PlusMuziekrecensie

Concertgebouworkest maakt groots gebaar op de Dam

Met de Opening Night op de Dam maakte het Concertgebouworkest vrijdagavond een gebaar naar Amsterdam en Nederland. En dat was misschien wel nodig ook, na alle internationale ambities.

Erik Voermans
null Beeld Nathan Reinds
Beeld Nathan Reinds

Het Concertgebouworkest was nog niet zo heel lang geleden vooral het Royal Concertgebouw Orchestra. Onder de vorige directeur Jan Raes werd hard en met veel succes gewerkt aan het internationale profiel van toporkest. Dat betaalde zich uit. Het RCO, toen nog met chef-dirigent Mariss Jansons, werd door een serieus forum van muziekjournalisten uitgeroepen tot het beste orkest van de wereld.

Keerzijde

Fijn, hoera, gefeliciteerd, we waren allemaal trots. Maar dat succes en dat profiel hadden een keerzijde. De verankering in de Nederlandse en Amsterdamse samenleving dreigde een beetje op de tweede plaats te komen. Het orkest was zo vaak op tournee dat de concerten in het Concertgebouw soms wel repetities leken voor de concerten in Berlijn, Wenen, New York en Tokio. Een toen besloten werd het prachtige, in 2019 geopende nieuwe kantoor met repetitieruimtes aan de Gabriël Metsustraat RCO House te noemen en niet voor een Nederlands alternatief te kiezen, of het eerste concert van het seizoen tot Opening Night te bombarderen, was helemaal duidelijk dat het belangrijkste orkest van Nederland wat losgezongen leek van zijn thuisgrond.

null Beeld Nathan Reinds
Beeld Nathan Reinds

Misschien dat de nieuwe directeur, de Duitser Dominik Winterling, sinds 1 maart in functie, daarom besloot het nieuwe seizoen ditmaal te beginnen met een groots gebaar naar Amsterdam en naar Nederland, door Opening Night nu te situeren op de Dam, als een openluchtconcert, waarvoor mensen uit alle wijken van de stad kaartjes konden krijgen, 3000 in totaal.

Je mag niet uitsluiten dat dit idee vleugels had gekregen nadat Winterling voor zijn moeder een Duits Amsterdamgidsje had gekocht, waarin het Rijksmuseum als eerste werd vermeld en het Concertgebouworkest pas als nummer 55. Ai. ‘Daar moeten we aan werken,’ zei Winterling deze week in Trouw, met gevoel voor understatement.

Reusachtig podium

Met de spectaculaire Opening Night van vrijdagn is in elk geval een eerste stap gezet. Op de Dam stond een reusachtig podium, met daarvoor 3000 stoelen in het gelid. De gemeente had er ruimhartig aan meegewerkt, want dit was een feestje voor de stad (‘en het land en de wereld’, zei de spreekstalmeester). De bezoekers werden keurig via vijf verschillende ingangen naar hun plaats geleid. Eenmaal gezeten, liepen de orkestleden vanaf het paleis door het brede middenpad naar het podium, toegejuicht als gladiatoren. Mooi, zelfs ontroerend moment, dat ook de musici duidelijk niet onberoerd liet.

Reis over de wereld

Het programma was opgezet als een reis over de wereld, die begon in Amsterdam met het werk Chase van de Amsterdamse componist Joey Roukens, een opzwepend, snel, virtuoos en vooral ritmisch sterk geprofileerd stuk, en eindigde in Parijs en New York, met Gershwins jazzy An American in Paris. Tussendoor werd Italië aangedaan (Ouverture La Forza del destino van Verdi en La campanella van Paganini), München (Don Juan van Richard Strauss) en nogmaals Parijs (Tzigane van Ravel en D’un matin de printemps van Lili Boulanger).

In de keuze van Boulanger verried zich de hand van artistiek directeur Ulrike Niehoff, die punten scoorde door geen laagdrempelig programma samen te stellen met muziek voor miljoenen, maar stukken te kiezen die het Concertgebouworkest ook gewoon in een abonnementsconcert had kunnen spelen.

De eeuwig jongensachtig ogende Brit Daniel Harding was de dirigent. Hij heeft het orkest de laatste maanden zo vaak mogen dirigeren dat je er bijna wat van zou gaan denken. Solist was de begaafde Griekse violist Leonidas Kavakos, die net als Harding moest lachen toen zijn de eerste toegift, Fritz Kreislers Liebesleid, volledig werd overstemd door de sirene van een langssnellende politie- of brandweerwagen.

De avond eindigde met de Ouverture Guillaume Tell van Rossini. Dirigent en musici werden na afloop luid toegeklapt. Het Concertgebouworkest had duidelijk de harten gewonnen.

Klassiek

Opening Night

Door Concertgebouworkest o.l.v. Daniel Harding

Solist Leonidas Kavakos (viool)

Gehoord 10/9, Dam

null Beeld Nathan Reinds
Beeld Nathan Reinds
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden