PlusKlassieker

Das war einmal. De grachtengordel is een sociologisch artefact

Welke moderne klassiekers moet je als ­literatuurminnend wereldburger gelezen hebben? Dieuwertje Mertens selecteert deze week De grachtengordel (1992) van Geerten Meijsing (1950).

De grachtengordel (1992) van Geerten Meijsing.

Waar gaat het boek over?

Geerten Meijsing doet in deze zogenoemde ‘sleutelroman’ een boekje open over het reilen en zeilen van het Nederlandse letterenbedrijf. De omschrijving op de achterflap van de zojuist verschenen heruitgave met een nieuw nawoord door Meijsing zelf, luidt anders: ‘Een wezenloze idealist ziet zich gedwongen zijn ivoren toren op te geven en raakt verstrikt in de grauwe werkelijkheid van de grote letterstad.’ Hij wordt gedwongen om, zoals hij het met een vies woord noemt, de positie van ‘broodschrijver’ in te nemen.

Waarom zou je De grachtengordel lezen?

Om in herinnering te roepen dat de positie van de Nederlandse literatuur niet eens zo heel lang geleden compleet anders was. Toen namen schrijvers zoals A.F.Th van der Heijden (a.k.a. ‘Albert Zeggers’) niet alleen zichzelf gruwelijk serieus, maar ook lezers (en media) vonden het wel en wee, de roddel en de achterklap van schrijvers mateloos interessant. Ja, ja. Das war einmal. De grachtengordel is in wezen niet alleen satire, maar ook een sociologisch artefact. En een leuk spel met fictie en werkelijkheid, of zoals Meijsing schrijft: ‘(..) het is net als met leugens: er is er altijd wel een van waar’. Vooral vermakelijk voor letterenstudenten en mensen uit het letterenbedrijf.

Wie is het meest opmerkelijke personage?

De immer ondergewaardeerde, gedesillusioneerde maar superieure en scherpzinnige Provenier (Meijsing) zelf, die van verbazing in verbijstering tuimelt als hij vanuit Italië afreist naar Amsterdam om zich met tegenzin in het grachtengordelgedoe onder te dompelen.

Hoe werd de novelle (destijds) ontvangen?

Sensatiebelust. Carel Peeters (die volgens Meijsing geen plek heeft in de roman) schreef in Vrij Nederland: ‘Literair opportunisme en ingebeelde superioriteit gaan samen met virtuoos schrijven’.

Wie liet zich erdoor inspireren?

Ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag verscheen deze heruitgave op verzoek van de auteur. Meijsing wijst in het nawoord op de (eerder over het hoofd geziene) literaire kwaliteiten van deze roman: ‘Een belangrijk en uniek stuk literatuurgeschiedenis van een cruciale periode in de Nederlandse Letteren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden