Martijn Padding: ‘Ik zoek naar de essentie.’

Plus Interview

Componist Martijn Padding eert Louis Andriessen met orkestwerk

Martijn Padding: ‘Ik zoek naar de essentie.’ Beeld Jakob Van Vliet

Componist Martijn Padding schreef een nieuw orkestwerk, ter ere van de tachtigste verjaardag van zijn leraar Louis Andriessen. Daarin veel plagerijen.

Componist Martijn Padding (63) is na een lelijk fiets­ongeluk aan huis gekluisterd, maar nog steeds werkt hij elke dag. “Dan doe ik dingen die op het eerste gezicht nutteloos lijken omdat ze niet meteen in een stuk terecht­komen. Ik werk bijvoorbeeld akkoorden uit. Een heel nuttige oefening is ook wat ik noem ‘akkoorden een hoedje opzetten’. Dat doe je als je nadenkt over een werk voor ensemble of orkest. Ik bedoel met zo’n hoedje dat je zorgvuldig gekozen noten uit een akkoord versterkt door ze te octaveren of een heel specifieke middenstem eruit te lichten. Ravel doet het ook.”

Padding kreeg van de NTR ZaterdagMatinee de opdracht een orkestwerk te schrijven, ter opluistering van de tachtigste verjaardag van Louis Andriessen. Paddings Three Birthday Pieces gaat zaterdagmiddag in het Concertgebouw in première, samen met een gloednieuw werk van Andriessen zelf (The Only One).

“Ik schrijf het allerliefst voor mensen die ik goed heb leren kennen. Daarom is een orkest­werk een probleem, want ik hecht zeer aan dat contact met de musici. Tegelijkertijd ben ik inmiddels uitgegroeid tot een orkestcomponist. Tja, hoe gaan die dingen? Je wordt opgebeld en dan zou je wel gek zijn als je nee zegt.”

“In de huidige tijd is het belangrijk dat je voor een orkest muziek schrijft die met beperkte repetitietijd uitvoerbaar is, zonder aan diepte en inhoud te verliezen. In de tijd van Mozart was dat al zo. Als je nu nog heel ingewikkelde partituren schrijft, plaats je je in feite buiten de realiteit. Ik zoek naar de essentie.”

Het gesprek komt op de maatschappelijke relevantie van gecomponeerde muziek. “Wat dat is? Dat je muziek communiceert. Maar dat is meteen ingewikkeld, want waar ligt de grens tussen ‘serieus’ en entertainment, waar we in toenemende mate mee moeten concurreren en ministers in toenemende mate mee heulen?”

Vruchtbare grond

“Ik heb de Buma weleens gebeld, omdat ik zag dat 8000 mensen op Spotify of YouTube naar mijn muziek hadden geluisterd. Dat vond ik voor klassiekemuziekbegrippen een fors aantal. Ik kreeg iemand aan de lijn die het voor me uitzocht. Voor 100.000 hits krijg je 5 eurocent. Nou, dan weet je dus dat je daar je geld nooit mee zult kunnen verdienen. Op het conservatorium wordt je geleerd dat je het daar niet voor doet en dat het om de inhoud gaat, maar het is wel degelijk een probleem.”

“De vruchtbare grond is aan het verdwijnen. Daar hoort een overheid heel goed over na te denken. Ik schaam me rot als ik hoor hoe mensen als Dijkhoff en Zijlstra over kunst durven te praten. In landen als Duitsland en Frankrijk is er tenminste nog een onwrikbare basis van respect. Daar betekent het nog iets. Veel collegae van mijn leeftijd en ouder komen nauwelijks meer aan de bak. En daar zitten waanzinnige componisten tussen, mensen die tot de wereldtop horen. Het is treurig dat er geen vangnet bestaat om hen te motiveren door te gaan.”

“Ernstig is ook dat ze bij muziekgezelschappen inzetten op heel jonge mensen, die opdrachten krijgen waar ze nog helemaal niet aan toe zijn. Ik begrijp de goede bedoelingen, maar er zit een angst onder dat je niet meer voldoende subsidie krijgt. De grote tragiek van deze tijd is dat componisten die vanaf hun zestigste echt goed beginnen te worden helemaal geen kansen meer krijgen. Er wordt slecht gezorgd voor de biotoop en dat is buitengewoon zorgwekkend.”

Het laatste deel van Three Birthday Pieces, The One And Only, is een speelse verwijzing naar The Only One van Louis Andriessen.

“Het is een drieluik geworden: Birthday Chorale, Keizersgracht Shuffle en The One And Only. Het zit vol persoonlijke verwijzingen en ook wel plagerijtjes. Louis houdt bijvoorbeeld helemaal niet van de celesta, omdat hij die klank te poezelig vindt. Nou, dan geef ik die celesta dus een solistische rol in het eerste deel.”

“In het laatste deel voer ik Louis sprekend op. Via de luidsprekers hoor je hem aan het woord, zinnen uit een radiointerview uit 2000. Bijvoorbeeld dat je muziek ‘niet moet willen begrijpen’. Aan het eind hoor je hem zeggen: “Ik vind het wel meer dan genoeg zo.” En dan is het klaar.”

NTR ZaterdagMatinee. Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Bas Wiegers, m.m.v. Nora Fischer (sopraan). Werken van Martijn Padding, Louis Andriessen, Messiaen en Ravel. Aanvang 14.15 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden