PlusInterview

Chiva Bons en Do Verschragen introduceren ‘het nieuwe circus’ – ‘Circusbende staat voor experiment, humor en absurdisme’

Zes kunstenaars(duo’s) en instellingen zijn genomineerd voor de Amsterdamprijs voor de Kunst 2022, de grootste cultuurprijs van de hoofdstad. Circusbende maakt kans in de categorie Stimuleringsprijs. ‘We vinden het zo vet dat we zijn opgemerkt.’

Lorianne van Gelder
Chiva Bons (l) en Do Verschragen. Beeld Eva Plevier
Chiva Bons (l) en Do Verschragen.Beeld Eva Plevier

Een trucje hoef je ze niet te vragen te doen. Chiva Bons (30) en Do Verschragen (31) zijn de directeuren, geestelijk moeders van Circusbende (sinds 2018), maar circuservaring hebben ze niet. Bons stond ooit wel op de wachtlijst van Circus Elleboog, circusles voor kinderen, maar daar kwam ze nooit op. De liefde voor circus is er niet kleiner van geworden.

Nu zijn Bons en Verschragen de drijvende kracht achter een nieuw circusfestival in de stad. Ze houden kantoor in een gebouw aan de rand van de stad in Noord, op het Groene Veld, het terrein waar de ontruimde vrijplaats ADM naartoe is verhuisd. Op het terrein zitten kantoortjes en ateliers, staat een café en worden regelmatig festivals en evenementen georganiseerd.

Circusbende is genomineerd voor de Amsterdamprijs voor de Kunst, in de categorie Stimuleringsprijs. De jury prees hun tomeloze inzet voor het vernieuwen van het genre. Hoewel ze pas drie edities kenden, in parken en op de NDSM-werf, bereikten ze met de laatste al meer dan tienduizend mensen, met acts van over de hele wereld. ‘Circusbende laat oude ideeën over wat circus is met flair achter zich. De jonge, ambitieuze organisatie blaakt van energie en brengt haar mobiele circus naar verschillende Amsterdamse buurten.’

Wat kenmerkt jullie werk?

Verschragen: “Het nieuwe circus. We zijn een zoektocht begonnen naar het neerzetten van nieuw circus. Maar ook hoe we het publiek willen bereiken dat we voor ogen hebben. Toen we begonnen met subsidies aanvragen, kregen we de vraag welke doelgroep we wilden aanspreken. Maar wij willen iedereen aanspreken! Alleen is dat officieel geen doelgroep. Toch hebben wij ons er vanaf het begin voor ingezet dat ‘iedereen’ wel een doelgroep zou kunnen zijn. We willen ‘radicale toegankelijkheid’, een groot deel van ons festival is daarom ook gratis.”

Bons: “Een van de redenen waarom we zo dol zijn op het nieuwe circus is omdat het zo universeel is. In plaats van tekst is juist het fysieke de taal, waardoor het alle mensen kan aanspreken. Het is ook belangrijk dat je er echt per ongeluk langs kunt lopen. Dat er zo min mogelijk drempels zijn om het mee te maken.”

Verschragen: “Geen drempels is niet alleen drempels weghalen. Je moet echt op mensen afstappen. Dit jaar nodigen we bijvoorbeeld mensen in een rolstoel uit, om ons ook feedback te geven over toegankelijkheid. En datzelfde doen we met dove en slechthorende mensen.”

Wat is oud circus en wat nieuw?

Verschragen: “Oud of traditioneel circus is 'trucje-applaus’ en heel kindgefocust. Ik houd van het traditionele circus en de sfeer die eromheen hangt. Maar Circusbende staat voor experiment, humor, absurdisme, en het programma is juist ook voor volwassenen.”

Bons: “Nieuw circus is verhalend, er zijn veel cross-overs van verschillende stijlen: muziek, beeldend theater, mime, dans, acrobatiek. Zo staat komende editie Collectif Malunés met een grote voorstelling op de NDSM-werf, vol acrobatiek en livemuziek en geheel op donatie. Het publiek beweegt tussen het spektakel en wordt uitgedaagd om mee te doen.”

Hoe zijn jullie ooit begonnen?

Verschragen: “Ik heb literatuur gestudeerd en Chiva scenografie, maar Circusbende heeft niet zo veel met onze studie te maken. Meer met het ADM-terrein, waar we ooit een experimenteel circusfestival uit Frankrijk zijn gaan organiseren.”

Bons: “We waren kort daarvoor in Frankrijk op straat tegen nieuw circus aangelopen. Daar gebeuren zulke geweldige dingen. Midden op straat, met geweldige acts, op donatie, met een uiteenlopend publiek en een heel fijne, toegankelijke sfeer.”

Verschragen: “Waarom bestaat het niet in Amsterdam? vroegen we ons af. Dan gaan we het zelf doen. Circus biedt verbeelding, het laat zien wat er allemaal mogelijk is.”

Wat betekent Amsterdam voor jullie?

Bons: “Amsterdam is mijn stad, ik ben hier geboren en getogen. Dus Amsterdam is wel zo’n beetje de wereld voor me. Ons doel is om professionele podiumkunsten in de openbare ruimte van onze stad te organiseren. Zonder hekken of hoge toegangsprijzen, toegankelijk voor elke Amsterdammer, voor iedereen. En met onze komst heeft de hoofdstad ook een eigen circusfestival, naast Rotterdam en Tilburg.”

Verschragen: “Er zijn twee circusopleidingen in Nederland, maar studenten vertrekken vaak meteen naar het buitenland omdat er zo weinig speelplekken zijn hier. Voor ons is het organiseren van een circusfestival in Amsterdam ook belangrijk omdat de kraakcultuur zo in de verdrukking is geraakt. Wat wij doen is tegencultuur, het is ook schoppen tegen het bestaande en stilstaan bij datgene wat er verloren is gegaan. Het rauwe en experimentele wat we programmeren, is geen toeval. En daarom is het ook zo vet dat we nu zijn opgemerkt, en genomineerd.”

Het prijzengeld van de Amsterdamprijs is 35.000 euro. Wat gaan jullie ermee doen als jullie winnen?

Verschragen: “We zouden graag een circustent kopen. Een circusfestival moet wel een tent.”

Bons: “We weten al precies hoe die eruit moet zien: turquoise en roze.”

Wat doen jullie over vijf jaar?

Bons: “Dan zijn we nog steeds hier! We hopen dat het Groene Veld blijft bestaan en dat we ook hier circus naartoe kunnen brengen. Ik denk niet dat we als festival dan heel veel groter groeien, maar het mag wel wat makkelijker te organiseren zijn. En we willen al heel lang ons eigen luciferdoosje ontwerpen. Soms zit het in dat soort kleine dingen.”

Circusbende Festival (West), Erasmuspark, 26-28/8. Circusbende Festival (Noord), NDSM-werf, 2-4/9.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden