Han Lips kijkt TV

Coen Verbraak maakte een overdonderend document over Srebrenica

Han Lips schrijft elke dag over wat hem is opgevallen op tv. Vandaag: Srebrenica – de machteloze missie van Dutchbat.

Srebrenica – de machteloze missie van Dutchbat, NPO 2.

Amper twintig waren ze, de meeste Dutchbatters. Kinderen op weg naar volwassenheid. Ze ­werden in 1995 uitgezonden naar de enclave Srebrenica, midden in de oorlog in voormalig Joegoslavië. Sommigen vulden een bon uit de Veronica Gids in om militair te worden. Een enkeling werd geïnspireerd door tv-serie Tour of Duty.

Coen Verbraak interviewde hen in een driedelige documentaireserie over de val van de enclave en de daarop­volgende massamoord. Die kostte zo’n achtduizend moslimmannen het leven. Dutchbat, opererend onder de vlag van de Verenigde Naties, kreeg er in de publieke opinie de schuld van. Het filmpje waarin overste Thom Karremans door de Servische machogeneraal Ratko Mladic wordt afgeblaft, werd symbool voor de afgang van het Nederlandse bataljon.

‘Waarom hebben jullie niets gedaan? Waarom hebben jullie die mensen aan hun lot overgelaten?’ werd de Dutchbatter bij thuiskomst op straat nageroepen. Dat later duidelijk werd dat de militairen vrijwel ongewapend en zonder militaire steun van de VN op pad moesten, ­verhinderde niet dat Srebrenica 25 jaar later nog steeds een nationaal trauma is.

Net als voor zijn serie Onze jongens op Java, over de ‘poli­tionele acties’ in Nederlands-Indië, koos Verbraak een pijnlijk dossier uit de vaderlandse geschiedenis. Dat hij het vertrouwen kreeg van de toenmalige Dutchbatters én van de geplaagde Karremans, moet te danken zijn aan de kalme en evenwichtige stijl waarmee Verbraak zijn gesprekken voert.

Opnieuw laat hij de geïnterviewden detail voor detail hun verhaal reconstrueren. Waar nodig geeft hij tegengas, maar vaker probeert hij de achterliggende betekenis van de gebruikte woorden te achterhalen.

Dat leverde, zo constateerde Lips na het slotdeel gisteravond, een overdonderend document op. De ervaring heeft de mannen en vrouwen voor het leven getekend.

“Ik ben er nog dagelijks mee bezig,” vertelt een van hen door zijn tranen heen. De kijker blijft in stilte achter. ­Verbraak heeft een meesterstuk afgeleverd.

Reageren? hanlips@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden