De 50 belangrijkste (levende) kunstenaars van Nederland

Marlene Dumas is de belangrijkste kunstenaar van Nederland, gevolgd door Steve McQueen en Rineke Dijkstra. Dat blijkt uit een lijst die de kunstkenners Manuela Klerkx en Oscar van Gelderen en kunstcriticus Hans den Hartog Jager donderdag presenteerden op Art Rotterdam.

Marlene Dumas is uitgeroepen tot belangrijkste kunstenaar van Nederland 2018 Beeld ANP

De top 50 van belangrijkste (levende) kunstenaars van Nederland 2018 is een vervolg op de jaarlijkse lijst die in 2012 voor het laatst in weekblad Elsevier verscheen, en geeft aan wat Nederlandse kunstenaars in internationaal perspectief voorstellen.

Bij het samenstellen van hun lijst maakten Klerkx, Van Gelderen en Den Hartog Jager gebruik van de zogenaamde 'artist ranking tool', die wordt gehanteerd op Artfacts.net (ondertitel: Get real statistics on which artists are trending where now).

Hiermee wordt de invloed (en het succes) van exposities van kunstenaars gemeten, ofwel: de professionele aandacht die een kunstenaar krijgt toebedeeld. Nota bene: dit staat los van economisch succes.

Solotentoonstellingen
Behalve 'internationale representatie' hielden de drie onder andere rekening met belangrijke culturele manifestaties, zoals de Documenta en de Biennale, solotentoonstellingen in buitenlandse musea of galeries, internationale onderscheidingen en veilingprijzen.

Solotentoonstellingen in Nederlandse musea en galeries en Nederlandse onderscheidingen werden minder zwaar meegewogen. De verschillende criteria werden onderverdeeld in een A, B, C of D-status. In de categorie 'representatie' werd zelfs een A+ uitgedeeld, vier keer maar liefst, aan de Top-3 en Ellen Gallagher.

Dumas wordt gerepresenteerd door Andriesse/Eyck (Nederland), Zeno X Gallery (België), Frith Street Gallery (Engeland), Gallery Koyanagi (Japan) en David Zwirner (VS). Ze had solotentoonstellingen in musea in Japan, Duitsland en Australië en deed mee aan een enorm aantal groepsshows; op veilingen gingen werken van haar van de hand voor ruim 2 miljoen euro.

Kunstklimaat
Een van de belangrijkste vragen die de samenstellers dienden te beantwoorden, was welke kunstenaars 'Nederlands' zijn. Elsevier hanteerde als criterium: een kunstenaar die langer dan tien jaar in Nederland woonachtig is.

Het Mondriaan Fonds adviseerde: iemand die ingebed is in het Nederlands kunstklimaat. Veel kunstenaars komen naar Nederland vanwege de Rijksakademie en de Rietveld Academie en blijven hangen omdat ze hier geregistreerd zijn en voordeel ondervinden van het internationale en vrije Nederlandse kunstklimaat.

Galeries
In die zin zijn Dumas en bijvoorbeeld ook Prix de Rome-winnares Rana Ramadeh ook Nederlandse kunstenaars. De Zuid-Afrikaanse Dumas woont al een half leven in Nederland, De Brit McQueen sinds de jaren negentig en is getrouwd met de Nederlandse kunstcriticus Bianca Stigter.

De Amerikaanse Gallagher is sinds 2001 in Rotterdam gevestigd en werkt samen met haar Nederlandse partner, Edgar Cleijne.

Top 5

1. Marlene Dumas
2. Steve McQueen
3. Rineke Dijkstra
4. Ellen Gallagher
5. Fiona Tan

Johan Cruijff door Marlene Dumas Beeld Marlene Dumas

Galerie Fons Welters is met de meeste kunstenaars vertegenwoordigd in de lijst, Annet Gelink neemt de topposities in: drie kunstenaars van haar galerie staan de top 20.

Andere galeries met namen in de lijst zijn Borzo, Stigter Van Doesburg, Ron Mandos, Martin van Zomeren, Ellen de Bruijne, Upstream, Lumen Travo, Juliette Jongma en Flatlands.

New York
Wat opvalt is dat Grimm Gallery, de enige galerie met twee vestigingen in Amsterdam én een eigen ruimte in de Bowery in New York weliswaar een aantal grote Nederlandse kunstenaars vertegenwoordigt die in de lijst staan - Desirée Dolron, Dana Lixenberg - maar dat deze kunstenaars niet door andere galeries worden vertegenwoordigd.

Toch willen de samenstellers een lans breken voor Grimm: de galerie durfde het aan een eigen ruimte in New York te openen, wat ongetwijfeld tot meer internationale zichtbaarheid van hun Nederlandse kunstenaars zal leiden.

Top 50

1. Marlene Dumas
2. Steve McQueen
3. Rineke Dijkstra
4. Ellen Gallagher
5. Fiona Tan
6. Yael Bartana
7. Jan Dibbets
8. Atelier van Lieshout
9. Mark Manders
10. Marcel van Eeden
11. Erik van Lieshout
12. Jo Baer
13. Guido van der Werve
14. Peter Schuyff
15. Willem de Rooij
16. Herman de Vries
17. Marijke van Warmerdam
18. Lara Almarcegui
19. Jan Henderikse
20. Aernout Mik
21. Meschac Gaba
22. Wendelien van Oldenborgh
23. Folkert de Jong
24. Erwin Olaf
25. Manon de Boer
26. Viviane Sassen
27. Navid Nuur
28. Robert Zandvliet
29. Jennifer Tee
30. Hans Eijkelboom
31. René Daniels
32. Anton Corbijn
33. Gabriel Lester
34. Armando
35. Marc Bijl
36. Maaike Schoorel
37. Lily van der Stokker
38. Jacco Olivier
39. Henk Visch
40. Lara Schnitger
41. Nathaniel Mellors
42. Willem Oorebeek
43. Falke Pisano
44. Jonas Staal
45. Magali de Reus
46. Renzo Martens
47. Dana Lixenberg
48. Desirée Dolron
49. Levi van Veluw
50. Hannah van Bart

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden