Plus

Coen en Sander: 'We gunnen 3FM deze afgrond niet'

Coen Swijnenberg (36) en Sander Lantinga (40) werken 12,5 jaar samen. Elf jaar bij 3FM en nu anderhalf jaar bij Radio 538. 'Het is ronduit kicken dat we weer nummer 1 van de middag zijn.'

Sander Lantinga (r) en Coen Swijnenberg: 'Wij hebben complete vrijheid, dat was een voorwaarde om hierheen te komen.' Beeld Mark van der Zouw

Er bestaat een krantenartikel uit 2006 waarin Sander Lantinga wordt geïnterviewd. De aanleiding is dat Lantinga met Coen Swijnenberg de Coen en Sander show gaat presenteren op 3FM. "Het is tot nu toe zo makkelijk gegaan. Ik kon toen ik klaar was met school meteen bij Hart van Nederland terecht en rolde zo door naar MTV, de NPS en nu weer BNN, waar ik alles mag doen wat ik leuk vind. Komt dat nu omdat ik schijtmazzel heb, of talent? Ik ben er nog niet achter."

Inmiddels is er duidelijkheid, zegt Lantinga halverwege het gesprek lachend, in het gebouw van Radio 538 in Hilversum. "Het is iets van beide. Met mazzel binnengekomen in de radio­wereld, maar je gaat me niet vertellen dat je vijftien jaar op de radio bent met alleen maar mazzel. Ik zal toch wel iets goed doen. Zeker met mijn vriendje Coen."

Vriendjes zijn ze allang, al komen ze niet bij elkaar over de vloer. Voor de Coen en Sander show maakten ze al 2,5 jaar een programma op de vrijdagavond van 3FM. Bij elkaar opgeteld: 12,5 jaar, een jubileum. Niet dat ze daar lang bij stil hebben gestaan. Swijnenberg: "Rond de overstap naar 538 hebben we al veel publiciteit gehad, dus vonden we het prima dit ingetogen te houden."

Zijn jullie na anderhalf jaar thuis in dit gebouw?
Swijnenberg: "Ja, ik denk dat we de weg inmiddels kennen. Het is natuurlijk spannend, zo'n overstap. Je weet toch niet helemaal wat je kunt verwachten. Het is niet zo simpel dat je je boeltje oppakt, het bij een ander station neergooit en dat het succes er onmiddellijk weer is."

Lantinga: "Een commerciële zender, wat zakelijker, wat killer, denk je toch. Geenszins. De lijnen zijn kort en ik kan als ik wil in mijn onderbroek door het pand lopen."

Daar heb je af en toe behoefte aan?
Lantinga: "Zeker."
Swijnenberg: "Een los sfeertje hoort wel een beetje bij ons. We voetballen een beetje op de gang en lopen wat te kutten in het kantoor. De mensen beginnen te snappen dat wij dat nodig hebben."

Wat hoopten jullie te vinden bij Radio 538?
Lantinga: "Het belangrijkste is dat wij het voor het geld deden." Een guitige glimlach. "Kijk, wij deden negen jaar de middag bij 3FM. Ik had geen noot radio gemaakt toen ik daar terechtkwam, Coen wel, maar 3FM was lange tijd het hoogst haalbare. Man, ik was als een pauw zo trots toen ik bij 3FM mocht beginnen.

"Gaandeweg, zo het laatste anderhalf jaar, merkte ik dat het te gemakkelijk ging. We waren wel heel erg één met 3FM geworden. Ik merkte dat het soms op routine ging. We waren toch de oom en tante geworden die na dertig jaar in het café zitten en het voornamelijk over de pinda's hebben. De chemie met het station was een beetje uitgewerkt. Toen kwam 538. We hadden al een keer eerder gesproken maar toen nog nee gezegd."

Toen hadden jullie meer kunnen verdienen.
Lantinga: "Zeker. Maar toen hebben we met ons hart gekozen. En later opnieuw. Het was een mooi moment om een doorstart te maken. Misschien leidt het tot niks en gaat het heel slecht, maar dan hebben we het in ieder geval geprobeerd. Nu zitten we met meer plezier dan ooit hier: wat we voor ogen hadden is gelukt."

Nummer één van de middag.
Lantinga: "Vind ik ronduit kicken, om het zo te zeggen. We flikken het wel. Al zullen er vast mensen zijn die zeggen: ze doen precies hetzelfde. Het is de kunst in een totaal andere omgeving de mensen toch een vertrouwd gevoel te geven. Wij hebben geen enorme schare fans, denk ik. Maar mensen luisteren graag. Ze hoeven geen stickers, T-shirts of posters van ons, maar we zijn wel goed voor vermaak op een druilerige maandagmiddag in de file.

"Als je goed luistert, doen we wel dingen anders dan voorheen, maar je ontkomt er niet aan dat wij Coen en Sander zijn en praten over wat ons bezighoudt."

Jullie waren misschien niet de directe aanleiding, maar bij 3FM heeft sinds jullie vertrek een soort Apocalypse now plaatsgevonden.
Swijnenberg: "Wat is de vraag?"

Ik kan me voorstellen dat jullie daar op een bepaalde manier naar gekeken hebben.
Swijnenberg: "Natuurlijk. 3FM en BNN hebben ontzettend veel voor ons betekend, daarom wilden we ook op een goede manier afscheid ­nemen. We zijn daar als radiomakers groot geworden, daar hecht ik heel veel waarde aan. Wat Sander net omschrijft; het is ook geen geheim dat wij op een gegeven moment het idee hadden dat we stilstonden.

"Stilstand is achteruitgang, dat gold voor de hele zender. Laten we houden zoals het is, het gaat toch goed, was een beetje de gedachte. Ik wil niet zeggen dat we nu ons gelijk hebben gekregen, maar het bevestigt wel dat wij inderdaad toe waren aan een nieuwe uitdaging. Wij hebben die gevonden en 3FM is zichzelf weer aan het uitvinden. Had alleen effe een paar jaar eerder moeten gebeuren."

Is dat iemand te verwijten?
Swijnenberg: "Nee, bij 3FM heb je niet één baas, dat gaat over zoveel schijven. Maar de beleidsbepalers bij 3FM - ik snap het ook, het is jarenlang fantastisch gegaan - hebben het wel te lang laten voortkabbelen."

Lantinga: "Je moet actief zijn en niet reactief. Maar bij de publieke omroep, toch een log apparaat, heb je voor elke verandering anderhalf jaar nodig. Het lag redelijk in beton gegoten allemaal: in april heb je de 3FM Awards, met kerst het Glazen Huis. Nadenken over iets anders had niet zo veel zin."

Dat is nog steeds zo.
Lantinga: "Ze hebben de vorm wel iets veranderd. Er is hier meer ruimte om nieuwe dingen te bedenken. Wij komen dit jaar voor de tweede keer met de Coen en Sander kerstweek op 538, dat vind ik leuk."

En ergens is het ook wel lekker dat een concurrent het niet zo goed doet, toch?
Swijnenberg: "Ja, dat is zo. Ik zal niet ontkennen dat het fijn is als je eigen show meer beluisterd wordt ten koste van andere. Maar ja, 3FM gaat ons wel aan het hart. Ik had ze deze afgrond niet gegund."

Sander Lantinga (l) en Coen Swijnenberg tijdens hun show op Radio 538 Beeld Mark van der Zouw

3FM kende in de afgelopen maanden het laagste marktaandeel in elf jaar.
Swijnenberg: "Ja, in de periode dat het marktaandeel nóg lager was, kregen wij de kans op de zender, na het vertrek van Rob Stenders en Ruud de Wild. Wij kwamen als jonge garde, dat is wat nu ook gebeurt."

Lantinga: "Maar het gaat nu wel heel lang door over 3FM. Ik heb al vaker gezegd dat Frank van der Lende, onze opvolger, een groot talent is met een compleet eigen geluid, eigen uiterlijk, eigen show. Alleen moet er nog steeds wel geslepen worden, mensen hebben tijd nodig aan hem te wennen."

Swijnenberg: "Ook dat komt goed. Er was nog niet echt nagedacht over onze opvolging. Hij is er snel neergezet, een stoere keuze van 3FM. Frank heeft heel erg het dna van de zender, maar een middagshow is niet zomaar een radioprogramma. Daarin heeft ie zijn weg moeten zoeken, en nog steeds."

Waarin merken jullie dat Radio 538 een commerciële radiozender is?
Swijnenberg: "Wij hebben complete vrijheid, dat was een voorwaarde om hierheen te komen. Je vraagt om de Coen en Sander show, dan krijg je de Coen en Sander show."

Moet je daarvoor vechten?
Lantinga: "Nee. Zou ook stom zijn. Als ze ons willen veranderen, schieten ze zichzelf in de voet. Als je Coen en Sander wil en vervolgens allemaal bepalingen en regels gaat opleggen, raak je precies de kern: de vrijheid die nodig is om creatief iets moois te kunnen maken. Dan blijft er bar weinig over."

Swijnenberg: "Je hebt natuurlijk iets meer te maken met commerciële acties, maar daar hebben we ook vrijheid in."

En je klust af en toe bij op je zolderkamertje.
Swijnenberg: "Haha, ja. Ik ben een onwijze radio­nerd en -liefhebber. Ik heb een klein ­studiootje op zolder en een paar keer per jaar maak ik vanuit daar Swijnenstal, met artiesten en radiocollega's. Kensington en Miss Montreal zijn al eens geweest."

Die neiging heb jij minder, Sander?
Lantinga: "Ja, maar ik snap heel goed dat Coen het doet. Het is de essentie van radio, zo is iedere radiomaker begonnen. Ik luister stiekem ook weleens een stukje mee."

Je hebt na een burn-out de keuze gemaakt vrijwel volledig te stoppen met tv-activiteiten en je te richten op radio.
Lantinga: "Die keuze heb ik gemaakt, maar bij 538 is natuurlijk ook geen televisietak. Ik heb een tijd heel hard gewerkt: fulltime radiomaken en ook nog vier BNN-programma's presenteren. Dat was te veel. Nu maken we van maandag tot en met donderdag de Coen en Sander show en pak ik op tv alleen nog de krenten uit de pap."

Jullie zijn allebei vader, vrijdag is verworden tot papadag?
Lantinga: "Exact. Alleen doen wij ook wel dingen in het weekend: LiveXXL, Jingleball, of Das Coen und Sander Fest. Het is niet dat we drie dagen per week op de bank zitten."

Wat doet leeftijd met de chemie?
Lantinga: "Puur persoonlijk? 12,5 jaar geleden waren we midden twintig. Toen deden we de show en kon het zijn dat ik drie uur geslapen had en Coen rechtstreeks van weetikveelwat kwam. Dat is allemaal meer met mate geworden. De rust die je als mens daarin bereikt - terwijl er ook nog genoeg onrust is - neem je automatisch mee naar de uitzending."

Verrassen jullie elkaar nog vaak?
Swijnenberg: "Sander mij wel, in ieder geval. We bereiden het programma goed voor, maar lepelen nooit vragen uit een draaiboek op. Het moet het gevoel van kroegpraat geven. Dan is het leuk als een van de twee een onverwachte afslag neemt. Ik herinner me dat Sander deze week hard heeft lopen roepen... Wat zei je ook alweer?"

Lantinga: "In mijn kut, in mijn kut! Ging over mijn bovenbuurvrouw. Vind ik altijd leuk, verhalen uit eigen doos - haha. Ik had een tijdje een bovenbuurman die altijd ruzie kreeg met zijn vrouw. Dan was het tien minuten stil en begon de goedmaakseks, waarbij de buurvrouw heel hard schreeuwde. Achteraf dacht ik wel: is het voor kleine tere kinderoren geschikt? Maar als we het over lawaaiigheid van seks hebben, sluit het toch lekker aan."

Opgebiecht

Leermeester:
Lantinga: "De eerste dj waar ik 's nachts de wekker voor zette was Mark van den Akker."
Swijnenberg: "Een combinatie van Edwin Evers, Rob Stenders, Jeroen van Inkel en Jeroen Pauw."

De beste in het vak:
Lantinga: "Frank Dane en Rob Stenders."
Swijnenberg: "Edwin Evers."

De slechtste in het vak:
Lantinga: "Dj's die totaal onvoorbereid aan hun show beginnen en dan vragen: wat gaan we doen?"
Swijnenberg: "Een radio-dj die radio-dj speelt."

Het beste advies gegeven:
Lantinga: "Behandel alles en iedereen met de ernst die ze verdienen." Swijnenberg: "Volg altijd je hart."

Het slechtste advies:
Lantinga: "Je moet niet denken dat alles zomaar kan en mag op de radio." Swijnenberg: "Maak alsjeblieft van radio niet je werk, het is moeilijk om die wereld binnen te komen, kreeg ik op mijn vijftiende te horen bij de lokale omroep waar ik werkte."

CV
Sander Lantinga

Geboren
27 september 1976 in Berkum.

Opleiding
School voor de Journalistiek in Zwolle.

Loopbaan
Summer of Love (MTV), SanderSjow (NPS), Try before you die (BNN),

Sinds 2006
Coen en Sander show (3FM/ 538)

CV
Coen Swijnenberg


Geboren
29 april 1980, De Bilt.

Opleiding
Na middelbare school fulltime radio gaan maken.

Loopbaan
Begon als 11-jarige met radiomaken op zijn slaapkamer. Via lokale omroep naar Radio Flevoland, Radio M Utrecht, ­later Swijnenstal (3FM) en de Coen en Sander show (3FM/538)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden