PlusTv vooraf

Coen Verbraak laat vooral de mens Mulisch zien, niet de schrijver

Tien jaar geleden overleed Harry ­Mulisch. In diens oude werkkamer interviewde Coen Verbraak intimi van de schrijver. Het resultaat is maandagavond te zien op tv.

Mulisch’ werkkamer is nog helemaal intact en in dezelfde staat als tien jaar geledenBeeld -

Geweldig grappig is in Harry Mulisch - schepper van zichzelf een oud tv-fragment waarin de schrijver zojuist is gearriveerd op Schiphol. Een taxi­regelaar meent hem ergens van te kennen. Mulisch stelt zich netjes voor. In volks accent zegt de regelaar tegen een taxichauffeur: “Dan krijg je nou meneer Mulisch. Van de Nobelprijs van de Vrede, geloof ik.”

Harry Mulisch besefte rond zijn vijftiende een genie te zijn, hij wist alleen nog niet waarin. Toen hij op zijn achttiende begon te schrijven, wist hij het. Een jaar later publiceerde hij in Elseviers Weekblad zijn eerste verhaal. Op zijn oude werkkamer in zijn woning vlakbij het Leidseplein ligt in een map het manuscript ervan, zo aangetast door de tijd dat het bijna uit elkaar valt.

Teckels

In de werkkamer is sinds Mulisch’ dood niets veranderd. Op een speciale tafel liggen papieren met notities; ideeën, opzetten voor mogelijk nieuw werk. Op zijn bureau liggen zijn bril en laatst gebruikte vulpen.

In de lades: zijn perskaart als verslaggever van het proces Eichmann en een doos sigaren die hij nog van Fidel Castro zelf kreeg.

De werkkamer is het interieur waarin Coen Verbraak intimi van de schrijver interviewde: leden van de Herenclub vooral, maar ook familie. Zijn werk komt maar zijdelings aan bod, het gaat vooral om de mens Mulisch. Die was koel en afstandelijk, arrogant ook, maar in de documentaire wordt vooral heel liefdevol over hem gesproken. Er zijn amusante verhalen, soms schiet iemand vol.

Tussendoor zien we oude tv-beelden en familiefilms. Rode draad in die familie­filmpjes zijn teckels. De kortgepote honden die hem in zijn jeugd al omringden, waren ook later in zijn leven trouwe metgezellen. Hield Mulisch meer van dieren dan van mensen, is een vraag die wordt opgeworpen in de documentaire. Niemand durft daar met een een­duidig ‘ja’ op te antwoorden, maar Mulisch’ dierenliefde was heel groot, weten allen.

De man die verstijfde als zelfs zijn beste vrienden fysiek te dichtbij ­kwamen, liet alle remmingen varen als het om honden ging. Adriaan van Dis – zie hoe in de uitzending zijn sweater en horloge fleurig color coordinated zijn; beide appeltjesgroen – vertelt dat hij ooit zijn hondje meenam naar een zitting van de Herenclub. Een dolenthousiaste Mulisch nam het dier meteen op schoot, waar het 3,5 uur bleef zitten. Thuis lag hij vaak languit in de gang te knuffelen en spelen met een teckel.

Ganzenbord

Van Mulisch’ drie kinderen komt alleen dochter Anna aan het woord. Van de door Verbraak geïnterviewden is zij het meest kritisch.

Ze heeft er nogal onder geleden dat voor haar vader zijn werk het aller­belangrijkste in zijn leven was. In zo’n oud tv-fragment vraagt Sonja Barend of de schrijver weleens, zoals andere vaders, met zijn kinderen naar de Efteling gaat of een potje Ganzenbord speelt. Het gezicht van Mulisch spreekt boekdelen: het idéé alleen al.

2 Doc: Harry Mulisch - schepper van zichzelf, vanavond, NPO 2, 20.25 uur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden