(n) uiteraard evenzeer rondwaren. En ondertussen is er die ­virtuoze vertelstem. Een alwetende instantie die in huid en brein van hoofd- en bijfiguren kruipt. Die de ­lezer rechtstreeks aanspreekt of ­personages terechtwijst; bloemrijk en lyrisch of vernietigend ironisch kan klinken. Vaak nadrukkelijk maar nooit hínderlijk aanwezig.

Galgut is in het verleden wel vergeleken met J.M. Coetzee. Hij blijkt hier opnieuw de betere schrijver.

De belofte (fictie)

Damon Galgut
Vertaald door Rob van der Veer
Querido, €21,99, 318 blz.

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden