Plus Interview

Claudia de Breij: ‘Iedereen zijn eigen waarheid? Met dat gezwets ben ik klaar’

Claudia de Breij: ‘Ik kan ook voor de snelle grap gaan, maar dat vind ik niet zo interessant.’ Beeld ANP

Het beviel haar niet, een rustpauze na haar oudejaarsconference. Daarom staat Claudia de Breij nu alweer op de planken met #NU. ‘Ik schep er een satanisch genoegen in impopulaire dingen te zeggen.’ 

Claudia de Breij (44) schept er genoegen in om veel zelf te regelen. De jurk van Aletta Jacobs die ze tijdens de oudejaarsconference droeg, vond ze in het kledingatelier van Het Nationale Theater. Het jasje van Johan van Oldenbarnevelt huurde ze bij Golden Age Costumes. “Dat is een vreselijk aardige vrouw die in haar atelier in Kockengen prachtige historische kostuums maakt. Als je kleding nodig hebt voor een toneelstuk over de Nachtwacht, moet je absoluut bij haar zijn. Pas toen ik de show terugzag, merkte ik hoe goed het contrast werkte tussen beatboxer Abdelhadi Baaddi in zijn moderne outfit en dat oude jasje van mij. Toen versus nu.”

De Breijs tweede oudejaarsconference kwam soepeler tot stand dan de eerste. “Ik had veel meer zelfvertrouwen. De eerste keer was ik heel onzeker of ik het wel kon en wat het voor de rest van mijn carrière zou betekenen als bleek dat ik het níét kon. Ik voelde dat ik mezelf die huiskamer in moest beuken. Ik kreeg na afloop reacties als: ‘Ik vond je al leuk en mijn zwager nu ook. Die vond je vroeger altijd zo links en zo lesbisch.’ Een complilediging noemen we dat. Dit keer was ik vooral bezig met wat ik wilde zeggen. Ik had al een jaar zin om mensen op oudejaarsavond de definitie van democratie door de strot te duwen.”

Snelle grap

De grootste puzzel voor De Breij is vaak hoe ze zware thema’s als mensenrechten toegankelijk maakt voor een groot publiek. “Ik wil niet gemakzuchtig zijn. Ik kan ook voor de snelle grap gaan, zodat iedereen denkt: oh oh, wat grof of gedurfd, maar dat vind ik niet zo interessant. Ik wil laten zien hoe mijn gedachteproces werkt. Ik denk dat je mensen makkelijker meekrijgt in een verhaal als je vertelt hoe je op een standpunt uitkomt. Ze hoeven het er niet mee eens te zijn, als ze me maar begrijpen.”

In haar oudejaarsconference streek De Breij een paar keer flink tegen de tijdgeest in: verliezen is indrukwekkender dan winnen. Je mag wél alles zeggen in dit land. “Dat is iets raars in mijn karakter. Ik wil graag verbinden, hoewel ik dat een verschrikkelijk woord vind, en ik wil dat iedereen zich veilig voelt bij mij. Wat je ook stemt of denkt. Tegelijk ben ik helemaal niet bang om dingen te zeggen die impopulair zijn. Daar schep ik een bijna satanisch genoegen in. Ik vind het zelfs belangrijk. De angst om uitgelachen te worden, om een in sociaal opzicht ‘verkeerd’ antwoord te geven, kan verlammend werken. Ik ben een beetje klaar met dat gezwets van: iedereen heeft zijn eigen waarheid. Dan misbruik je de nuance om laf te zijn. Ik geloof dat er iets is als ‘de waarheid’ en dat het je plicht is die te zoeken.’

Het blijst is ze met het lied Proost op de verliezers. “Het is essentieel in een democratie dat je je verlies kunt nemen. Ik vind het knap als mensen dat kunnen. Maar de tekst gaat ook over verdriet. Toen schaatsster Paulien van Deutekom overleed, was Ireen Wüst ontzettend aangeslagen. Ik vond dat ontroerend om te zien. Rouw is zo ontzettend leeg. En we maken dat soort dingen allemaal mee. Je verliest meer dan je wint.”

Gloriemomentje

Na haar eerste oudejaarsconference had De Breij een rustperiode ingelast. Dat beviel slecht. Daarom ging ze nu vrijwel direct verder met haar voorstelling #NU. “Dat was een beetje een gok. Zo’n oudejaarsconference is toch een gloriemomentje. En optreden in Den Helder op een woensdagavond is van alles, maar geen gloriemomentje. Ik heb Proost op de verliezers nog gespeeld als extraatje, maar dat werkte daar niet. Ik was iets aan het herhalen. Dat was eigenlijk een prettige ontnuchtering. Alsof de tl-lichten aangingen na een avondje stappen. Je bent direct terug op aarde.”

Een voorstelling met de titel #NU schreeuwt erom actueel te blijven. Er is sinds de première dan ook flink aan gesleuteld. “Ik zei twee jaar geleden dat ik liever binnen wilde blijven omdat ik bang was voor de buitenwereld. Dat voel ik nu helemaal niet meer. Bovendien: toen ik het programma schreef, ging niemand de straat op om te protesteren. Het afgelopen jaar ging iederéén de straat op. Dan moet je wel dingen aanpassen. En ik heb hem ingekort. De energie van de oudejaars beviel me enorm; 90 minuten volle concentratie. Er zijn dingen uit die ik heel goed vond, maar toch is de voorstelling er beter van geworden.”

#NU van Claudia de Breij: 15 t/m 18/1 in Carré. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden