Plus

Charles Aznavour (1924-2018): hij wilde nooit stoppen

De Franse zanger Charles Aznavour is zondag overleden in zijn huis in Zuid-Frankrijk. Hij is 94 jaar geworden en is nooit gestopt met optreden.

Charles AznavourBeeld anp

Toen Micha en Knar Aznavourian, in de jaren twintig van de vorige eeuw op de vlucht voor de bloederigste slachtpartijen in de geschiedenis van hun vaderland Armenië, in de Parijse wijk Saint-Germain-des-Prés belandden, hadden zij nooit kunnen bevroeden dat de zoon die ze daar verwekten in 1998 door CNN zou worden uitgeroepen tot Artiest van de Eeuw, bóven Elvis Presley en Bob Dylan.

Megasucces
Het onderstreept het onwaarschijnlijke succesverhaal van Chahnour Varinag Aznavourian, die onder de naam Charles Aznavour 180 miljoen platen zou verkopen, in 60 films zou meespelen, meer dan 1300 chansons zou schrijven, een nationale held in Armenië zou worden en daar zelfs een museum naar zich vernoemd zou weten, een ster in de Hollywood Walk of Fame zou krijgen en tot zijn 93ste voor uitverkochte zalen zou blijven optreden.

Zondag is hij overleden, toch nog, thuis, in zijn slaap, in de Zuid-Franse Alpilles. Het begon er net op te lijken dat hij het eeuwige leven had.

Op 3 maart van dit jaar stond hij als 90-plusser nog te zingen in de Afas Live. Weliswaar toen geholpen door een buitenformaat autocue, omdat hij bij eerdere gelegenheden had gemerkt dat zijn tekstvastheid toch iets begon af te nemen.

Altijd zuiver
Maar de stem, een tenor met baritonale bruintinten en een licht, snel tremolerend vibrato, die hem uniek en ogenblikkelijk herkenbare maakte, had nog niets aan persoonlijkheid ingeboet. Wel aan kracht, aan zuiverheid en aan ausdauer, maar een kniesoor die daar op lette.

De twee concerten die hij in 2016 op dezelfde plek gaf in het kader van zijn Farewell-tournee, waren dus een schijnbeweging geweest. Zijn allerlaatste concert gaf hij in Tokyo, twee weken geleden pas.

Niet met pensioen
Hij was helemaal niet van plan geweest te stoppen. Nooit. Stoppen was voor hem bekennen dat hij oud werd en daar wenste hij niet aan te beginnen. Tot op het laatst werkte hij aan zijn conditie door elke ochtend te aquagymmen - lopen, honderden meters, door het water, waarbij het handig was dat hij in zijn huis een zwembad had. Verder: matig eten, niet roken, al had hij dat tot zijn 47ste wel gedaan, de whisky laten staan, en actief blijven, werken.

Bij Aznavour betekende werken teksten schrijven, liedjes schrijven, melodieën bedenken en lezen, omdat boeken de bron zijn waar je als tekstdichter uit put. Zijn favoriete lectuur: "de Bijbel, de Koran, de Joodse geschiedenis. Om de wereld te begrijpen en steeds betere teksten te schrijven, niet enkel voor de intellectueel maar ook voor de imbeciel," zei hij tegen een Vlaamse krant. "Ik schrijf nog elke dag, zonder uitzondering. Uit noodzaak." Het verklaart zijn immense oeuvre, waarin hij geen onderwerp uit de weg ging, niet bang was voor politieke statements en nog veel minder voor persoonlijke ontboezemingen.

Jeugd
Aznavours enorme succes kwam niet onmiddellijk, hoewel niemand kan beweren dat hij laat was begonnen. Al vanaf zijn negende trad hij op, eerst in het slecht lopende restaurant van zijn vader, Le Caucase, en daarna al dan niet samen met zijn oudere zus Aïda in andere Parijse etablissementen. Ook stond hij in zijn jongensjaren in een toneelstuk (Un Petit Diable à Paris) en speelde hij in de film La Guerre des Gosses.

Edith Piaf als mentor
Aznavour maakte aanvankelijk naam als tekstschrijver en van niet de minsten. Sterren als Gilbert Bécaud en Juliette Gréco maakten graag van zijn kwaliteiten gebruik. Zelf zingen kwam pas in hem op nadat Edith Piaf hem in haar voorprogramma in de Moulin Rouge had gehoord. Zij stimuleerde hem te werken aan zijn stem en voordracht en nam hem mee op toernee door Amerika.

De Parijse pers bleef vooralsnog kritisch op de kleine immigré (1.60 m) met zijn vierkante hoofd, zijn zware wenkbrauwen en zijn grote neus. Piaff betaalde zijn neusverkleining. Als wederdienst werkte hij voor haar als chauffeur en alle andere klussen die zich aandeden. Intussen leerde ze hem alles over het artiestenvak.

In 1960 kwam dan eindelijk het succes met Je m'voyais déjà, met een tekst over een artiest die droomt van succes. Aznavour trad nadien overal ter wereld op, van Carnegie Hall tot de Royal Albert Hall en had ook in Nederland grote hits met She en Dance (in the old fashioned way), werkte samen met de groten der aarde, onder wie Sinatra, Ray Charles, Fred Astaire, Dusty Springfield, Placido Domingo, Rostropovitsj en vele, vele anderen.

"Ik ben min of meer geworden wie ik wil zijn. Ik heb min of meer bereikt wat ik wilde bereiken," zei hij in 2016.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden