Plus

Cartoonisten brengen ode aan Peter van Straaten

Collega's herdenken de donderdag overleden tekenaar-schrijver Peter van Straaten, die van 1958 tot 2012 in Het Parool tekende.

Kees Tamboer
Eerbetoon Peter van Straaten Beeld Ted Struwer
Eerbetoon Peter van StraatenBeeld Ted Struwer

Een slapeloze nacht

Als het over Peter van Straaten gaat, komen er meestal anekdotes op tafel en praat iedereen over zijn superieure humor. Maar weinig mensen weten dat je het met hem heel goed kon hebben over Grote Kwesties.

Begin 1985 liep een man die niemand kende de redactie van Het Parool op. Klein, mager, woest haar, zoekende ogen, verlegen. Hij had een dik pak papier onder z'n arm. Dat wilde hij laten lezen. Ik was toen net adjunct-hoofdredacteur, dus hij werd naar mij verwezen.

We praatten even. Hij had, vertelde hij, een intelligente zoon die medicijnen studeerde in Amsterdam, maar die hier verslaafd was geraakt aan heroïne - en niet zo'n beetje ook, écht heel erg. Hij vertelde ook dat hij zich als vader verantwoordelijk voelde en alles in het werk zou stellen zijn zoon terug te krijgen. Zijn baan - hij was docent aan een sociale academie in Noord-Holland - had hij opgezegd om er fulltime aan te kunnen werken.

Wat hem domweg wanhopig maakte was de doolhof van de hulpverlening waarin hij het spoor bijster ­raakte. Dat had hij allemaal opgeschreven.

Maar wat hem nog wanhopiger maakte was dat uitgerekend zijn krant, Het Parool, zich in een hoofdredactioneel commentaar openlijk had uitgesproken vóór vrije verstrekking van heroïne aan verslaafden onder medisch toezicht. Daar was hij mordicus tegen - en waarom, dat had hij ook opgeschreven.

Ik zei dat ik het pak papier zou lezen en gauw zou reageren. Een beetje plichtmatig waarschijnlijk, want zo reageerde ik meestal als ik ongevraagde kopij overhandigd kreeg.

Ik begon er diezelfde avond in te lezen en was overdonderd. Niet alleen kon die man heel goed schrijven, met de helderheid en overtuigingskracht van een Karel van het Reve, het verhaal was ook aangrijpend. Ik zat alleen met een flink probleem. Het gewraakte, door mijzelf geschreven hoofdartikel was niet zomaar een stukkie, het was tot stand gekomen na lange en intensieve discussies op de redactie.

Ik vond dat de noodkreet van de wanhopige vader - een lange reeks lange artikelen - onverkort gepubliceerd moest worden. Maar ik wist ook dat dit tot hommeles zou leiden. Hadden we dáárvoor met z'n ­allen zo serieus argumenten uitgewisseld over het in die jaren ontregelende verslavingsdrama in Amsterdam om pal daarop zo grondig onderuit geschoffeld te worden in onze eigen kolommen?

Wat te doen? De volgende morgen, toen ik wakker werd, wist ik het. Peter van Straaten! Een jaar eerder had ik hem ingeschakeld om een reeks groepsgesprekken met werklozen te illustreren.

We hadden toen lang zitten praten over het noodlot dat zo veel mensen en gezinnen in de economische crisis van de jaren tachtig had getroffen en hoe ontwrichtend werkloosheid was. Toen had ik een heel andere Peter van Straaten leren kennen. Ik zou zijn hulp opnieuw inroepen.

Een dag later gaf hij me het pak papier terug. Ik heb er niet van geslapen, zei hij. Dit moet meteen in de krant. En aldus geschiedde. Onder pseudoniem: Jan Woelre. Met tekeningen van Peter. Nog datzelfde jaar werd de serie in boekvorm uitgebracht: Mijn zoon is verslaafd.

Het is de wanhopige vader uiteindelijk gelukt zijn zoon te verlossen; hij is arts geworden. En elke keer, nog vele jaren lang, vroeg Peter me als we elkaar tegenkwamen of ik Jan Woelre nog wel eens sprak en hoe het met hem ging. Hij dacht nog vaak aan hem. Zo'n man was Peter van Straaten, de man van de fijngeslepen ironie, óók.

Kees Tamboer
Werkte van 1977 tot 2012 voor Het Parool, van 1984 tot 1988 als adjunct-hoofdredacteur.

Eerbetoon Peter van Straaten Beeld Hanco Kolk
Eerbetoon Peter van StraatenBeeld Hanco Kolk
Eerbetoon Peter van Straaten Beeld Moker Ontwerp
Eerbetoon Peter van StraatenBeeld Moker Ontwerp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden