Plus

De ballade van het meisje en de wapens

De Amerikaans-Mexicaanse schrijfster Jennifer Clement is de eerste vrouwelijke voorzitter sinds de oprichting in 1921 van PEN International. In haar roman Wapenliefde stelt ze de wapensmokkel naar Mexico aan de kaak.

Neonreclame van een hand met pistool Beeld Getty Images

Het is een hartverscheurend verhaal, dat van het kleine meisje Pearl dat opgroeit in een auto op een parkeerplaats naast een woonwagenpark in Florida tot haar moeder wordt doodgeschoten en ze in andere handen valt.

Een verhaal als een ballade, zegt Jennifer Clement (59), dat haar inviel met de openingszinnen in ik-vorm: 'Mijn moeder was een kopje suiker. Je mocht haar altijd even lenen.'

"Zinnen als de tekst van een liedje. Ik schrijf geen alledaagse dialogen, ik laat me inspireren door toneelschrijvers als Tennessee Williams en Harold Pinter. Voor mij was de grote uitdaging om een verhaal over wapens en over wapengeweld mooi, haast poëtisch neer te zetten."

Overlijdensberichten
Want over wapens gaat het, in haar onlangs in het Nederlands verschenen roman Wapenliefde. Pearl wikkelt ze in kranten om ze de grens over te brengen. 'Drie .233 kaliber AR-15 geweren, een Beretta PX 4 Storm-pistool, een Glock- pistool, een Smith & Wesson-pistool, een Taurus pistool, een .40 kaliber semi-automatisch pistool, twee Smith & Wesson semi-automatische pistolen, een Remington-jachtgeweer en een Bushmaster XM-15-geweer, en ik las de strips, de kleine advertenties, de sportpagina's, het weer, de tv-gids en geboorteadvertenties. En alle overlijdensberichten.'

"Ta-ta-ta-ta-ta. Hoor je de beat? Het is haast een rap. Je hóórt het geluid van een machinegeweer. Iedere dag gaan 20.000 wapens illegaal de grens over naar Mexico, als dat niet zo zou zijn zou 47 procent van de Amerikaanse wapenhandel omvallen. Maar dat is iets waarover amper wordt bericht in de VS en Mexico. Want wapenhandel is immoral big business, immoral big capitalism."

Wapenliefde, oorspronkelijk Gun Love, kreeg goede recensies in de VS, het was genomineerd voor de National Book Award 2018. Maar de focus, zegt Clement, lag vooral op de rauwe tragiek van Pearl en de gemeenschap van het trailerpark bij de vuilstort.

"Over die hele wapendimensie, de politieke boodschap, ging het nauwelijks. Terwijl het boek vol verwijzingen staat naar wapens, expliciet of impliciet - zoals de ivoren boot, met de hand uit een slagtand gesneden die Pearls moeder als een van de schatten uit haar jeugd in de achterbak bewaart. Of de verering van zangeres Selena die in 1995 werd doodgeschoten."

Intellectuele slagkracht
In Mexico heeft Clement veel te maken met de gevolgen van de wapensmokkel. Vijfentwintig jaar was ze betrokken bij PEN Mexico. Van 2009 tot 2012 was ze voorzitter, ze heeft de vele moorden op en verdwijningen van journalisten in haar land als misdrijf op de kaart weten te zetten.

Jennifer Clement

Gebed voor de vermisten is het meest geprezen boek van Clement. Het werd onder meer onderscheiden met de NEA Fellowship in Fiction

Beeld Omar Meneses

In 2015 werd ze verkozen tot de eerste vrouwelijke voorzitter van PEN International, de schrijversorganisatie die wereldwijd strijdt voor vrije meningsuitingen. Sindsdien brengt ze de meeste tijd door in het vliegtuig en staat haar eigen schrijven op een lager pitje.

"Ik schrijf vooral nog gedichten. Je kunt het werk voor PEN niet halfhartig doen. Omdat ik de eerste vrouwelijke voorzitter ben, vind ik het belangrijk om op te komen voor de rechten van vrouwelijke schrijvers van wie de mond wordt gesnoerd."

"Vorig jaar zijn we met het PEN International Women's Manifesto overgenomen door de Verenigde Naties. Dat is het mooie van PEN, als je hulp nodig hebt kun je schrijvers uit 180 landen inzetten, je hebt de intellectuele slagkracht van de hele wereld tot je beschikking."

Gun Love, vertaald door Molly van Gelderen, 256 blz
De Bezige Bij €21,99

Beeld Jennifer Clement

Verkoop boeken voor PEN

Vanaf vrijdag wordt in Athenaeum Boekhandel Roeterseiland het overcomplete deel van het historische boekenarchief van de uitgeverijen Querido, De Arbeiderspers, Nijgh & Van Ditmar, Athenaeum, De Geus en Volt onder de noemer Verzameld werk verkocht.

Vanwege het grote aantal boeken loopt de verkoop tot begin mei en zal Athenaeum Boekhandel het aanbod wekelijks vernieuwen. Op zaterdag 9 maart zal bovendien een openbare veiling van bijzondere en exclusieve edities en titels plaatsvinden.

Paulien Loerts, directeur van Singel Uitgeverijen: "We verkopen met pijn in ons hart. Ons oorspronkelijke archief was ruim 60.000 boeken groot. We hebben aan de Koninklijke Bibliotheek geleverd wat die wilde hebben, in ons pand aan de Weteringschans hebben we een groot deel van het archief kunnen plaatsen. Helaas kunnen we niet alles kwijt.

We hebben Athenaeum Boekhandel gevraagd de dubbele exemplaren voor ons te verkopen, dat zijn er dus ruim 20.000. De opbrengst gaat naar het PEN Emergency Fund."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden