PlusBoekrecensie

Daverende bestseller De aftrap van Bel Kaufman, nu eindelijk vertaald

Beeld Het Parool

Een kroniek van grote desillusies en kleine overwinningen in het Amerikaanse klaslokaal van begin jaren zestig zou je De aftrap op kunnen noemen. Als de ervaringen die de beginnende lerares Engels Sylvia Barrett opdoet in haar eerste jaar op de New Yorkse ‘probleemschool’ ­Calvin Coolidge High niet véél te geestig waren voor zo’n galmende omschrijving. De daverende bestseller waarmee Bel Kaufman (1911-2014) in 1964 debuteerde, is nu eindelijk vertaald.

Gewoon ‘een beetje onderwijzen’ wil Barrett, vanuit de idealistische behoefte ‘alles wat ik weet en voel te delen; jongeren te bezielen met liefde voor hun taal en voor literatuur; te onderrichten en te inspireren.’

Wat ze in plaats daarvan zoal te ­verduren krijgt? Een lokaal waarin ontbrekende bureaulades en kapotte ramen nooit worden vervangen, betweterige ouders en murw gebeukte collega’s en een stortvloed aan zinloze regeltjes, lachwekkende instructies en kolderieke aankondigingen, meestal opgesteld door ‘James J. McHabe, Administratieve Zaken’. Sylvia noemt hem dankzij zijn functieafkorting stiekem ‘Admiraal Zak’. Het zijn missiven vol wollig bestuursjargon dat een schoolveterane ergens met hulpvaardige ironie voor haar vertaalt.

‘Archiveer op numerieke volgorde’ betekent gooi in prullenmand. ‘Zie het als een uitdaging’ betekent dat je het maar moet zien op te lossen; ­‘onderlinge relaties’ is een ruzie tussen leerlingen; ‘burgerlijke hulpdiensten voor ondersteunende ordehandhaving’ betekent: bel de politie. ­Enzovoort.

Ondertussen leer je meerdere van haar meestal chronisch ongemotiveerde leerlingen kennen. De slijmerige kandidaat-klassenvertegenwoordiger. Het aanbiddende verlegen meisje. De zwarte-leerling-met-Black-Power-ouders die weet: ‘Iedereen moet mij altijd hebben vanwege vooroordelen.’ Of die stoer­doenerige-spijbelaar-met-potentie, Joey Ferrone, tot wie juf Barrett dolgraag wil doordringen.

Dat Kaufman, een kleindochter van de Russische schrijver Sjolem Aleichem (1859-1916), decennia voor de klas stond, merk je aan iedere van galgenhumor doortrokken zin. In deze soms schrijnend actuele onderwijsklassieker maakt ze invoelbaar waarom dat én een hilarische hel én een prachtvak was. Al die memo’s en circulaires, uit ideeënbus en prullenbak geviste briefjes van leerlingen en collega’s, jammerklachten aan het adres van studievriendin Ellen of van spelfouten vergeven opstelflarden lezen alsof ze gisteren zijn geschreven.

Fictie

Bel Kaufman

De aftrap op

Vertaald door Karina van Santen en Marian van der Ster, Atlas Contact, €22,99, 399 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden