PlusAlbumrecensie

Cat Stevens’ Tea for the Tillerman 2: hernieuwde ontmoeting met eigen werk

Een halve eeuw én een half leven als Yusuf Islam later, heeft Cat Stevens zijn meesterwerk Tea for the Tillerman opnieuw opgenomen. ‘Ik wilde het narratief weer naar me toetrekken.’

Yusuf Islam, alias Cat Stevens, tijdens optreden op een benefietgala in het voorjaar van 2019. Beeld Michael Kovac / Getty Images

Klonk er in de popmuziek ooit een man conservatiever dan de oude man uit Father & Son van Cat Stevens? Deze vaderfiguur deed manmoedig zijn best zijn zoon zijn eigen bedachtzame pad op te sturen. Hij was immers ook ooit zo jong geweest als zijn zoon. En hij had inmiddels wel begrepen dat rustig nadenken de beste route was: For you will still be here tomorrow/ But your dreams may not.

Stevens schreef en zong de woorden toen hij zelf pas 22 was. Hij componeerde in 1970 ook zijn eigen antwoord op de behoudzucht van zijn vaders generatie: From the moment I could talk I was ordered to listen/ Now there’s a way and I know that I have to go away.

Duet met zichzelf

En inderdaad: Cat Stevens ging zijn eigen weg. Een kronkelig pad werd het, dat bij de wonderbaarlijkste verhalen uit de popmuziek hoort. Maar één dat hem een halve eeuw verder weer precies laat uitkomen bij dat duet tussen vader en zoon, dat niet alleen de tijdsgeest bleek te hebben gevangen, maar het universele conflict tussen opvoeder en kind.

Op de nieuwe versie van Father & Son gaat Stevens (72) in duet met zichzelf. Hij is inmiddels met afstand rijp genoeg voor de rol van levenswijze vader en zingt de regels met fijn geruststellend timbre: Look at me/ I am old/ But I’m happy. De tekst van de zoon is overgeheveld van de opname uit 1970. Het resultaat is een ietwat curieuze samenzang tussen twee incarnaties van Stevens – boeiend genoeg om zelfs de toevoeging van mierzoet vioolintermezzo te overleven.

Curieus is een typering die geldt voor veel meer songs van het album Tea for the Tillerman 2. Stevens nam het album ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum ervan in zijn geheel opnieuw op. Hij paste teksten aan, herschreef arrangementen en veranderde zanglijnen. Waarom?

Stevens, sinds zijn rentree in de popmuziek in 2006 niet scheutig met interviews, sprak erover met het Canadese CBC. Hij vertelde dat de wedergeboorte van het album met andere klassiek geworden songs als Wild World en Where Do the Children Play het idee van zijn zoon was. “Het is geen kwestie van proberen het album beter te maken. De liedjes zijn inmiddels een onderdeel van het leven van vele mensen. Hun waarde ligt vast. Wat me wel interesseerde: het narratief weer naar me toetrekken. Neem Heart Headed Woman. Dat draait om een zoektocht. Nou, die is inmiddels voltooid. Ik heb mijn heart headed woman! Dus heb ik de tekst een beetje veranderd.”

Het dirigeren van zijn eigen verhaal is voor Stevens (in Londen geboren als Steven Georgiou) een levenswijze geworden. Hij leek begin jaren zeventig voorbestemd een van de grootste sterren uit de popmuziek te worden. Nadat Tea for the Tillerman een groot succes was geworden, verscheen een jaar later Teaser and the Fire­cat, met daarop wederom een handvol vriendelijk wiegende evergreens: Peace Train, The Wind en – de beroemdste – Morning has Broken.

Antwoord op spirituele vragen

Maar het voor hem in klatergoud uitgehakte pad ging hem steeds meer tegenstaan. Hij stuurde zijn liedjes weg van de middle-of-the-road tot zijn leven in 1978 voorgoed veranderde.

Stevens’ komst tot het geloof was het gevolg van een bijna-doodervaring in de zee nabij het Californische Malibu. De zanger werd tijdens het zwemmen verrast door sterke stroming. Toen verdrinking dreigde, riep hij de Allerhoogste aan: ‘Als u me spaart, zal ik voor u werken.’ En zie, daar voerde een onverwachte golf de popster mee naar het strand.

Toen zijn broer hem een jaar later de Koran liet lezen, vond Stevens in het woord van Allah het antwoord op zijn spirituele vragen. Hij veranderde zijn naam (voortaan zou hij als Yusuf Islam door het leven gaan), weigerde nog royalty’s te ontvangen van songs die inhoudelijk met zijn nieuwe leefwijze conflicteerden, verbood zichzelf zijn gitaar nog aan te raken en wijdde zijn leven aan Koranstudie en zijn gezin.

Pas in 2006 keerde hij terug. Met een deels vanuit zijn huis in Dubai opgenomen album dat verscheen onder de naam Yusuf, maar dat klonk als vintage Cat Stevens. Een alias dat sinds 2017 ook weer ademt met het verschijnen van het album The Laughing Apple.

Eigen liedjes

Wie van zijn incarnaties heeft er nu precies gesleuteld aan de liedjes van Tea for the Tillerman? Voor Stevens is dat een onnozele vraag: hij is het immers al die tijd zelf geweest. En, toch een prestatie na zo’n lange tijd, zijn stem zweeft nog net zo prachtig als toen.

Wie durft hem ook eigenlijk te verbieden van Wild World een vrij vreselijk jazzwalsje te maken? Of om aan Longer Boats een rap toe te voegen? “Ik heb geen artistieke vergunning nodig. Het zijn helemaal mijn eigen liedjes en ik heb er plezier in gehad ze weer te ontmoeten. Maar wees gerust: ik doe geen derde versie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden