Corneille: De lyrische poëet onder de Cobrakunstenaars

Nederlandse Cobra-schilder Guillaume Cornelis Beverloo, beter bekend als Corneille, is op 88-jarige leeftijd overleden. Foto ANP Beeld ANP
Nederlandse Cobra-schilder Guillaume Cornelis Beverloo, beter bekend als Corneille, is op 88-jarige leeftijd overleden. Foto ANPBeeld ANP

Aanvankelijk was hij een tegendraadse kunstenaar, die de oorlog had verklaard aan de burgerlijkheid, op late leeftijd werd hij geknuffeld door societyminnend Nederland. Van experimentele vernieuwer werd Corneille vooral de man van de beschilderde wijnetiketten, pennen, dassen en ontelbare prenten met variaties op diezelfde vrolijk gekleurde vogels en naakte vrouwelijke figuren. Gisteren overleed de laatste levende Nederlandse Cobraschilder op 88-jarige leeftijd in een Frans ziekenhuis. Hij kampte al jaren met een slechte gezondheid.

Guillaume Cornelis Beverloo werd als kind van Nederlandse ouders geboren in het Belgische Luik. Toen hij twaalf was, verhuisde het gezin naar Nederland.

Corneille was grotendeels autodidact, al volgde hij tussen 1940 en 1942 lessen aan de Rijksakademie in Amsterdam. Daar ontmoette hij Karel Appel, de kunstenaar met wie hij zijn hele leven bevriend bleef.

In 1947 verenigde Corneille zich met Constant en Karel Appel in de Experimentele Groep. Die werd in 1948 in Parijs uitgebreid met buitenlandse geestverwanten, waarna de Cobrabeweging ontstond. In het Stedelijk Museum maakten de jonge honden hun geruchtmakende gezamenlijke expositie, een mijlpaal in de Nederlandse kunstgeschiedenis. Terwijl Karel Appel vooral bekend stond als 'schildersbeest' en Constant Nieuwenhuis beschouwd werd als 'de theoreticus' was Corneille vooral de poëtische kunstenaar, die in een schijnbaar naïeve stijl vooral vogels en vrouwenfiguren aan zijn penseel liet ontspruiten.

De Cobrabeweging viel in 1951 uiteen, maar Corneille werd zijn hele leven met de groep geassocieerd. Corneille vestigde zich in Parijs, destijds het onbetwiste centrum van de internationale kunstwereld. Met zijn witte baard, alpinopet en zijn liefde voor het Franse joie de vivre groeide Corneille uit een archetype van de kunstenaar.

In zijn werk bleef Corneille trouw aan de principes waarmee hij in de Cobratijd naam had gemaakt: spontane, lyrische schilderijen, beïnvloed door kindertekeningen en zogenoemde primitieve kunst.

Begin jaren zeventig werd zijn werk onder invloed van een reis naar Cuba feller van kleur en eenvoudiger van vorm. De vrouw en haar minnaar, in de figuur van een kat of een vogel, zijn sindsdien niet meer uit zijn oeuvre weg te denken. Daarnaast was Corneille een groot liefhebber van Afrikaanse kunst. Hij bracht diverse bezoeken aan het continent en bezat honderden Afrikaanse beelden, waarmee hij zich ter inspiratie omringde.

Vanaf de jaren tachtig werd het werk van Corneille onderwerp van grootschalige merchandising. Het begon met pennen en dassen, later gevolgd door serviesgoed, beddenhoezen en horloges. Van vrijgevochten kunstenaar groeide Corneille uit tot merknaam. Een groot deel van de kunstwereld keerde zich van hem af. ''Die kritiek raakt me, omdat ze onrechtvaardig is,'' zei Corneille. ''Creativiteit kan overal in schuilen. Waarom zou ik geen pen mogen ontwerpen? Of een das? Picasso en Bracque maakten toch ook vazen, borden en bijoux? Hier in Nederland is het: schilder, blijf bij je ezel! In het buitenland is het heel gewoon dat je je ook eens met iets anders bezighoudt.''

Corneille bleef tot op hoge leeftijd tekenen en schilderen, al werd zijn leven geteisterd door een slechte gezondheid en juridisch gesteggel om geld. Enkele jaren geleden leed hij zo zwaar aan een manische depressie dat hij moest worden opgenomen in een psychiatrische kliniek. In 2005 werd de schilder onder curatele gesteld wegens zware psychische klachten.

In 2007 was een grote overzichtstentoonstelling van zijn werk te zien in het Cobra Museum in Amstelveen, dat net als het Stedelijk Museum een groot aantal werken van Corneille bezit.

Corneille overleed in Auvers-sur-Oise, het Franse stadje ten noorden van Parijs waar Vincent van Gogh de laatste drie maanden van zijn leven woonde. Een paar jaar geleden besloot Corneille dat hij op hetzelfde kerkhof begraven wilde worden als zijn beroemde collega.
(KEES KEIJER)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden