PlusAchtergrond

Cultuursector woedend, maar waar blijft het protest?

De cultuursector moet dicht blijven terwijl winkelen straks wel weer mag. Is er gewoon niet hard genoeg gelobbyd? In België dwong een theaterproducent via de rechter heropening af. In de ‘ongelooflijk brave sector’ in Nederland ‘komt niemand met een initiatief’.

Lorianne Van Gelder
Iris Hond tijdens een opname in Het Concertgebouw, dat optredens organiseert zonder publiek vanwege het coronavirus. Beeld Sem van der Wal/ANP
Iris Hond tijdens een opname in Het Concertgebouw, dat optredens organiseert zonder publiek vanwege het coronavirus.Beeld Sem van der Wal/ANP

De versoepelingen die waarschijnlijk vrijdagavond tijdens de persconferentie worden aangekondigd, laten de cultuursector, net als de horeca, buiten beschouwing. Winkelen mag, sporten wordt uitgebreid, kappersbezoek is weer toegestaan, maar bioscopen en theaters blijven vooralsnog dicht. Dit tot woede van de cultuursector.

Waar horeca-ondernemers, die hun deuren ook nog niet mogen openen, burgerlijke ongehoorzaamheid tonen en toch weer open gaan, lijkt men in de culturele wereld opvallend terughoudend met protest. Op wat woede op sociale media na.

Nieuwe staatssecretaris

Dat beeld klopt niet, vindt Jeroen Bartelse, directeur van TivoliVredenburg en woordvoerder van de gezamenlijke Taskforce Cultuur. “We zijn voortdurend aan het lobbyen en in gesprek met het kabinet.” Donderdagavond had de groep al een eerste ontmoeting met de nieuwe staatssecretaris van cultuur, Gunay Uslu, die vrijdag beloofde haar best te gaan doen om de cultuursector weer te heropenen. “In november, toen alles dicht ging, bleven musea, theaters en bioscopen juist langer open. Pas in december, toen alles dicht ging, gingen wij ook dicht,” aldus Bartelse. “Die lobby werkte dus wel.”

Waarom er nu niet harder op de trom wordt geslagen, of waarom de boel, zoals in Zuid-Limburg, niet alsnog stiekem open gaat? “Het is geen wedstrijd tussen sectoren. Ik gun het de winkels net zo goed als de horeca als de cultuur, maar we zitten wel in een pandemie, dus daar moeten we met elkaar uitkomen.” De culturele sector kan veilig open, benadrukt hij. “Er zijn nauwelijks besmettingen geweest in bioscopen, musea, concertzalen of theaters. Wat we vooral willen, is duidelijkheid en uitlegbaarheid van de regels. Er is nu veel frustratie, het is jojoën.”

Timos Krabben van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties, beaamt dat ze in de media wat stil zijn geweest. “Maar we blijven in gesprek. We zijn nu vooral heel verbaasd, en we willen uitleg over het OMT-advies dat winkels en sportscholen weer open kunnen. Wat sportscholen bieden voor het lichaam, biedt cultuur voor de geest.”

In België wel

In België stapte een individuele theaterproducent eind december naar de Raad van State om de sluiting van de cultuursector tegen te gaan. Daarop werd de sluiting eind december teruggedraaid, omdat die ‘disproportioneel’ was en ‘niet steunt op adequate motieven’. Een open theater, met goede coronamaatregelen, is volgens de Belgische Raad van State ‘geen gevaar voor de volksgezondheid’.

Toch gaat de vergelijking met België niet op, benadrukt Boris van der Ham, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Bioscopen en Filmtheaters en van de Vereniging van Vrije Theaterproducenten. “Daar was een andere situatie. Het OMT zei: cultuur kan openblijven, en toen gooide de regering het toch dicht.”

Dat cultuurbezoek wel kán bij de zuiderburen, is bemoedigend, vindt Van der Ham. Dus hij pleit voor heropenen, maar vooral voor duidelijkheid. “We kunnen niet morgen open, daarvoor is voorbereidingstijd nodig, maar geef ons perspectief op wanneer er wel versoepeld wordt. Want als theaters nu open mogen, is er toch tijd nodig om de repetities weer op gang te krijgen en om genoeg kaartjes te verkopen.”

Brave sector

Ondertussen zitten individuele kunstenaars ook niet stil. De Amsterdamse muzikant Maurits Fondse vroeg een demonstratie voor aanstaande zondag aan. Onder de hashtag #cultuuropennu roept hij sympathisanten op druk te zetten op het kabinet om theaters, musea en podia weer te heropenen.

Fondse zegt dat het belangrijk is dat de cultuursector van zich laat horen. “We zijn een ongelooflijk brave sector, ik zie veel apathie onder mijn collega’s. Ze zijn afwachtend: wanneer mogen we weer? Er is zo weinig burgerlijke ongehoorzaamheid. Niemand komt met een initiatief.”

Na zijn oproep op Twitter kwam Fondse echter terug op zijn besluit. Zondag demonstreert namelijk ook de groep achter Willem Engel. Fondse: “Ik wil niet door die demonstratie gekaapt worden. Ik ga nog in overleg met andere partijen. Misschien verzetten we het weer.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden