PlusBoekrecensie

De Beer van Andrew Krivak: ode en waarschuwing tegelijk

De 12-jarige dochter in dit boek krijgt gezelschap van een goedmoedige beer. Beeld Getty Images/Aurora Open

Met de openingszin van De beer, de derde roman van Andrew ­Krivak (1963) en de eerste die in Nederlandse vertaling verschijnt, ­lijken we meteen op het (over)bekende terrein van de postapocalyptische roman terechtgekomen: ‘De laatste twee waren een meisje en haar vader, die bij de oude oostelijke keten op de helling van een berg woonden.’ En veel van wat op die laatste-der-Mohicanenmededeling volgt, zou je de vaste eindtijdingrediënten kunnen noemen.

Decor is een net als de personages naamloos blijvende streek in de nabije toekomst, naar verluidt geïnspireerd op de plek aan de voet van Mount Monadnock in New Hamp­shire waar de auteur woont. De menselijke beschaving is ineengestort, de soort dus vrijwel uitgestorven. Reden waarom de vader zijn dochter basale overlevingsvaardigheden aanleert: het jagen op en villen en ontweien van (groot)wild, dingen als pijl en boog of sneeuwschoenen maken, navigeren op de sterren... Terwijl gaandeweg schaarse sporen opduiken van al die ‘anderen’ die verdwenen, in de vorm van verhalen, herinneringen en wat ze zoal fysiek nalieten.

Verlaten nederzetting

Zo leest de vader ‘poëzie voor van dichters met vreemde namen als Homerus en Vergilius, Hilda Doolittle en Wendell Berry, gedichten over goden en mannen en de oorlogen tussen hen, de schoonheid van kleine dingen, en vrede’. En tijdens een van hun tochten ver weg van hun thuisberg stuiten ze op een verlaten nederzetting; wat de vader indirect fataal wordt.

Tot dat punt onderscheidt Krivak zich al van doorsnee oefeningen in dit genre met zijn werkelijk schitterende proza. Sober en geserreerd, maar vooral in de paradijselijke natuurbeschrijvingen ook van een weelderig lyriek. Een beetje alsof poëet-van-de-wildernis John Muir (1838-1914) Cormac McCarthy’s The Road (2006) herschreef.

Maar wanneer de twaalfjarige dochter er inderdaad alleen voor lijkt te komen te staan, neemt de roman een wending die tenenkrommend sentimenteel klinkt, maar fantastisch uitpakt. Ze krijgt namelijk gezelschap van een goedmoedige beer, die haar niet alleen (winter)onderdak biedt en vergezelt op de lange reis naar huis, waar ze haar vaders overblijfselen naast haar moeder kan begraven. Al gesprekken voerend leert hij haar ook nóg meer in harmonie met de natuur te leven. Op de valreep vrede te sluiten met een bijna door de mensheid vernietigde omgeving, die zonder ons prima zal gedijen.

Het maakt De beer ode en waarschuwing tegelijk, tot een letterlijk en figuurlijk fabelachtig boekje.

Fictie

Andrew Krivak
De Beer
Vertaald door Johannes Jonkers, Querido, €18,99 176 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden