PlusFilmrecensie

Da 5 Bloods: de zijpaden halen de vaart uit deze lange film van Spike Lee

Spike Lee brengt vier zwarte veteranen terug naar Vietnam, waar hun strijdmakker sneuvelde. Hun doel is een oorlogsbuit te bergen, de regisseur verweeft dit met de zwarte zaak nu.

Veteranen Jonathan Majors, Isiah Whitlock Jr., Norm Lewis en Clarke Peters met Delroy Lindo, de zoon van hun gesneuvelde commandant. Beeld David Lee/Netflix

Spike Lee maakte twee jaar geleden veel los met BlacKkKlansman. De op feiten gebaseerde film draait om een zwarte politieman die in 1972 bij de racistische Ku Klux Klan infiltreerde. Lee sloot de film af met nieuwsbeelden van de schandelijke mars Unite the right door Charlottesville in 2017 en Donald Trumps vergoelijkende reactie op de nazidemonstratie. Het was een opruiend uitroepteken bij een bijzonder rijk­geschakeerde afrekening met het racistische gedachtegoed van de Klan.

De film bevat ook kluchtige momenten, een aangrijpende geschiedenisles, een filmhistorisch college en een eerbetoon aan de blaxploitationfilms uit de jaren zeventig. Die bonte mix van thema’s, stijlen en bronnen typeert de maker, die zijn films daarom zelfbewust ondertekent met ‘A Spike Lee Joint’. De nieuwe joint heet Da 5 Bloods en is samengesteld uit een grondig herschreven wit genrefilmscenario, locatieopnamen in Zuid-Oost Azië en een keur aan archiefmateriaal inzake de Vietnamoorlog.

Duizelingwekkende montage

Het scenario verplaatst John Hutongs klassieker The Treasure of the Sierra Madre (1948) van Mexico naar Vietnam, met in plaats van het trio goudzoekers vier Amerikaanse veteranen die een oorlogsbuit willen bergen. Opnieuw zetten Lee en Kevin Willmott de materie voortvarend naar hun hand. De kern van Hutongs wrange film krijgt een extra lading door oplaaiende oorlogstrauma’s, de last van de Amerikaanse geschiedenis en de positie van zwarte soldaten onder wit bevel.

Lee opent een interview met Muhammad Ali uit 1978, over diens weigering om in Vietnam te dienen, gevolgd door een duizelingwekkende montage waarin onder meer de oorlog, de strijd om burgerrechten, de maanlanding, Malcolm X en Nixon de revue passeren. Een rode draad is dat zwarte soldaten in de Amerikaanse burgeroorlog, de Tweede Wereldoorlog en de Vietnamoorlog steeds beloofd werd dat ze voor hun eigen vrijheid streden en dat ze drie keer niets aan hun inzet en offers overhielden.

De vier veteranen treffen elkaar in Ho Chi Minhstad. Drie van hen hebben zich met hun oorlogservaringen verzoend, maar de door Delroy Lindo vertolkte wrokkige Paul loopt over van nauwelijks verholen woede. Hij draagt de rode pet met Make America Great Again. Zijn bloods, strijdmakkers in het zwarte veteranenjargon, maken hem erom belachelijk en noemen Trump ‘President Fake Bone Spurs’. Lee maakt er een heel nummer van met een fragment uit een Trumprally in 2016, waar een zwarte supporter het bord ‘Blacks For Trump’ in beeld houdt.

Moreel kompas

De rode pet en de dienstplicht ontduikende president keren regelmatig terug in de film en soms overspeelt Lee daarmee zijn hand. De manier waarop hij de onvermijdelijke conflicten over de verdeling van de oorlogsbuit aan de zwarte zaak verbindt, overtuigt echter wel. In flashbacks naar het slagveld zien we Chadwick Boseman (Marvels Black Panther) als de vijfde blood in actie, waarbij snel duidelijk wordt dat hij voor de vier een moreel kompas en een leraar was. Zijn geraamte ligt nog bij de buit en dat maakt de terugkeer van de veteranen tot een beladen missie.

Met dat emotionele gegeven pakken Lee en de acteurs, Lindo bovenal, beter uit dan met de in dialogen verwerkte geschiedenislessen. Een lange stoet Vietnamese en Franse personages moet daarbij meer aspecten van de Vietnamoorlog belichamen dan de film kan omvatten. Lee bedoelt het goed, maar de zijpaden halen de vaart uit zijn lange film, die ons net als BlacKkKlansman uiteindelijk wel weer knap bij het hier en nu brengt. De oorlog is nog lang niet uitgewoed.

Da 5 Bloods

Regie Spike Lee
Met Delroy Lindo, Jonathan Majors, Clarke Peters, Isiah Whitlock Jr.
Te zien op Netflix

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden