PlusReportage

Cannes viert de cinema met ellebogen op de rode loper

De 74ste editie van het festival van Cannes ging dinsdagavond van start met Annette, een groteske musical van het Franse enfant terrible Leos Carax.

Leos Carax op de rode loper, vergezeld van de cast van zijn competitiefilm Annette.  Beeld Johanna Geron/REUTERS
Leos Carax op de rode loper, vergezeld van de cast van zijn competitiefilm Annette.Beeld Johanna Geron/REUTERS

Hij had het voor aanvang van het festival al aangekondigd en hij hield zich er keurig aan: festivaldirecteur Thierry Frémaux gaf de Franse diva Marion Cotillard bovenaan de rode loper géén twee pakkerds op beide wangen. Vanwege corona werd er gebokst en geëlleboogd met de cast en crew, die dan weer wel zonder mondkapjes langs de ratelende camera’s mochten paraderen, waar de ‘gewone’ genodigden verplicht waren om mondkapjes te dragen boven hun galakleding.

Het mocht de pret niet drukken; nadat de 73ste editie van het festival van Cannes vorig jaar vanwege corona eerst werd uitgesteld en vervolgens afgelast, vierde Cannes gisteravond weer de cinema. “We organiseren dit festival niet voor onszelf, maar voor de cinema, de makers, de professionals, de pers en de stad,” zei Frémaux. “Het is het eerste evenement dat sinds maart 2020 in het Palais des Festivals plaatsvindt. Het is een blije, beredeneerde zucht van verlichting.”

Enfant terrible

Als openingsfilm van de 74ste editie had Frémaux gekozen voor Annette, een groteske, gezongen film van het Franse enfant terrible Leos Carax (een anagram van zijn voornamen Alex en Oscar; de filmmaker werd 22 november 1960 geboren als Alexandre Oscar Dupont). De hoofdrollen in Carax’ eerste Engelstalige film, opgenomen in Los Angeles en Brussel, zijn naast Cotillard voor Adam Driver en een marionet (de Nederlandse zangeres Laura Jansen heeft een piepklein rolletje als zingende verpleegster). De muziek is gemaakt door de gebroeders Ron en Russell Mael van de Amerikaanse cultband Sparks, die ook een aantal bijrolletjes spelen.

Cotillard speelt een geliefde operazangeres, Driver een omstreden stand-upcomedian; hun liefdesbaby is een houten pop met rood haar en flaporen, én met een bijzonder talent: zij zingt als een nachtegaal, in een fraai vormgegeven musical die iets lijkt te willen zeggen over #MeToo en de obsessie van de media voor sterren en wonderkinderen. Maar misschien ook wel niet, en is het allemaal hogere ironie en leut; Leos Carax weigert zijn film te duiden.

Annette is een van de 24 films die deze editie meedingen naar de Gouden Palm. Aan het hoofd van de jury staat de Amerikaanse regisseur Spike Lee. Hij is – een jaar later dan de bedoeling was – de eerste zwarte juryvoorzitter. Zijn bebrilde tronie met een petje met een palm is alomtegenwoordig in Cannes: op alle bioscopen en op zwart-witposters in de stad.

Echte gangsters

Op een persconferentie had Lee eerder op de dag opgeroepen tot activisme – hij droeg daarbij een petje met in grote geborduurde cijfers ‘1619’, het jaar dat de eerste tot slaaf gemaakte Afrikanen naar de VS werden ontvoerd. Ook stelde hij dat filmcritici meer kunnen doen dan films bekritiseren. “Jullie kunnen je ook uitspreken over echte gangsters. Deze wereld is gevuld met gangsters; mensen als Agent Orange, die geen scrupules kennen.” (Agent Orange is de naam die Lee standaard gebruikt als hij het over Donald Trump heeft.) Vragen over hoe hij als juryvoorzitter de 24 competitiefilms gaat beoordelen, wilde Lee niet beantwoorden; hij stelde alleen met klem dat ‘iedereen in de jury gelijk is’.

Een andere film die de jury te beoordelen krijgt, is Wes Andersons The French Dispatch, de beoogde openingsfilm van vorig jaar, met onder anderen Benicio del Toro, Adrien Brody, Tilda Swinton, Léa Seydoux, Frances McDormand, Timothée Chalamet, Jeffrey Wright, Bill Murray en Owen Wilson. Jacques Audiard, die de Gouden Palm in 2015 won met Dheepan, dingt mee met Les Olympiades; Apichatpong Weerasethakul, in 2010 winnaar met Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives, komt naar Cannes met Memoria, zijn eerste Engelstalige film met Tilda Swinton en Jeanne Balibar in de hoofdrollen. En Nanni Moretti, in 2001 winnaar met La stanza del figlio, presenteert Tre piani, waarin hij opnieuw zelf te zien is.

Paul Verhoeven dingt voor de derde keer mee naar de Gouden Palm – na Basic Instinct (1992) en Elle (2016) dit keer met het Franstalige nonnendrama Benedetta, gecoproduceerd door het Amsterdamse Topkapi Films (met een bijdrage van 250.000 euro van het Filmfonds) en gemonteerd door Verhoevens vaste editor Job ter Burg. Het is een verfilming van Judith C. Browns Immodest Acts: The Life of a Lesbian Nun in Renaissance Italy uit 1986 over de 17de-eeuwse zuster Benedetta Carlini. Benedetta, met de Belgische actrice Virginie Efira, werd in 2019 verwacht en had vorig jaar het keurmerk van de digitale festivaleditie kunnen krijgen, maar Verhoeven koos ervoor zijn film te bewaren voor de bioscopen.

Politiek, religie en seksualiteit

Of Benedetta bestand is tegen twee jaar uitstel durft Verhoeven niet te zeggen. “Dat weet je niet – van geen enkele film. Het valt sowieso niet te zeggen of mensen na dat virus überhaupt weer naar de bioscoop willen. In Benedetta breekt de pest uit. Dat kan een reden zijn de film niet te willen zien; het kan zijn dat mensen na anderhalf jaar corona geen zin hebben in een film waarin de pest een belangrijke rol speelt. Het kan ook dat ze het juist interessant vinden, dat het toen ook al zo was. Je weet het niet. Wat ik wel weet, is dat het een goed geslaagde en vermakelijke film is, met veel facetten – van politiek en religie tot seksualiteit.”

Gijs Naber is naast Léa Seydoux te zien in de competitiefilm The Story of My Wife van de Hongaarse regisseur Ildikó Enyedi (On Body and Soul). Het Amsterdamse Submarine Animation is coproducent van Where Is Anne Frank van Ari Folmans (bekend van het voor een Oscar genomineerde Waltz with Bashir). De langverwachte verfilming van de gelijknamige graphic novel wordt buiten competitie vertoond. In de speciale sectie ‘Cinema for the Climate’ is Bigger Than Us opgenomen. Een spil in deze documentaire van Flore Vasseur is de jonge, Indonesische/Nederlandse Melati Wijsen, die een lobby heeft opgezet tegen plastic tasjes op Bali.

Zo bescheiden als het Nederlandse aandeel is, zo groot is het aantal Franse (co)producties in de 86 titels tellende officiële selectie. Heel vreemd is dat niet; Cannes ligt nu eenmaal in Frankrijk.

Het festival van Cannes duurt t/m 17 juli.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden