PlusAchtergrond

Coronadilemma voor uitgevers: boeken wel, niet of juist eerder publiceren?

Veel gebruikelijke marketingstrategieën, zoals lezingen en boekhandeltournees, vallen in het water door de coronacrisis. De Linnaeus Boekhandel op de Middenweg is bijvoorbeeld gesloten. Beeld Jakob Van Vliet

Uitgevers beraden zich op hun beleid in de coronacrisis. Op grote titels als de nieuwe Nicci French wordt volop ingezet, maar er is ook angst dat boeken ondergesneeuwd raken in het virusgeweld. ‘We moeten overeind blijven.’

Het beeld stond overdwars, vorige week bij de boekpresentatie op de Facebookpagina van uitgeverij Nijgh en Van Ditmar. Per ongeluk? Of juist een perfecte illustratie hoe Toren C-maker Margôt Ros zich heeft gevoeld na een noodlottige botsing met een decorstuk, die haar ruim anderhalf jaar revalidatie kostte.

Kaarsrecht gezeten op een stoel, met zware zakken rijst op haar knieën, moest ze in tijden van duizeling leren ‘aarden’: wat is onder, wat is boven? Ze beschrijft het met haar partner Jeroen Kleijne in het boek Hersenschorsing. Maandenlang zat ze in thuisquarantaine avant la lettre. Geluid en licht waren te veel. Uit het boek, dag 56: ‘Een buurvrouw heeft boodschappen voor de deur gezet. Ik stuur haar een appje: Groeten uit de sarcofaag.’

Hoe ironisch dat juist dit boek nu vanuit een ‘sarcofaag’ moest worden gepresenteerd. Maar de publicatie ging door, het boek ligt vanaf dinsdag in de (online) boekwinkels.

Uitstellen en naar voren halen

Dat geldt niet voor alle geplande publicaties. Met de datum van 6 april in het vizier werd al een aantal boektitels uitgesteld. Uitgeverijen beraden zich op hun beleid nu een deel van de gebruikelijke marketingstrategieën – presentaties, lezingen, boekhandeltournees, televisie-interviews – in het water valt.

“Ik merk dat titels naar voren worden gehaald die in het verlengde van de coronacrisis liggen,” zegt Sylvie Steffers, met Lopende Zaken NL freelance-publiciteitsmedewerker voor verschillende uitgeverijen. Zo brengt uitgeverij Thomas Rap Het grote verschil - een wereld vol wiskunde van Kit Yates, dat voor mei stond gepland, vervroegd uit – want ook onze kijk op ziekteverspreiding heeft de wiskunde als fundament.

Het autobiografische Het huis van mijn moeder van Maria F. Farag, dat donderdag zou verschijnen bij dezelfde uitgeverij, is daarentegen uitgesteld tot het najaar. Farag is een in Nederland opgegroeide dochter van Egyptische ouders. Na de dood van haar grootvader besloot ze in Caïro de geschiedenis van haar verscheurde familie te onderzoeken. Steffers: ‘Het is zo’n mooi en bijzonder verhaal, maar we zijn bang dat dat nu ondergesneeuwd zou raken.’

Slechte timing

Uitgeverij Prometheus kondigde uitstel aan van onder meer de titels Ontwaken uit een liberale droom van hoogleraar wijsbegeerte Gabriël van den Brink en Met ons gaat het goed van CBS-econoom Peter Hein Mulligen. “Met name die laatste titel zou nu wel buitengewoon slechte timing zijn,” zegt hoofd publiciteit Jan van Helden. “Maar bij deze boeken gaat het er vooral om dat de auteurs de coronacrisis nog willen meenemen. Het is belangrijk is dat het nieuws ze niet inhaalt.”

De planning van fictieboeken blijft bij Prometheus vooralsnog ongewijzigd. Van Helden: “Maar we houden wel in de gaten hoe het met het boekenvak gaat, en er zijn ook auteurs die hun zorg uiten. Kunnen de drukkers nog wel daar doorgaan met hun werk, bijvoorbeeld. Vooralsnog lijkt dat er wel op, maar het nieuws was vorige week nog zo anders, je kunt niks meer voorspellen. En we merken nu dat radio en televisie helemaal in beslag worden genomen door corona.”

Veen, Bosch & Keuning, met elf uitgeverijen waaronder Ambo Anthos, Atlas Contact en Luitingh Sijthoff de grootste uitgeversgroep, heeft besloten alle grote titels volgens planning uit te brengen. “Met een aantal stakeholders waaronder de CPNB hebben we potjes leeggemaakt voor de grote thuisleescampagne op abri’s en in radio- en televisiespotjes,” zegt algemeen directeur Geneviève Waldmann. “En we overwegen met die titels, zoals de nieuwe Nicci French, ook aparte campagnes te doen. Want we moeten overeind blijven, de boekhandels, de auteurs en de uitgeverijen.”

Stuwmeer aan titels

Het is de belangrijkste young-adulttitel voor dit voorjaar van uitgeverij De Fontein: Stiefzus van de Amerikaanse auteur Jennifer Donnelly. Een verhaal dat begint waar Assepoester eindigt, verteld door haar stiefzus Isabelle. Femke Geurts, acquirerend redacteur: “We hadden al posters en boekenleggers laten drukken om uit te delen in de boekhandel, de verschijningsdatum was 17 maart. We hebben overlegd of we het boek moesten uitstellen, maar uiteindelijk besloten van niet. Als alle uitgevers hun boeken pas vrijgeven na de pandemie ontstaat een stuwmeer aan titels en komt de boekhandel in de liquiditeitsproblemen. Onze publiciteitscampagne was sowieso voor een groot deel online omdat dat de plek is waar je jongeren bereikt. Daar gaan we nu nog zwaarder op inzetten. Zo hebben we op ons Youtubekanaal een trailer en zijn er enthousiaste reacties van boekbloggers. Het boek is prachtig geschreven, ook daarom is het me dierbaar. Ik hoop echt dat het toch z’n weg naar het publiek zal vinden.” (Joukje Akveld)

Uitgesteld of niet geleverd

Omdat ook de Maand van de Filosofie is uitgesteld verschijnt het bijbehorende essay van filosoof Alicja Gescinska, Kinderen van Apate. Over leugens en waarachtigheid niet op 1 april. Het is vooralsnog uitgesteld naar 1 juni. 

Een ander probleem ondervond uitgeverij Das Mag. Het poëzieproject Het stad in mij van de Vlaamse dichter Maud Vanhauwaert dat op Wereldpoëziedag (21 maart) zou verschijnen, werd in luxe-editie en een reguliere boekhandelseditie buiten Nederland gedrukt en gebonden. De boeken zijn echter gestrand in Slovenië en komen vanwege de coronacrisis de grens vooralsnog niet meer over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden