PlusInterview

Componist Huang Ruo schrijft zijn negende opera: ‘Onze versie van de schepping, maar wel buiten elke vorm van religie’

Book of Mountains and Seas is de negende opera van de Amerikaans-Chinese componist Huang Ruo. Zijn werk, voor koor en poppenspeler, is de afsluiting van The Big Sing, de opvolger van de Koorbiënnale.

Erik Voermans
Book Of Mountains And Seas. Beeld Steven Pisano
Book Of Mountains And Seas.Beeld Steven Pisano

De Chinees-Amerikaanse componist Huang Ruo (1976) is in Nederland allang geen onbekende meer. In 2001 deed hij mee aan de Gaudeamus Muziekweek, toen hij nog studeerde aan de Juilliard School of Music. Daar was hij vanuit zijn geboorteland China gaan studeren. Hij woont nu al jaren in New York, maar zijn Chinese achtergrond resoneert in al zijn composities. In 2015 werd Ruo de eerste ‘composer-in-residence’ van het Concertgebouw en sindsdien is zijn werk met regelmaat in Nederland te beluisteren, uitgevoerd door orkesten en ensembles als Asko|Schönberg. In juli is hij weer in Amsterdam, als in het kader van The Big Sing zijn 85 minuten durende opera Book of Mountains and Seas wordt uitgevoerd in het Muziekgebouw.

Hij schreef de opera, zijn negende alweer, voor de twaalf zangers van Ars Nova Copenhagen, aangevuld met twee slagwerkers van Toronto Percussion. Het stuk is geënsceneerd door de Amerikaanse poppenspeler Basil Twist. Dirigent is de vermaarde Paul Hillier.

Volledig geblokkeerd

Hij begon aan het stuk toen Covid-19 nog geen onderwerp was, maar moest het werk staken toen het virus dood en verderf begon te zaaien in de VS. Het ging domweg even niet meer. Anderhalve maand was hij volledig geblokkeerd. Bij wijze van zelftherapie begon hij aan A Dust in Time, een stuk van een uur voor een strijkkwartet, waarvan de structuur was bepaald door de Tibetaanse traditie van de zandmandala, waarbij met zand de prachtigste tekeningen worden gemaakt, die vervolgens weer worden uitgewist.

“Dat betekent dat al het materiële niet van belang is, een onderwerp dat mij in coronatijd zeer aansprak. Ik huilde als een baby toen ik ze dat stuk voor het eerst zag uitvoeren vanachter mijn computerscherm. Asko|Schönberg heeft het ook gespeeld, in de hal van het Muziekgebouw. De mooiste uitvoering was in Brugge, op een festival dat uitsluitend gewijd was aan langzame muziek. Ze lieten daar eerst Tibetaanse monniken een mandala maken en toen het klaar was, begon A Dust in Time. Onvergetelijk.”

Pas nadat A Dust in Time voltooid was, kon hij verder met Book of Mountains and Seas.

Beeldend en vol fabeldieren

“De tekst is gebaseerd op Chinese mythologieën van 2400 jaar oud. We weten niet wie ze hebben geschreven. De verhalen zijn uiterst beeldend en zitten vol fabeldieren, zoals een vos met negen staarten en een slang met tien hoofden. De verhalen zijn in China beroemd, ik kende ze al als kind. De bekendste is de Legende van Pan Gu, waarmee mijn stuk begint. Er zijn evidente paralellen met het bijbelboek Genesis. Het is als het ware onze versie van het scheppingsverhaal, maar het staat volledig buiten elke vorm van religie. We weten van Pan Gu niet of het een man of een vrouw is, het gender is onbepaald. Erg modern eigenlijk.

Pan Gu komt uit een kosmisch ei. Hij (of zij) duwt de schaal omhoog en dat wordt de lucht. De onderkant wordt de aarde. Als Pan Gu sterft, wordt zijn linkeroog de zon en zijn rechter de maan, zijn bloed de rivieren, de botten de bergen. De mens ontstaat als laatste uit een insect op Pan Gu’s lichaam. Voor mij is de moraal dat de mens dus als laatste, als minst belangrijke, komt, maar zich wel gedraagt als de koning van de schepping. Human came last, but took everybody’s lunch.”

‘De hemelse taal’

Book of Mountains and Seas wordt gezongen in het Chinees, maar aangezien de oorspronkelijke teksten zeer concies waren, heeft Ruo er zelfbedachte woorden aan toegevoegd. “Ik noem dat ‘de hemelse taal’, een taal die op zich niets betekent, maar die hopelijk wel de fantasie van de luisteraar aan het werk zet.”

Hoewel hij naam heeft gemaakt als orkestcomponist (hij schreef een schitterend vioolconcert), ontbreken in Book of Mountains and Seas de strijk- en blaasinstrumenten. “Het gaat over het begin van de mensheid. Toen was er alleen nog maar de stem. Maar het heeft natuurlijk ook vooral te maken met de opdrachtgever, Ars Nova Copenhagen, dat een koor is.

Paul Hillier heeft me al in 2006 voor het eerst benaderd, maar ik zag pas wat ik wilde doen nadat ik kennis had gemaakt met Basil Twist, de poppenspeler. Ik wilde geen ‘opera-opera’ schrijven namelijk. Met demonen, reuzen en zeecreaturen kom je met een gewone opera niet ver. Ik zag het gewoon niet voor me. Maar met de poppen van Basil is alles mogelijk. Het was spannend, want hij had nog nooit met een nog levende componist gewerkt, haha. Uiteindelijk werd een uiterst plezierige samenwerking.”

The Big Sing, 25/6 t/m 3/7. Book of Mountains and Seas: 3/7 in het Muziekgebouw, thebigsing.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden