PlusBlikvangers

De bagage op station Gaasperplas is vergroeid met de omgeving

De stad staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden? Vandaag: Zonder titel (Bagage).

Beeld Nosh Neneh

Hoewel Antoine Mes inmiddels 93 is, maakt hij nog steeds kunst. Schilderijen vooral, waarin het landschap van Zeeland wordt gereduceerd tot kleurvlakken en rechte lijnen, met een streepje horizon hoog bovenin het doek.

In zijn jonge jaren werkte Mes in meer bewerkelijke media en tussen 1961 en 1985 maakte hij naam als monumentaal kunstenaar. Er werd in die periode veel gebouwd. Bij rijksgebouwen en publieke werken werd via de percentageregeling steevast een deel van de bouwsom apart gezet voor kunstzinnige toepassing. Zo maakte Mes een wandmozaïek voor een school in Vlissingen en een glas-in-loodraam voor het stadhuis van Breskens. Veel van die zogeheten ‘nagelvaste’ kunst bestaat niet meer. Weder­opbouwarchitectuur heeft meestal een beperkte houdbaarheid en met de sloop van de panden gingen ook de kunstwerken verloren.

De sculpturen die Mes maakte voor metrostation Gaasperplas staan er nog wel. Gaasperplas is het eindstation van lijn 53, ook wel de Oostlijn genoemd. De vroegste plannen voor deze allereerste metrolijn van Amsterdam waren er al in 1922, maar pas in 1970 werd begonnen met de bouw. Voor het afzinken van de metrobuizen moesten grote delen van de historische binnenstad verdwijnen en dat lokte heftig protest uit van buurtbewoners en krakers. De Nieuwmarktrellen leven tot op de dag van vandaag voort in een fotocollage op de wand van station Nieuwmarkt. Zoals de dansende letters drie stations verderop herinneren aan de krantengebouwen die lange tijd aan de Wibautstraat stonden.

Veel kunstwerken aan de Oostlijn waren na ruim dertig jaar beschadigd en eigenlijk ‘op’. Maar plannen om ze te verwijderen werden beantwoord met petities voor behoud. Met de renovatie van de Oostlijn kregen ook de kunsttoepassingen een opknapbeurt. Bij de opening van de Noord/Zuidlijn kwamen er nog acht nieuwe werken bij, die in omvang en impact veel groter zijn.

Toch lukt het ook de bescheiden, titelloze sculpturen van Mes om metrostation Gaasperplas, een plek van komen en gaan, een eigen smoel te geven waardoor je weet waar je bent. Dit station ontsloot in 1978 de Bijlmermeer. Die toen splinternieuwe wijk trok linkse intellectuelen met geloof in modernistische stadsplanologie en gezinnen die de bedompte stad inruilden voor groen en ruimte. In 1975 kwam de eerste golf Surinamers en daarna groeide de Bijlmer uit tot multiculturele wijk bij uitstek. Al die bewoners kwamen hier met hun bagage, materieel en cultureel. De koffers en plunjezakken versteenden en vergroeiden met hun omgeving. Zij zijn hier om te blijven.

Zonder titel (Bagage)

Sinds 1978
Kunstenaar Antoine Mes
Waar Metrostation Gaasperplas

Beeld Jet de Nies
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden