PlusKunstrecensie

Casablanca: dynamische groepsballetten op traditionele Berbermuziek

Fritz De Jong
Een scène uit de beeldende voorstelling Casablanca. Beeld Bas Czerwinski
Een scène uit de beeldende voorstelling Casablanca.Beeld Bas Czerwinski

De makers van de Hollywoodklassieker Casablanca deden in 1942 weinig moeite om de sfeer van de Marokkaanse miljoenenstad te treffen. Een archiefbeeld van een minaret (in een andere stad overigens) en een shot van een drukke markt. Daarmee hield het wel op. De productie werd gedraaid in een Californische studio, en daar lag de Noord-Afrikaanse couleur locale nou eenmaal niet voor het opscheppen.

In de op Michael Curtiz’-film gebaseerde voorstelling Casablanca laat choreograaf Ed Wubbe de Marokkaanse setting een stuk duidelijker uit de verf komen, in een reeks dynamische groepsballetten op traditionele Berbermuziek. In een van deze tribaal getinte dansen maakt Wubbe optimaal gebruik van het draaiende podium dat een prominente plaats op het toneel inneemt. Het midden van de cirkel staat stil en geeft ruimte aan een pluk dansers, de armen extatisch naar boven reikend. Wie echter buiten dit centrum stapt wordt door de draaischijf meegesleurd, en de groep uitgeslingerd.

‘Here’s looking at you, kid’

De vrijheid die Wubbe zichzelf hier gunt ten opzichte van de film is in de rest van de voorstelling helaas wat verder te zoeken. De choreograaf koos er voor om, naast de filmmuziek van Max Steiner, ook flink wat dialogen te laten klinken. Alle bekende oneliners passeren de revue, van “Of all the gin joints, in all the towns, in all the world, she walks into mine”, via ‘‘Play it Sam” tot “Here’s looking at you, kid”.

En elke keer als je de smachtende stem van Ingrid Bergman hoort, of de cynische snauw van Humphrey Bogart, dwalen je gedachten af. Want: wat gebeurde er ook alweer in deze scène, of wie speelde toch de rol van pianist Sam? En ook: hoe zat het nou precies met nachtclubeigenaar Rick Blaine, zijn voormalige geliefde Ilsa Lund en haar nieuwe echtgenoot (en door de nazi’s gezochte verzetsstrijder) Victor Laszlo?

Gedanst drama

Curtiz’ Casablanca had een mooi vertrekpunt kunnen zijn voor een voorstelling over loyaliteit, verraad en vluchtelingenproblematiek. Maar de film blijft nu te nadrukkelijk aanwezig, waardoor het gedanste drama steeds weer het onderspit delft. Dat is jammer, want Wubbe en zijn fraaie dansensemble brengen genoeg afwisseling door effectief te putten uit verschillende dansstijlen: salsa, stijldans, klassiek en modern ballet. Wat dan weer niet helpt: de personages in de driehoeksrelatie – Rick, Ilsa en Victor – worden door verschillende dansers ingevuld, waardoor je op toneel geen duidelijke ankerpunten hebt.

De enige die zich hieraan weet te onttrekken is Bonnie Doets, die in een duidelijke rol de aandacht naar zich toe trekt. Getooid met een sinister brilletje, alles in de gaten houdend als een Gestapo-agent, belichaamt zij de dreiging van opkomend totalitarisme. Diezelfde Doets is ook de initiator van het beeldschone slotbeeld, waarin het hele ensemble verenwaaiers laat golven in een dwingende vliegbeweging. Je zou er een eerbetoon in kunnen zien aan de geometrische filmballetten van de legendarische Hollywoodchoreograaf Busby Berkeley. Maar dan wel een macaber eerbetoon: de veren zijn namelijk gitzwart geverfd en de muziek die we horen is dreigend en militaristisch.

Casablanca

Choreografie: Ed Wubbe
Door: Scapino Ballet Rotterdam
Gezien: 29/10, Zaandam
Te zien: vandaag en morgen, ITA

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden