Plus

Cinedans: Vrolijk jucken doe je vanuit de heup

Van ongegeneerd esthetisch via bevlogen sociaal engagement tot een oproep aan vrouwen om hun plek op te eisen. Festival Cinedans combineert het moeiteloos in de zestiende editie in Eye en A-lab's Playground.

JUCK Beeld Dea Saracevic

Ja, er wordt gedanst in de films die vertoond worden in het programma Urgent: Social Shorts. Door mensen, zoals je kunt verwachten. Maar ook door dingen. Makers van dansfilms staan graag stil bij hoe de dingen bewegen. Zoals de wegwerptentjes op een festivalterrein in Cults, die worden opgetild door de wind om rond te dwarrelen in een wonderlijk afvalballet.

In Gatha zoomt de camera in op de trillingen van een aangeslagen trommelvel en het gewapper van tientallen kriskras door elkaar gespannen vlaggetjeslijnen. En Competing for Sunlight: Ash opent met een close-up van de rook die omhoogkringelt boven een smeulend vuurtje.

Wat de makers van deze social shorts volgens de programmeurs van Cinedans verbindt, is weer een hele andere beweging: die van het maatschappelijk engagement. En zoals het zo vaak gaat bij dit soort samengestelde programma's: die sociale betrokkenheid is bij de ene film een stuk uitgesprokener dan bij de andere.

Provocerende performances
Zonder meer geëngageerd - om niet te zeggen activistisch - is het Zweedse Juck. De film is gemaakt door een vrouwencollectief dat het vrouwenlichaam wil bevrijden van culturele vooroordelen. Gehuld in schooluniformen - Schotse rok, witte bloes, zwarte stropdas en kniekousen - stellen ze de mannelijke blik ter discussie bij provocerende performances op straat en in metro's.

Het belangrijkste wapen in hun strijd is de juck-beweging: een wijdbeens uitgevoerde reeks stoten vanuit de heup. Die move is niet alleen een artistiek handelsmerk, de vrouwen van Juck moedigen via hun YouTubefilmpjes andere vrouwen aan de juck in hun dagelijks repertoire op te nemen. In een grappige scène - humor heeft Juck ook - zien we tientallen vrouwen van alle maten en leeftijden, gekleed in diezelfde schooluniformen, er vrolijk op los jucken.

Nog massaler, maar minder vrolijk, zijn de beelden van een dancefeest in Cults. Het Franse kunstenaarsensemble La Horde - dat vorig jaar op Julidans indruk maakte met de jumpstylevoorstelling To Da Bone - filmde een festival­menigte die zich laat meeslepen in een gezamenlijke trance. We zien ook beelden van de volgende dag: een modderig terrein.

Her en der wat uitgetelde mensen op de grond, tussen enorme bergen festivaltroep. Euforie en roes worden afgewisseld met de onvermijdelijke kater. In dat opzicht zou je Cults kunnen zien als een filmische metgezel van Crowd, Gisèle Viennes meesterlijke eerbetoon aan de vroege dancescene. Terwijl Vienne vooral inzoomde op de onderlinge verhoudingen tussen festivalgangers, kiest Cults voor een afstandelijker perspectief.

Vooral vragen de makers zich af of je nog wel een authentiek groepsgevoel kunt beleven op hedendaagse festivals die - sinds de eerste, min of meer spontane popfestivals in San Francisco en Woodstock een halve eeuw geleden - in hoge mate gecommercialiseerd zijn.

Door de sneeuw
Authenticiteit is ook een thema in Birds in the Earth. De Finse regisseur Marja Helander voert twee ballerina's op die zich op spitzen voortbewegen door de dorpen en wouden van het Sami-volk. De klassieke passen van de dansende zusjes Birit en Katja Haarla worden afgezet tegen de winterse natuur van Lapland.

Birds in the Earth Beeld Sanne Zurne

In smetteloos witte tutu's gestoken ballerina's die zich tiptenend door de sneeuw bewegen: het is het soort contrasten waar videoclipmakers in de jaren 1980 dol op waren. Al net zo ongegeneerd esthetisch is het in Tibet gesitueerde Gatha. Je kunt je afvragen in hoeverre deze film van Chenglong Tang het stempel 'social short' verdient.

Want je zou dit gestileerde verslag van een bedevaart die twee broers ondernemen naar de top van de heilige berg Kailash net zo goed kunnen opnemen in een programma over spiritualiteit. Of over broederliefde. Of bergen. Maar goed. Dat doet niet af aan de National Geographic-achtige schoonheid van sommige beelden. Met als hoogtepunt een boeddhistisch hiphopduet tussen duizenden wapperende vlaggetjes in alle kleuren onder de zon.

Cinedans: 8 t/m 10 maart in Eye Filmmuseum en A-Lab's Playground.

The [end) of history illusion] Beeld Celia Rowlson-Hall

Wereldwijd overzicht

Dansfilmfestival Cinedans brengt de komende drie dagen in Eye en A Lab de internationale stand van zaken in kaart. Zoals gebruikelijk zijn er portretten te zien van toonaangevende choreografen: Mitten over het Vlaamse genie Anne Teresa De Keersmaeker, Play Serious met Zweedse jonge hond Alexander Ekman en In Motion over de Canadese danslocomotief Louise Lecavalier.

Intrigerend in deze zestiende Cinedans is de choreografische speelfilm­bewerking die Clara van Gool maakte van Henry James' novelle The Beast in the Jungle. De hoofdrollen in dit psychologische drama worden niet gespeeld door acteurs, maar door dansers: Sarah Reynolds en Dane Hurst.

Verder zijn er vele korte dansfilms te zien. Naast de stevige jaaroogst Nederlandse shorts is er een mooi compilatie­programma met werk van Maya Deren, de 'moeder van de avantgarde­cinema'. In haar korte leven (1917-1961) werkte de Oekraïens-Amerikaanse cineaste aan een radicaal eigenzinnig ­oeuvre, waarin een fascinatie voor de unieke mogelijkheden van het medium film steevast gekoppeld werd aan een minstens zo grote fascinatie voor de bewegende mens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden