PlusAchtergrond

Crisis in de theaterwereld: ‘Vrije producenten hebben geen enkel vangnet’

Theaters en producenten dreigen om te vallen nu door de coronacrisis alles stilligt. De schade wordt aan beide kanten op 100 miljoen geschat en overheidsregelingen schieten tekort. ‘De nood is hoog.’

De lege theaterzaal van Koninklijk Theater Carré.Beeld ANP Kippa

Rick Engelkes klinkt de wanhoop nabij. De theater- en musicalproducent bouwde in ruim tien jaar zijn bedrijf op, maar ziet nu nauwelijks nog perspectief. “Het water staat ons aan de lippen,” zegt hij, nu het slot van dit theaterseizoen als verloren kan worden beschouwd, maar er wel geïnvesteerd moet worden in het volgende.

“Normaal bouwen we nu de financiële buffer op om de zomer, als de theaters dicht zijn, te overbruggen en steken we geld in nieuwe voorstellingen. Maar we verdienen nu geen stuiver.”

Engelkes is een van de vrije theaterproducenten, verenigd in de VVTP, die geen subsidie ontvangen. Ze zijn goed voor 70 procent van het theateraanbod in Nederland en halen hun inkomsten volledig uit kaartverkoop. Voor de huidige periode waren in het hele land al honderdduizenden tickets verkocht, maar van dat geld zien de producenten niets terug.

“Wij hebben dat in beheer,” zegt Alex Kühne, bestuurslid van de VSCD, een vereniging van circa 140 theaters. “Van een ticket krijgen de theaters 25 procent, de producenten krijgen de rest na de voorstelling. En dat is nu het probleem. Maar ook de theaters krijgen nog niets, het geld is van de bezoekers.”Die kunnen hun geld terugvragen, maar de hoop van theaters en producenten is dat ze akkoord gaan met een voucher voor een later bezoek of zelfs afstand doen van hun ticket om de sector te steunen.

Theaters moeten uitkeren

Theaterproducent Albert Verlinde vindt dat de oplossing ligt bij de theaters. “Zij spreken voor elke voorstelling een garantiesom af met de producent, die zo altijd verzekerd is van een minimumopbrengst. De theaters, die bijna allemaal subsidie krijgen, moeten hun verantwoordelijkheid nemen en die sommen uitkeren.”

Te kort door de bocht, meent Kühne van de VSCD, die inschat dat ongeveer 10 procent van de theaters al op korte termijn in ernstige geldproblemen komt. “Wij worden net zo zwaar geraakt, dat wordt niet goedgemaakt met subsidie. We missen niet alleen inkomsten uit kaartjes, maar ook uit horeca en verhuur. Dat gaat om zo’n 50 miljoen euro tot 1 juni, grofweg hetzelfde verlies als de producenten lijden.”

Nauwelijks oplossen

Verlinde heeft als directeur van Stage Entertainment Nederland de ‘luxe’ dat zijn bedrijf twee theaters bezit (Beatrix Theater en AFAS Circustheater Scheveningen) en net als Soldaat van Oranje zijn eigen producties kan inhalen. “Het grote probleem zit bij reizende producties als bijvoorbeeld Kinky Boots. Vrije producenten hebben geen enkel vangnet, ik moet er niet aan denken in deze tijd kleine producent te zijn.”

De overheid schiet bedrijven in nood te hulp, maar met regelingen die de problemen in de theatersector nauwelijks oplossen. Het overnemen van salariskosten bijvoorbeeld is in een branche met veel zzp’ers van beperkte waarde. “Het gaat om grote investeringen in onder meer marketing, repetities, kostuums en decors,” zegt Boris van der Ham, voorzitter van de Vereniging Vrije Theaterproducenten. “Deze bedrijven krijgen geen cent subsidie. De nood is hoog, driekwart van de producenten raakt binnen een paar maanden in betalingsproblemen.”

Overbruggingskrediet

Als voorstellingen kunnen worden verplaatst, is de schade nog te overzien. Op dit moment geldt dat voor grofweg 40 procent van alle producties tussen 12 maart en 1 juni, weet Kühne van de verenigde theaters (VSCD). Ongeveer een kwart is definitief uit de agenda, het restant is onzeker.

De theaters, producenten, maar ook de popcoalitie en orkesten zoeken in overleg met onder anderen minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) naar oplossingen op maat. Kühne weet dat de minister werkt aan een overbruggingskrediet voor de producenten. “Dat zou ons enorm helpen,” zegt Rick Engelkes. “Anders kan ik volgend seizoen geen voorstellingen brengen en zijn 150 man niet aan het werk.”

De theaters en producenten richten mogelijk ook een onderling noodfonds op voor de zwaarst getroffen bedrijven. Kühne: “Het is een gezamenlijk probleem, dat roept om een gezamenlijke oplossing.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden