PlusToneelrecensie

De autistische Christopher gaat op onderzoek na de moord op de hond in de nacht

Hans Smit
null Beeld Sanne Peper
Beeld Sanne Peper

In de oren van iemand met een vorm van autisme krijgen je woorden vleugels en fladdert hun betekenis alle kanten op. Uitdrukkingen waarin ‘apen uit mouwen’ komen en vergelijkbare beeldspraken kun je dan beter maar vermijden. En ‘hou je mond dicht’ heeft alleen effect als je er bij zegt hoe lang, legt Christopher ons uit.

Hij is 15 jaar, 3 maanden en 2 dagen. Dol op rijtjes, wiskunde en vaste patronen. Christopher heeft een autismespectrumstoornis. Zijn vader en juf Yvon kennen zijn gebruiksaanwijzing, zo niet de politieagent die hem ’s nachts aanhoudt bij het lijk van Wellington, de hond van de buurvrouw. Christopher moet mee naar het bureau.

Zo begint Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht, in de bewerking die Simon Stephens maakte van de bestseller van Mark Haddon. Meer dan 10 miljoen keer ging het boek over de toonbank en ook de theaterbewerking deed het goed, met prijzen op West End en Broadway. Dat voorval met die hond is het begin van een onstuimige periode in Christophers leven.

De zoektocht naar de moordenaar opent zijn blik op de wereld die ineens groter blijkt dan de suffe buitenwijk in Swindon waar hij samen met zijn vader woont. Na een bewerking van Speeltheater Holland in 2004 is er nu eindelijk een nieuwe Nederlandse versie in een soepele vertaling van Rik van den Bos. Pieter Kramer doet de regie en dat is een uitstekende keuze van de Theateralliantie.

De juiste onbeholpenheid

Kramer heeft met zijn werk bij Ro Theater en Theater Rotterdam (o.a. Snorro en De Gelaarsde Poes) bewezen het recept te hebben voor onderhoudende familievoorstellingen; helaas is die samenwerking na een conflict beëindigd. In Rotterdam werkte hij al eerder (in Hamlet) met Mattias Van de Vijver die ook hier de hoofdrol speelt. Zijn Christopher raakt. Hij is ontroerend en kwetsbaar met stramme motoriek en zenuwtrek, maar ook daadkrachtig en geestig.

Mark Kraan heeft als zijn vader precies de goede onbeholpenheid, Claire Bender is de Juf Yvon die we allemaal wel zouden willen. In de bewerking van Stephens is zij verteller: ze leest voor uit het opstel dat Christopher over dat gedoe met de hond heeft geschreven, we horen zijn gedachtegang. Er zit vaart in deze ‘Hond’, voortgedreven door een uitstekende cast die van kostuum in kostuum schiet, een uitgekiende choreografie en snelle decorwisselingen.

Theun Mosk houdt het decor simpel en doeltreffend met schuivende panelen die door de acteurs worden op- en afgedragen. Enorme vlakken zijn het, waaronder fotorealistische interieurs en rijtjeshuizen bij Christopher in de straat in Swindon. Als diens wereld uitdijt, verbreedt het toneelbeeld navenant en voegt Mosk ook projecties toe, bijvoorbeeld van het Londense treinstation waar Christopher de weg probeert te vinden. Samen met het geluidsdecor van Maarten Houdijk maken de onrustige beelden de overdaad aan prikkels invoelbaar die de jongen moet ervaren.

Het is halverwege de reis die we met hem meemaken, op naar grootse daden. Autismestoornis of niet: een jongen als Christopher kan alles – na het zien van Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht twijfelt niemand daar meer aan.

Familievoorstelling

Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht
Door Theateralliantie/Pieter Kramer
Gezien: 13 oktober Den Haag
Te zien: 3 t/m 14 november DeLaMar

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden