Plus Voorpublicatie

De ananas als bliksemafleider voor liefdesverdriet

Beeld Shutterstock

Liefdesverdriet leidde ertoe dat journalist Lex Boon gefascineerd raakte door de ananas. Een voorpublicatie uit zijn boek.

Nu ze is vertrokken, moet ik ook weg. De huur van de woonboot in de Amstel waar we de laatste jaren hebben gewoond, kan ik in mijn eentje niet opbrengen. Voor vijfhonderd euro per maand kan ik terecht op een zolder op vierhoog van een hoekpand in De Pijp, met uitzicht op de bouwput van het nieuwe metrostation.

De deur zit verborgen tussen twee winkelpuien in de Ferdinand Bolstraat. Achter die deur bevindt zich een smal trappenhuis. De ruimte is stoffig en staat nog vol rotzooi van een kunstenaar die er jaren heeft gewerkt.

De muren zitten vol scheuren, op de vloer liggen kromgetrokken platen. In de kleine slaapkamer kijk je tegen de dakconstructie aan en voel je het tochten, in het hokje voor het toilet zit alleen een gat in de grond en de elektriciteit moet nog worden aangesloten. Het is ook geen officiële woonruimte: in de gemeentelijke systemen gaat het tot driehoog.

Toch ben ik meteen verkocht: het zijn twee lichtkoepels in het plafond die het appartement zijn charme geven. Na twee weken hard klussen is het ook nog eens bewoonbaar en verhuis ik mijn spullen. Onder een van de lichtkoepels zet ik haar afscheidscadeau neer: de ananasplant.

Robuuste designschil
De lichtkoepel heeft de werking van een kas en in dit huis zal de kleine ananas vast uitgroeien tot een volwaardige vrucht.

In de weken die volgen hou ik mijn ananas nauwlettend in de gaten, denkend aan waar het is misgegaan. En omdat ik daar toch niet uitkom, dwalen mijn gedachten steeds vaker af naar de mysterieuze vrucht in de plant.

De robuuste designschil heeft een patroon zo druk dat het maar moeilijk te volgen is waar de lijnen precies beginnen, heengaan of eindigen. Als een soort optische illusie, waarbij het onduidelijk is wat je precies moet zien en je dus maar blijft staren.

In de supermarkt begin ik te letten op de kaartjes die aan de ananassen hangen: Dulce Gold, Fyffes Gold, Sunny Boy, BonSweet, Del Monte Gold en Dole Tropical Gold. De toevoeging gold is opvallend, net als de beschrijving extra sweet. Zou er ook een less sweet zijn?

Op sommige kaartjes staat een getal, meestal een 7, soms een 6. Een keer zie ik een 9. Dat is de maat, vertelt de manager van de groente- en fruitafdeling van mijn supermarkt. Het getal is gebaseerd op het aantal ananassen dat in een doos past. Het is eigenlijk vrij simpel: van de buitencategorie maat 5 passen er vijf in een doos, van de kleine ananassen met maat 9 gaan er negen in.

Panama
De prijzen in de supermarkt variëren tussen 1,49 en 2,25 euro, onafhankelijk van de maat. Als ik erover nadenk lijkt dat best goedkoop, voor iets wat aan de andere kant van de wereld in de grond wordt gestopt, vast lang moet groeien, dan wordt geoogst, verpakt en dan nog naar Europa moet worden getransporteerd. En hoe komen ze hier eigenlijk? Met het vliegtuig of met een schip?

Wat ik wel weet: ze komen vooral uit Costa Rica. Ik heb al tientallen kaartjes in de supermarkt omgedraaid, maar nooit een ander land zien staan dan de kleine republiek in Centraal-Amerika. Als ik op de Albert Cuyp een keer een ananas uit Panama tegenkom, voor slechts 99 cent, voelt dat als een belangrijke ontdekking. La Dona of Panama staat er op het kaartje.

"Wow, een ananas uit Panama," zeg ik enthousiast tegen de marktkoopvrouw.

"Hij komt gewoon van de centrale markt, hoor. Bij de Jan van Galenstraat in West," antwoordt ze.

Marketingpoëzie
Ik koop de ananas en bestudeer thuis het label, een lelijk geprint en slecht vormgegeven kaartje met daarop een tekening van een vrouw met een strohoed. 'Ons fruit gedijt in een perfect tropisch klimaat, niet ver van het Gatúnmeer, waar water en zonneschijn in overvloed zijn, wat resulteert in superieure kwaliteit, kleur en zoetheid in iedere ananas,' lees ik.

Door de marketingpoëzie dringt het pas echt tot me door dat de ananas al een hele reis heeft afgelegd, voordat ik hem op de markt in Amsterdam kocht. Ik googel een plaatje van het Gatúnmeer en zie diepgroen water met dichtbeboste eilanden en een stralende zon. Was ik maar naar de ananas gereisd, in plaats van de ananas naar mij, denk ik.

Op een zaterdagavond, het is tegen kwart voor elf, haast ik me naar het Amstelstation. Ik heb zojuist in een opwelling een ticket voor de nachtbus naar Berlijn gekocht, die een halfuur later zal vertrekken. Ik ga haar terugwinnen.

De Eurolinesbus komt om kwart over negen 's ochtends aan op het Zentraler Omnibusbahnhof am Funkturm, waarna ik de U-Bahn naar Kreuzberg neem, de wijk waar ze nu woont.

Neonkleuren
Ze heeft me eens verteld dat ze elke zondag op een rommelmarkt in een park staat, waar ze haar zelfgemaakte ducttape-portemonnees verkoopt. Ik gok erop dat het park ergens in Kreuzberg is en dat als ik daar rondstruin ik haar vanzelf tegenkom. In de tussentijd denk ik na over welke krachtige zin ik zal uitspreken, waardoor ze meteen weer mee terug naar Amsterdam gaat.

Ik loop door Park am Gleisdreieck, Viktoriapark, Volkspark Hasenheide en Görlitzer Park, maar nergens is een markt te bekennen. Rond het middaguur besluit ik maar eens te googelen waar er zondag in Berlijn markten zijn. Het blijkt in Mauerpark te zijn, aan de andere kant van de rivier de Spree bij Prenzlauer Berg. Zeker een uur wandelen.

Haast heb ik niet, want ik begin steeds meer op te zien tegen de ontmoeting. Ik ben moe vanwege de slechte nacht in de bus en heb al zeker 24 uur mijn tanden niet gepoetst.

Bij het park aangekomen zie ik haar meteen, aan de overkant van de straat. Ze zit achter een kleed op een van de brede stoepen voor de ingang. In Duitsland verkopen ze blijkbaar ducttape in neonkleuren, want voor haar liggen felgele en roze portemonnees.

Ze zien er een stuk beter uit dan de logge, grijze en kleverige ducttape-portemonnee die ik in mijn broekzak heb. Waar ik geen seconde rekening mee heb gehouden, is de mogelijkheid dat ze niet alleen is. Ze zit naast haar nieuwe vriend, wijn te drinken in de zon.

'Toevallig in de buurt'
Ik draai me om en loop snel in de richting waar ik vandaan kwam. Wat te doen? Ik wil weg. Maar stel dat ze mij net zien weglopen? Zouden ze dan niet kunnen denken dat ik ze aan het stalken ben?

De laatste restjes strijdlust van de avond daarvoor, dat ik hier ben om haar terug te winnen, verdwijnen bij het oversteken van de straat.

"Hé, hoe gaat het?," zeg ik stamelend en schaapachtig glimlachend als ik bij het kleedje arriveer, waarna ik laat vallen dat ik 'toevallig in de buurt' ben.

Ze vraagt of ik erbij wil komen zitten. Hij is eigenlijk best aardig en biedt me een glas wijn aan.

Daar zitten we dan. Hij rechts van zijn vriendin, ik links van mijn ex. We keuvelen wat over de evolutie die haar ducttape-portemonnee de afgelopen maanden heeft doorgemaakt. Daarna valt het stil.

"Ik moet maar eens gaan," zeg ik, terwijl ik opsta. "Ik moet morgen werken."

Met mijn telefoon boek ik een prijzige terugvlucht voor die avond. In Die Ständige Vertretung drink ik een stuk of tien glazen Kölsch en in mijn hoofd vormt zich een plan. Een briljant plan, vind ik op dat moment.

Over het boek

Als journalist Lex Boon afleiding zoekt van zijn liefdesverdriet, besluit hij zich op de ananas te storten. Een vrucht met een geschiedenis die teruggaat tot Columbus, waar inmiddels een wereldwijde miljardenindustrie omheen is ontstaan.

Wat volgt, is een wereldwijde zoektocht naar ananasverhalen. Hij vliegt naar Thailand om te kijken waarom boze ananasboeren hun oogst op de snelweg dumpen. Op een ananascongres in Costa Rica ontmoet hij de grote namen uit de ananas­industrie, hij belandt met een onbekende jongen in een zeventiende-eeuws Schots ananaskasteel en als hij op een dag met een ananas in zijn hand café Lust in De Pijp binnenloopt, neemt zijn leven een heel nieuwe wending.

Ananas, een geschiedenis in opzienbarende verhalen en onverwachte ontmoetingen. Uitgeverij Meulenhoff, €20.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden