Plus Klapstoel

Comedian Edson da Graça: 'Ik houd van domme weetjes'

Edson da Graça (1981) is comedian en presentator. Hij werd bijna de slimste mens van Nederland. Met zijn eerste avondvullende voorstelling Wakker tourt hij door het land.

Edson da Graca op de Klapstoel Beeld Harmen De Jong

West
"Geboren in het Wilhelmina Gasthuis. Ik heb tot mijn vijfde in West gewoond, daarna zijn we naar Noord verhuisd, naar de Vogelbuurt, een van de armste wijken van de stad. Dat had ik als kind niet door, want ik heb van de buurt genoten. Toen ik later in mijn leven mensen tegenkwam en hun vertelde wat ik op straat had meegemaakt, kon ik aan hun reacties wel peilen dat het niet iets was dat iedereen beleefde.''

''Mijn vriendin komt uit Noord-Groningen. Als ik haar vertel wat ik heb meegemaakt, klapperen haar oren. In haar omgeving heeft iedereen twee namen: Jan-Joost, Marie-Claire, terwijl wij weleens steekpartijen zagen, eieren op auto's gooiden en bijna elke dag vechtend onder een bruggetje doorbrachten."

Holendrecht
"Ik ben redelijk vaak verhuisd, omdat de samenstelling van ons gezin veranderde. Toen ik in West woonde, kwamen er ineens twee broers uit Kaapverdië bij, zoons van mijn vader. Holendrecht was fijn. Er woonde veel familie en het was het Oud-Zuid van Zuidoost. We zeiden altijd 'we komen uit Gaaaaasperdam, niet uit de Bijlmer'. Pas later sloeg de verpaupering toe."

"Totdat ik daar ging wonen, wist ik niet eens dat er Antillianen bestonden. In Noord woonden tokkies en Turken en Marokkanen. Suri­namers kende ik wel, maar Antillianen had ik nog nooit ontmoet. Iedereen dacht ook altijd dat ik Surinamer was. Ik moest ze altijd corri­geren: wij Kaapverdianen zijn een klein volk, maar wel supertrots."

Kaapverdiaan
"Heel gastvrij. Een beetje humble, zeker niet ­arrogant. We houden van een relaxte sfeer, van feestjes en van niet te moeilijk doen. Dat is ook een valkuil, want praten over heftige zaken doen we liever niet. Maar als er ergens iets gezelligs te doen is, zijn wij er te vinden."

Veertig neven
"In Kaapverdië noem je al snel iedereen je broer of neef. Ik heb inderdaad veertig neven. Maar ook jongens en meisjes met wie ik geen bloedband heb, noem ik neef of nicht, broer of zus.''

''Er bestaan veel misverstanden over. Mensen denken vaak dat Kaapverdianen allemaal aan incest doen. We zijn hecht, omdat we vroeger alleen elkaar hadden. Soms kwamen mensen op familiefeestjes en dan zagen ze tot hun schrik mijn neef en nicht innig met elkaar ­dansen. Ze snapten dan niet dat ze geen bloedband hebben, ze noemen elkaar alleen zo."

Comedian
"Ik doe het al lang, maar ook lang zonder aandacht. Ooit ben ik begonnen omdat een vriend zei: kom comedy doen in mijn theater. Ik heb geen schaamte en trad op. Het ging helemaal niet lekker die avond, maar af en toe iemand horen gniffelen was al reden genoeg om door te gaan. Ik heb lang aangerommeld, totdat ik drie jaar geleden dacht: het is een vak en ik ga me hierin verdiepen."

Leraar Nederlands
"Ik gaf workshops muziek en beats en dat ging zo lekker, dat ze me vroegen om les te blijven geven. Ik heb vier jaar lesgegeven op ROC Top en het was een missie om Nederlands leuk te maken. Ik heb nooit een lerarenopleiding ­gedaan - ik heb later wel een bevoegdheid gehaald - maar het klikte met die gasten op mbo2. Een leukere groep dan een havo- of vwo-klas denk ik.''

''Ik wilde vooral dat ze niet bleven ­hangen in een modus van 'ik kan het niet en ik ga het niet redden'. We zitten in een systeem waarbij hoge cijfers je status geven, terwijl er zo veel andere vaardigheden zijn. Misschien kan iemand wel heel goed lassen."

"Toch ben ik gestopt, want ik wilde het po­dium op, ik wilde op televisie. En dat ging niet lukken als ik mijn aandacht moest verdelen. Ik wilde ook geen leraar zijn die laks en ongeïnteresseerd is: zo'n docent die ik vroeger altijd heb gehaat."

De slimste
"Uiteindelijk niet, maar ik heb het wel ver geschopt. Het was een ervaring om te doen. Ik zei tegen mezelf: als je ook maar één aflevering overleeft, kun je jezelf recht in de spiegel aankijken. Toen werden het er zeven. Het is een mooi programma, ze geven je de ruimte om jezelf te zijn, en dat kwam goed over. En de theaterzalen zitten nu ook voller. Qua werk had het niet op een beter moment kunnen komen."

"Hoe ik zo veel weet? Ik ben opgegroeid met tv. Mijn moeder had twee banen en mijn vader was lang arbeidsongeschikt en zat toen niet goed in zijn vel. Dus ik ben opgevoed door de televisie. Ik volg het nieuws, weet alles van voetbal en ik houd van domme weetjes."

Maud
"Het licht in mijn leven, mijn vriendin. Zij heeft me een andere kant laten zien van het leven. Dankzij haar heb ik minder ego, door haar ben ik rustiger gaan leven. Zij let op het klimaat, ze scheidt haar afval. Nu ik met haar ga, ben ik me daarvan bewust. Ik heb ook twee kids, nog met mijn ex, en ik wil dat de aarde wat langer goed blijft voor hen. Ze was al twee jaar mijn collega. Leuk meisje, maar verder niets. Tot we intensief gingen samenwerken."

"Ze komt uit een heel ander milieu dan ik. Bij ons was alles vanuit wantrouwen, zo van 'hé die wil iets van me en ik heb al zo weinig'. Zij kijkt vanuit nieuwsgierigheid. Dat kon ze zich ook permitteren, maar ik kan toch van haar leren. En andersom ook. Door mij ziet ze dat niet alles even maakbaar is. Het is onzin dat we allemaal dezelfde kansen hebben. Om hetzelfde te bereiken heb ik meer stappen moeten zetten dan zij."

"Vroeger zat ik in een relatie waarin ik bang was mijn gevoelens te uiten. Bij haar kan ik mezelf zijn. Ik voel me altijd veilig om een gesprek aan te gaan, zonder te vrezen dat ze dan vier ­dagen boos op me zal zijn."

Vaderschap
"Het is zwaar, vooral als je als laatbloeier je carrière wilt vormgeven. Het is zo veel geregel. En ik ben niet de dude die goed kan regelen. Maar het is ook het mooiste wat er is. Als je thuis komt en iemand is oprecht blij je te zien, is dat onbeschrijfelijk. Je kunt ook een hond nemen, maar dit is mooier.''

''Ik werk hard, omdat ik ook voor hen wil dat ze minder stappen hoeven te nemen dan ik. Dat ze vanaf nul beginnen en niet vanaf min vier. In Wakker heb ik het over kinderen die het bloed onder je nagels vandaan kunnen halen of dat je ze het raam wilt uitflikkeren. Het publiek reageert dan 'ooooh'. Het zijn altijd de mensen zonder kinderen die me achteraf advies geven. Dan denk ik: wacht maar tot jij ze hebt."

Cabo Verde
"Thuis. Tweede huis, eerste huis, ik weet het niet eigenlijk. Ik ben er niet geboren, maar vroeger gingen we er wel vaak naartoe. Mijn ­ouders zijn een paar jaar geleden teruggegaan. Het is moeilijk dat ze nu zo ver weg zijn, want ze verhuisden toen ik mijn eerste kind kreeg.''

''Ik heb zelf nooit mijn oma's en opa's gekend, dus ik vind het jammer dat mijn kinderen dat ook moeten missen. Toch snap ik het wel: ze verpieterden hier. Ze waren met pensioen en dan kijk je al gauw de hele dag Telsellreclames, terwijl het regent en koud is. Op de eilanden is het altijd goed weer en het leven speelt zich buiten af. Misschien ga ik er ook wonen als ik oud ben."

Dave Chappelle
"De koning, de baas, de keizer. Die man is zo ­natuurlijk grappig. Niks is geforceerd, alles komt vanuit zijn kern. Hij heeft talent, vakmanschap. Hij hoeft niets te leren. Ik heb hem vorig jaar nog in de Ziggo Dome zien optreden en heb geprobeerd wat van hem af te kijken, maar dat werkt niet. Het komt er steeds op neer dat hij gewoon zichzelf is. Het is voor mij ook waar mijn show Wakker over gaat: je bent oké zoals
je bent. Ik ben er om mijn verhaal te vertellen, niet om de entertainer uit te hangen."

PSV
"Ja heel pijnlijk, maar het ligt aan mijn opvoeding. Mijn vader was voor PSV. Toen hij uit ­Rotterdam kwam, was hij eigenlijk voor Sparta, maar ze wonnen nooit. Hij moest zich in Amsterdam verdedigen met een topclub om tegenwicht te geven tegen Ajax. PSV heeft dezelfde kleuren als Sparta. Toen ik voetbal begon te kijken speelde Romario bij PSV. Hij was zo goed, dat ik dacht: pa, je hebt gelijk."

Cachupa
"Daar zijn we groot mee geworden. Het is het voedsel van Kaapverdië, een samenraapsel van allerlei soorten bonen, en dan een stoof van vlees of vis en spitskool. Vroeger vond ik het moeilijk om te eten, maar tegenwoordig vind ik het heerlijk. De dag erna bak je het droog met een eitje erbij, dan heet het cachupa gizot en is het nog lekkerder.''

''Ik weet niet of niet-Kaapverdianen het kunnen waarderen, de Kaapverdi­aanse keuken is niet echt geraffineerd. Het is meer functioneel: na zo'n ontbijt kun je er de hele dag tegenaan. Ramvol en vol energie."

#Doeslief
"Dit is zo goed! Maar ook bizar, want ik heb in mijn voorstelling de campagne #liefzijnvoor­elkaar. Het is dus gewoon mijn campagne, ze hebben het gejat, haha! Wel jammer dat mensen gaan denken dat ik het nu van Sire steel, maar het is voor de goede zaak. Ik hoop dat het werkt: al denk je maar heel even dat je aardig moet zijn, dan komen we al ergens.''

''Voor mij is het een reactie op de verharding. Ik snap niet dat mensen kijken naar kleur of afkomst en dan meteen een oordeel hebben. Als ik op straat mensen tegemoet loop, zeg ik altijd hallo. Het erkennen van een ander is belangrijk."

Mirjam de Blécourt
"Heel goed dat ze strijdt voor meer vrouwen aan de top. In alle lagen van de samenleving ­horen vrouwen te zijn vertegenwoordigd."

speeldata: edsondagraca.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden