Plus

Christian Borstlap: 'Ontwerpen zonder alle bullshit en franje'

Pharrell Williams en Louis Vuitton waren al opdrachtgevers, maar bekend werd Christian Borstlap (44) met mascotte Artis de Partis. Nu zijn er de dierentuinblokjes. En na de zomer komt het Rijks met een door hem ingerichte expositie.

Ontwerper en artdirector Christian Borstlap: 'Ik hoef de laatste jaren niet meer zo te vechten voor mijn ideeën.' Beeld John Kramer

Hij bedacht Artis de Partis, maakte filmpjes voor Louis Vuitton en Dior, en ontwierp de octopus van Pharrell Wil­liams' collectie voor G-Star. En nu zit Christian Borstlap weer midden in het inrichten van een expositie in het Rijksmuseum met etsen en schilderijen van de misschien wel een tikje vergeten schilder Hercules Segers. De ontwerper schiet van het ene project naar het andere.

Zó veelzijdig, zó creatief, maar, biecht Borstlap op: als je hem in paniek wilt zien ('blinde paniek', zelfs), moet je hem helemaal vrij laten. "Doe maar wat je wilt? Ik zou niet weten wat ik dán zou moeten. Ik heb houvast nodig."

Dat gebeurt er dus, als hem wordt gevraagd de cover van de PS te ontwerpen. Naderhand mailt hij over wat hij heeft gemaakt. 'Ik denk te vaag en onduidelijk of anders gezegd: dat slaat niet echt ergens op. Als er te veel vrijheid is, werkt het niet helemaal met mij.'

Kunstenaar of reclameman?
Of hij een kunstenaar is, was eigenlijk de vraag. Of voelt hij zich misschien meer thuis bij het reclamevak, de wereld waarin hij jaren werkte en waarin hij zijn sporen verdiende?

"Een kunstenaar zéker niet. Ik zou dat nooit kunnen, zo werken zonder een richting. Ik heb echt een focus nodig. Dat heb ik meegenomen uit de reclamewereld. Laatst sprak ik met iemand die zei dat hij helemaal niet wist dat ik uit de reclame kom. Dat vond ik toch wel opvallend. Maar kunstenaar of reclameman? Ik zou zeggen dat ik er een beetje tussenin bungel."

Ontwerper dus, artdirector, dat is Christian Borstlap. Eén uitgangspunt benoemen en zorgen dat alles wat je daarmee doet een gevolg van dat ene uitgangspunt is. "Alle bullshit en franje ervan afhalen en je houdt een helder doel over."

De cover die Borstlap maakte voor PS. Beeld Christian Borstlap

Artis
Kijk bijvoorbeeld naar zijn laatste creatie: veertig blokjes in een doosje. 'Allemaal Artis' heet het, niet toevallig de zoveelste samenwerking met de dierentuin waarvoor hij al twaalf jaar aansprekende ontwerpen maakt.

Veertig blokjes waarmee alle vijfhonderd diersoorten in Artis na te bouwen zijn, van de atlasvlinder tot de Aziatische olifant, van het roodborstje tot de rode anemoonvis. Het is een afgeleide van het broodjeaapverhaal van het jongetje dat een pinguïn uit de dierentuin meenam naar huis, zegt Borstlap. "Nu kan je eindelijk alle dieren meenemen."

De blokjes zijn Borstlap ten voeten uit: hij bedacht iets waarvan je ergens het gevoel hebt dat het er al was. Een beetje vintage, in van die fijne, een tikje bedeesde kleuren. Van hout en met liefde gemaakt, dat zie je eraan af.

De ontwerper pakt zijn schetsboekjes erbij en toont de geboorte van een creatie. Op de eerste pagina's een grote kubus, die binnen twee bladzijden en drie vlugge tekeningen is veranderd in losse blokjes elk met eigen opdruk. Hij slaat de bladzijde om en daar is de eerste gorilla al.

Hoe bedenk je zoiets? Borstlap haalt de schouders op. Begint te vertellen. "Ik wilde altijd al graag iets voor de Artiswinkel doen. Toen ik dit eenmaal een beetje voor me zag, heb ik contact opgenomen met Haig Balian, de directeur, en die was onmiddellijk enthousiast."

Het doet denken aan Harry Mulisch, die over zijn boeken vaak zei dat het verhaal er al was, maar dat hij nog slechts nodig was om het op te schrijven. Hoe heerlijk moet het zijn, als de ideeën je gewoon invallen? "Hoe werkt het? Het is net als je bedenken dat je naar de wc wilt, dat is allemaal niet zo interessant. Het ís er."

Zijn ontwerp voor Pharrell Williams Beeld Christian Borstlap

De bij
Maar het hele proces is zo gemakkelijk niet, zegt Borstlap, die ook de uitvoering naar zich toetrekt. "Een idee bedenken is niet moeilijk, dat is ongeveer één procent van wat ik doe. Het lastige zit 'm in het realiseren van een idee, het hele proces om dat van de grond te krijgen: het product moet kloppen, maar ook de campagne, de posters, de display, de bioscoopfilm, de website. Daardoor gaat het leven. Dat kost in verhouding veel meer tijd dan alleen het idee bedenken."

En over de details gesproken: deze ochtend was Borstlap in de Bijenkorf, waar twee etalages met zijn blokken werden ingericht. Heel duidelijk hier is de focus: de bij. "Ach, het is natuurlijk ook fijn als iedereen het gelijk begrijpt." Maar hij was zeker niet voor niets aanwezig, zegt hij. De details moeten kloppen, het moet zo worden zoals hij het heeft bedacht. "Ik werk alles uit, tot achter de komma. Zit dat spijkertje wel op de goede plek? Als alles moet zoals je het van tevoren in je hoofd hebt, heb je een lange weg te gaan voordat je echt klaar bent."

Het zat er altijd al in, dat creatieve. Zolang hij een potlood kan vasthouden, tekent Borstlap ermee. Maar voordat hij werd wat hij is, moesten de nodige hobbels worden overwonnen. Kunstacademies wezen hem af en omdat de toegepaste kunst hem altijd al trok, besloot hij zich dan maar te verdiepen in de zakelijke kant van het verhaal. "Ik ging heao doen en kwam zo in de reclamewereld terecht."

Na jaren bij grote reclamebureaus richtte hij in 2011 zijn creatief bureau Part of a bigger plan op. Het is de bedoeling dat het klein blijft, zegt Borstlap, in zijn werkkamer op een fraaie plek op de Keizersgracht. "Bij grotere bureaus gaat het snel over iets anders dan creatie. Dat probleem heb ik niet, het gaat alleen over de kwaliteit van het creatieve werk. Daarom begon ik voor mezelf."

Artis de Partis Beeld Christian Borstlap

Kleine etsjes
Met succes dus en dat gaat maar door. In oktober opent in het Rijksmuseum een door Borstlap ingerichte expositie over de wonderlijke kunstenaar Hercules Segers, de schilder van wie tijdgenoot Rembrandt ook acht schilderijen bleek te bezitten.

Een ingewikkelde opdracht, zegt Borstlap, die er bij zijn plannen, de heldere focus, steeds vanuit is gegaan dat de etsen van Segers klein en best ontoegankelijk zijn. "Terwijl Segers een zeer boeiend kunstenaar was. Hij is nooit zuidelijker geweest dan Brussel, maar maakte etsen met bergenlandschappen. Dat kwam allemaal uit zijn geest, hij schilderde in zijn hoofd."

Het is precies waar de ontwerper op heeft moeten inspelen, zegt hij. "Allemaal van die kleine etsjes. Ik had het een beetje saai kunnen presenteren, maar dan doe je het werk geen recht. Hoe maak je het wat interessanter, op zo'n manier dat mensen er niet aan voorbij lopen?" Borstlap laat op zijn telefoon zien hoe hij het heeft aangepakt. Een grote trap met vier treden in een donkere zaal. Daarop, gróót geprojecteerd, de etsen van Segers, waarbij een vlak landschap langzaam verandert in een bergmassief.

Het Rijksmuseum kwam op zijn pad, zegt Borstlap. "Het is fijn dat ik van die goeie klanten heb. Ze kiezen voor mij en ik kies voor hen. Ik hoef de laatste jaren niet meer zo te vechten voor mijn ideeën."

En dan helpt het als je ziet dat je ontwerpen belanden daar waar je ze graag ziet belanden, zegt Borstlap. "Tien jaar geleden fietste ik over het KNSM-eiland. Bij haast elk huis zag ik Artis de Partis, die ik bedacht met vriend David Snellenberg: in het raam, op een bank, op de vensterbank. Ik ben er ongelooflijk ziek van als iets niet aanslaat. Het hoeft niet altijd goed te vallen bij de massa, maar wat je doet moet op een of andere manier wel opvallen."

Christians Borstlaps ontwerp voor Louis Vuitton. Beeld Christian Borstlap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden