PlusKlapstoel

Corina van Eijk: 'Opera zit vol seks, dat laat ik zien ook'

Corina van Eijk (1961) is operaregisseur en oprichter van Opera Spanga in het Friese Spanga. Woensdag gaat haar versie van Verdi's Macbeth er in première.

Van Eijk: 'Ik heb een opera minstens een half jaar ­onder de arm'Beeld Harmen de Jong

Maassluis

"Ik heb er tot mijn zeventiende gewoond, aan de Waterweg, waar ze een typisch, ­nasaal accent hebben dat ik van mijn moeder niet mocht spreken. Want haar moeder was onderwijzeres uit Amsterdam, sprak ABN."

"Ik was pas op de begrafenis van een heel, heel, heel lieve oom, en mijn tantes spreken het nog steeds. Mijn vader leeft al heel lang niet meer, maar had hij geleefd, dan zou hij het ook nog steeds gesproken hebben. Toch gek dat je als kind niet mag spreken zoals de andere helft van de familie dat wel doet."

Joods

"Alleen mijn opa, dus dan ben je niks. Maar natuurlijk heb ik wel het een en ­ander meegekregen. Er werd met geen woord over gesproken, maar mijn oma had in haar kamertje in de Waalstraat een hele wand met boeken over de Holocaust."

"Zij had de hele, godganse oorlog in angst gezeten om haar Joodse man. Hoe hij de oorlog precies is doorgekomen, weet ik niet. Er zat wel een groot gat in een soort blinde muur in het huis op het Afrikanerplein waar ze in de oorlog woonden. Dat hij een katholieke vrouw had, was mazzel. Het klinkt misschien pathetisch, maar ik fiets niet graag langs de Hollandsche Schouwburg, die probeer ik te mijden. Dat vind ik zo beladen."

Bandrecorder

"Mijn opa was operafreak. Als we naar Amsterdam gingen - met het Fiatje via Schipluiden, mijn vader expres keihard over alle bruggen - was het altijd meteen: jongens, kom luisteren! Dan zaten we voor de radio of bij de bandrecorder waarmee hij opera's van de radio opnam. 'Dit is mooi,' riep hij dan, 'déze man kan zingen!' Pavarotti, 1965. Ik was een heel kleintje toen ik zo opera leerde kennen."

(Tekst loopt door onder foto)

Het klinkt misschien pathetisch, maar ik fiets niet graag langs de Hollandsche Schouwburg. Dat vind ik zo beladenBeeld Harmen De Jong

Maastricht

"Ik ging daar naar de toneelschool omdat ik regisseur wilde worden, niet om iets met opera te gaan doen. Dat had ik nooit bedacht. Ik kon zelf ook niet zingen, las heel slecht noten. Maar na mijn opleiding ging ik toneelles geven op het conservatorium van Utrecht, aan de zangers. Met hen heb ik toen mijn eerste opera ­gemaakt, Der Schauspieldirektor van Mozart. En zo is het gekomen."

Yoghurt Barn

"Vaste prik, bij mij om de hoek in De Pijp. Een zaakje waar je heerlijk rustig vanaf acht uur in een hoek kunt zitten werken. Daar krijgen de voorstellingen vorm. Ik heb een opera minstens een half jaar ­onder de arm."

"Ik bestudeer de partituur waanzinnig goed, tot in de details wil ik alles snappen. Muziek op mijn oren, ­noten voor mijn neus - en dan komen
de beelden. Tot de blondettes arriveren; de studentes met van die vaders die een huis voor ze hebben gekocht, in mijn buurt kennelijk allemaal blond. Als die er om elf uur hun yoghurtje komen eten, is het uit met de pret."

Depressie

"Achttien was ik, mijn eerste jaar op de toneelschool. Ik had een fantastische speldocent die zei: 'Ga maar onder een boom zitten in het park en kom terug als je weet wat je mankeert.' Zat ik onder die boom zwaar te wezen, geen idee eerst. Het was een verlate reactie op de dood van mijn vader, een gemis waar je intens verdrietig van kunt worden. Ik geloof niet dat ik verder aanleg heb voor depressies. Ik ben een enorme doener. Dus als ik maar doe, is er niks aan de hand."

Verona

"Spanga, het 'Verona van Weststellingwerf'. Dat is natuurlijk een grapje. Toen ik 27 jaar geleden in Friesland begon, vond ik dat leuk. Wat ik doe in Spanga heeft niks te maken met die enorme ­arena in Verona waar je alleen maar grote gebaren kunt maken; een vorm van theater waarmee ik niets heb."

"Ik kwam door een liefje terecht in Spanga en ben er in de achtertuin begonnen. Ik was regie­assistent geweest in Brussel, in ­Essen. Maar bij die grote operahuizen is het een gekonkelefoes van de bovenste plank. Ik wilde liever iets maken wat ik zelf mocht bedenken."

Mienskip

"Het thema van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018: de gemeenschap. Maar dat is bij Opera Spanga vanzelfsprekend, anders hadden we niet kunnen bestaan. De tribune wordt nu opgebouwd door de kinderen van de kinderen die 27 jaar geleden hielpen bouwen. De keukenhulp, de figuranten, alles is van hier. Het gaat om veel meer dan een beetje opera maken. De hele buurt komt ook naar de generale. Dan weet ik gelijk hoe het ervoor staat, want ze zijn meedogenloos."

Trouw

"Ik ben superloyaal, ik ben mijn zangers en medewerkers trouw, en zij mij. Het is ontzettend belangrijk om te werken met mensen van wie je houdt, het geeft een enorme band en het werkt heel fijn als mensen maar een half woord nodig hebben."

"Ik hou van harmonie. Al lukt dat ook weer niet altijd, want ik ben ook een opgewonden standje. Maar ik wil graag dat we allemaal snappen wat we aan het maken zijn en dat we hetzelfde aan het maken zijn. De personages in Macbeth zijn echt heel nare mensen, je gaat met heel vervelend volk om. Dan moet je het juist leuk zien te houden met elkaar, anders word je meegesleept."

'Wat ik doe in Spanga heeft niks te maken met die enorme ­arena in Verona waar je alleen maar grote gebaren kunt maken'Beeld Harmen De Jong

Dictator

"Mij is dat ooit verweten, dat deed echt heel veel pijn. Ik weet wat ik wil, en ­natuurlijk run ik deze tent. Als het erop aankomt, ben ik het die beslist. Maar ik ben ook degene die de opera het best heeft bestudeerd, uit wier brein het allemaal tot stand komt. Maar je kunt zo'n onderneming niet zo lang runnen als je een kutwijf bent. Waarom zouden ze ­anders allemaal voor bijna nop in de modder komen baggeren?"

Conventies

"Die moeten aan de wilgen! Voor mij is dat evident. Ik heb een eigen stijl, dat moet toch ook als theatermaker? Maar bij opera is dat niet altijd het geval. Het gebeurt vaak dat de inhoud van opera's wordt overruled door esthetiek, de grote decors in de grote huizen. Prachtig allemaal, maar bij mij gaat de inhoud voor al het andere."

Seks

"Daar wordt ook altijd zo moeilijk over gedaan bij opera. Ze zitten barstensvol seks en dat mag je dan niet laten zien. Nou, waar het is, laat ik het zien ook."

"Ik heb serieus een keer een telefoontje gekregen van een keurige dame op leeftijd die vroeg: 'Er zit dit jaar toch geen seks in de veurstelling?' Natúúrlijk zit er seks in de voorstelling. Op MTV zie je alleen maar opgebolde broekjes, bloot op het toneel is gesneden koek. Heel gek dat het in opera dan ineens gek is."

Verdi

"Die had ik zó graag willen ontmoeten. Dat is zo'n enorm rijke man geweest, verbluffend hoe goed hij de mensen snapt en dat in muziek heeft weten om te zetten. Laatst hoorde ik iemand zeggen: Verdi is oubollig. Oubollig? Dat is dan alleen omdat het oubollig wordt gebracht. Ik sta elke dag op met de gedachte: fantastisch, weer een dag Verdi, en dan hopelijk nog twee jaar met La Traviata en Aida in 2018."

"Verdi schreef Macbeth in 1843, maar zijn zeggingskracht is enorm. Hij vond bij de eerste uitvoering dat Lady Macbeth te mooi was, te mooi zong ook. Hij wilde een veel ruigere, ondoorgrondelijkere zangeres. Onze sopraan Francis van Broekhuizen is helemaal de Lady Macbeth die Verdi voor ogen stond. Ik hoor haar nu al foeteren: 'Ga jij nou een beetje tegen Het Parool lopen zeggen dat ik ­lelijk ben?' Nee Cis, je bent niet lelijk.
Uitgesproken, laat ik het zo zeggen."

Fonds Podiumkunsten

"Wij zitten nu al vier jaar zonder subsidie van het Fonds. Ik krijg er soms wel maagpijn van. Wat ik zou willen is dat wát er is, wordt rechtgetrokken. Allemaal: koophuis verkopen en drie tandjes minder. Zodat iedereen die iets moois wil maken, iets moois kan maken. Ik weet het, linkse praat. Maar ik heb collega's die heel veel geld verdienen, terwijl we even hard werken. Ik ben niet veeleisend, heb geen vaste lasten, heb geen drie kinderen die naar school moeten en straks naar de universiteit. Anders zou ik dit werk niet kunnen doen."

Gay Pride

"Bizar dat zo opgelucht werd gereageerd dat bij de Canal Parade niks was gebeurd, ik vind dat gevaarlijk denken. Dat er angst is, dat is helaas zo. Maar die moeten we niet cultiveren, dan hebben ze - wie het ook zijn - hun zin. 'Gelukkig ben ik vandaag niet onder een tram gelopen,' is dat hoe we gaan leven vanaf nu? Mijn huidige liefje weigert hypothetisch te denken. Wat als, daar doet ze niet aan. Dat vind ik heel mooi."

Rio

"Ik kreeg laatst een sneer van Mieke, ­onze ongelooflijke officemanager van 73 zonder wie we algeheel verloren zouden zijn. Ze had het aan de telefoon over Dafne Schippers. 'Dafne wie?' vroeg ik. Ja natuurlijk weet ik wie dat is, ik lees de kranten, ik had het gewoon niet goed gehoord."

"Maar ik kan over de Olympische Spelen geen zinnig woord zeggen. Ik heb als kind wel ontzettend fanatiek ge­atletiekt. Lange afstanden, kogelstoten. Tot de toneelschool. Toen kon ik daar mijn energie kwijt, was het over."

Wilfred Genee

"Dan blijf ik helemaal in gebreke. Ik kijk dus nooit tv."


Opera Spanga: Macbeth, 17 t/m 27 augustus in Spanga

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden