PlusInterview

Componist Martijn Padding: ‘De cello heeft het bereik van een piano’

Tijdens de achtste Cello Biënnale Amsterdam klinken bijna alle cellowerken van Martijn Padding, die een bijzondere band heeft met de cello.

Martijn Padding.Beeld Jakob van Vliet

‘De cello is een ­belangrijk instrument voor me,” zegt componist ­Martijn Padding op de vraag wat de cello voor hem betekent. “Allereerst omdat het een schitterend instrument is natuurlijk, dat alles kan. Het heeft het registerbereik van een piano. Voor mij is de cello ook bijzonder omdat mijn broer Koen, die vioolbouwer was, (hij is in 2012 overleden) er een paar heeft gemaakt en daar heb ik toen met mijn neus bovenop gestaan. Hij was de wereldexpert op het gebied van vioollakken. Daar zijn prachtige verhalen over te vertellen. Hij is er bijvoorbeeld achtergekomen dat zich dicht bij de werkplaatsen van Stradivari en Guadagnini paarden­stallen bevonden en dat in de lakken van die ­beroemde instrumentenmakers paardenstront was verwerkt. Het geheime ingrediënt!”

“De liefdevolle manier waarop hij met violen en cello’s bezig was, heeft veel indruk op me ­gemaakt. Mijn eigen instrument is de piano en die worden in een fabriek in elkaar gezet, op een tamelijk anonieme manier, maar die strijk­instrumentenbouw is echt een totaal ander verhaal. Het gaat om het handwerk en dat is precies wat ook het componeren zo leuk maakt.”

De andere reden waarom Padding is gefascineerd door de cello, werd gevoed door een jongen die hij als student aan het conservatorium tegen het lijf liep. “Bart van Rosmalen. Wij wilden allebei heel graag moderne muziek spelen en haalden hoge stapels bladmuziek in huis, maar die stapels werden nauwelijks lager, omdat we het veel leuker vonden samen te impro­viseren. We hebben gewerkt aan de Louange à l’éternité de Jésus van Messiaen en dat soort stukken, herinner ik me, maar dat improviseren en zelf stukken maken was toch belangrijker. We traden als het Dapsor Duo ook op, voor de ­radio en zo. Hele wilde performances waren dat vaak. Instant composing.”

De samenwerking met Van Rosmalen is bepalend geweest voor Paddings ideeën over snaarinstrumenten en de cello in het bijzonder.

Gestreamd

Op de Cello Biënnale klinken alle stukken die Padding voor cello heeft geschreven. Op een na dan, want de wereldpremière van Paddings ­celloconcert, door Matt Haimovitz met het ­Residentie Orkest, is geannuleerd. Wel klinkt zijn alleroudste cellostuk, Give Me One More Night uit 1998, dat hij schreef voor Frances-­Marie Uitti.

Padding: “Het stuk is geheel opgebouwd uit flageoletpatronen, op een cello waarvan de C-snaar naar een Bes is verstemd. Dat soort dingen komen echt voort uit het improviseren met Bart. Frances speelde het met twee strijkstokken, maar Maya Fridman, die het nu gaat uitvoeren, verraste me totaal door het met één stok te spelen, maar er ook bij te zingen. Dat doet ze onwaarschijnlijk zuiver, bijna als een sinustoon en dat werkt ongelooflijk goed. Ik wist niet wat ik hoorde!”

Het stuk is onderdeel van De Martijn Padding Show!, die donderdag 29 oktober om 15 uur live wordt gestreamd vanuit het Muziekgebouw.

Geestelijk vader

Padding schreef ook het verplichte werk dat door alle deelnemers op het Nationaal Cello Concours wordt gespeeld. “Het heet It Sings, It Whispers, voor cello solo. Laat ik eens doen wat ik anders nooit doe, dacht ik: laat ik eens kijken of ik tot een echt lyrisch discours kan komen. Het is een aaneenschakeling geworden van ­melodische formules met schaduwflageoletten, waardoor die melodieën een heel onvoorspelbare, vervreemdende achtergrond krijgen.”

Een bijzonder stuk dat op de Biënnale klinkt, is ook Paddings Homage to (and with) Anner, dat is geënt op de Sarabande uit Bachs Vijfde Cello­suite. “Ik gebruik al Bachs noten, maar door ze weg te instrumenteren krijg je een soort Lachenmann.” Het stuk is opgedragen aan de grote Amsterdamse cellist Anner Bijlsma, de geestelijk vader van de Cello Biënnale, die in Paddings ­Homage ook sprekend wordt opgevoerd.

De Cello Biënnale Amsterdam, 23-30 oktober met Paddingconcerten op 26 en 29 oktober, vindt door de nieuwe coronamaatregelen volledig online plaats, cellobiennale.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden