Plus

Cabaretier Yora Rienstra: van typetjes naar toneel

Cabaretier Yora Rienstra (35) gaat de theaters in met de solovoorstelling Paaz, gebaseerd op de psychiatrische roman van Myrthe van der Meer. 'Ik herkende mezelf in haar.'

Yora Rienstra: 'Ik wil graag als allereerste vrouw de Top 2000 presenteren.' Beeld Lukas Göbel

Als je goed let op Yora Rienstra, terwijl ze in haar appartement rondloopt, ontdek je af en toe nog wat stemmen en gezichtsuitdrukkingen van de typetjes uit haar cabaretvoorstellingen. Wanneer ze in de keuken kijkt waar de fotograaf zijn spullen uitstalt, met de stem uit haar nummer Burgertrut: "Zijn we lekker bézig?"

Of wanneer ze een verbaasde vrouw nadoet die, nu bekend is dat ze gaat acteren, aan haar vraagt: "Zo, ben jij actrice? Huh, maar heb je dan op de toneelschool gezeten?"

Dat is behoorlijk grappig, maar voor de rest is Rienstra in het gesprek serieus. Logisch, want de voorstelling die ze zal spelen, Paaz, is gebaseerd op een serieus boek over een vrouw die in een inrichting belandt met depressies en suïcidale gedachten.

Slechte kant
Met thee en een geroosterde boterham met kaas op de bank vertelt Rienstra over de autobiografisch getinte roman Paaz van Myrthe van der Meer, die ze deze zomer las. "Ik werd erdoor gegrepen. En ik herkende mezelf in haar. Ik zie mij echt niet als een persoon die..." Even een stilte.

"Nou, ik kan wel zwaarmoedig zijn, maar niet zoals Myrthe het beschrijft. Wat zo goed is aan het boek is dat ze de nare dingen, de zwarte kanten in haar beschrijft en relativeert. Ze schiet heen en weer met gedachten: stel ik me nu aan of niet? Dat conflict, dat herken ik zeker. Ik heb weleens perioden gehad dat ik mij rot voelde of een slechte kant van mezelf ontdekte. Ik wist niet wat ik ermee aan moest en automatisch stopte ik het weg, zo van: dat moet ik maar niet uitspreken."

Manisch-depressief
Ze verschuift wat op de bank. "Het is ook eng, toch? Dat je ineens bepaalde gedachten hebt waarvan je weet dat als je dat vertelt, een ander ervan schrikt. Het is eigenlijk een beetje een taboe. Ik denk dan toch snel: ik zeg het maar niet. Hoe heb jij dat eigenlijk?"

Rienstra vergelijkt depressiviteit met ziek zijn. "Kijk, als je ongeneeslijk ziek bent, begrijpt iedereen dat. Maar met depressiviteit heerst er vaak: 'Moet je niet wat rustiger aan doen? Hup, kom op. Is het nou echt zo erg?'" Volgens Rienstra moet Paaz een tragikomische voorstelling worden. "Het is ook niet zo dat er in zo'n inrichting nooit iemand lacht. Mijn oma was manisch-depressief en ik heb me zo vaak rot gelachen om haar. In haar manische periodes, dat wel."

Inspireren
Sinds ze de keuze maakte even geen cabaret te maken, voelt Rienstra zich vrijer. "Toen mijn theaterbureau afgelopen zomer vroeg of ik iets nieuws ging maken, dacht ik: nee, even niet. Ik wilde me opnieuw laten inspireren en volgens mij is het goed om het een jaar niet te doen."

Beeld Lukas Göbel

Weer een korte stilte. "Ja, ik weet het niet. Ik had altijd een heel duidelijk idee voor een voorstelling en nu had ik dat gewoon niet."

Rienstra, opgeleid aan de toneelschool en kleinkunstacademie, speelde onder meer bij de Theatercompagnie en het Muztheater. Bij het grote publiek is ze bekend van commercials van de Rabobank, en van rollen in Toren C en Divorce. Met ondeugend enthousiasme spreekt ze over de stap naar toneel. "Het is wel echt een grote stap hoor, om dat te beslissen. Ik vond het heel eng om uit spreken en daarna dacht ik: oké, we doen het gewoon."

Dekentje
Hoewel Rienstra haar carrière even verschuift, is ze wel weer alleen op tournee. "Dat vond ik wel even een dingetje. Ik heb uiteraard nog een technicus bij me, maar ik zit toch veel alleen in de kleedkamer. Ik heb niet per se altijd een heel eenzaam gevoel. Ik denk vaker: o, het is iets te koud in de kleedkamer, was er maar een dekentje."

Dan vertelt ze een fascinerend verhaal over de zenuwen die ze soms nog heeft. "Ik moest afgelopen week in Diemen spelen. Ik zat in de auto en zag er ineens heel erg tegenop, en ik dacht: hoe kan dat nou? Toen herinnerde ik me dat ik er zes jaar geleden voor het laatst had gespeeld. Ik had daar zo'n avond dat het totaal niet aansloeg. Dan speel je anderhalf uur en dat voelt echt als drie dagen, hoor. Na afloop durfde ik de foyer helemaal niet meer in - wat erg. Daar was ik een week ongelukkig van. Voor deze voorstelling waren er zelfs vrienden die zeiden: 'O, sta je in Diemen? Dan kom ik zeker kijken.' Ik zei dan ook: 'Diemen, Diemen. Nou, kom maar niet naar Diemen, hoor.'"

Veroordelen
Ze vertelt met enorme opluchting dat het optreden daar nu wel goed ging. "Ik weet nu zo veel duidelijker hoe ik dat moet opvangen. Ik maak veel gemakkelijker contact en ik ben veel rustiger op het podium. Je moet de mensen naar jou laten komen in plaats van bij ze op schoot gaan zitten."

Enthousiast: "Er moet in zo'n zaal iets gebeuren, toch? Ik vind dat altijd het ergste; dat er bij een voorstelling niets gebeurt. Daarom maak ik me zorgen als ik niet zenuwachtig ben. Het is altijd een soort haat-liefdeverhouding met die zenuwen. En je weet niet wie in het publiek zit, hè."

"Ik heb geleerd om nooit uit angst het publiek te veroordelen. In Diemen bijvoorbeeld: wie weet zijn het wel honderd mensen in een bus die uit weet ik veel, Utrecht, zijn komen rijden. Dan denk jij heel de avond dat die mensen uit Diemen komen. Als je een kutavond hebt gehad, kun je heel gemakkelijk denken: wat een kutpubliek in Diemen, maar dat is helemaal niet waar."

Mimestuk
Toen Rienstra op de toneelschool belandde, wilde ze in eerste instantie actrice worden. "Het is wellicht cliché, maar toen ik Brigitte Kaandorp zag, wist ik het. Sommige dingen gingen heel goed op de toneelschool, maar ik heb ook een enorm mimestuk gemaakt dat totaal niet aansloeg. Maar het is ook leuk, erachter komen wat wel bij je past. Ik heb op de toneelschool les gehad van Herman van Veen. En hij zei: 'Als je iets hebt geschreven of gemaakt en je vindt het leuk, is er echt wel één iemand op heel de wereld die dat ook vindt.' Dat vond ik zo mooi, daar houd ik me altijd aan vast."

Naast cabaretvoorstellingen presenteert Rienstra met Sander de Heer elke zaterdag en zondag een radioprogramma op Radio 2. Zodra we over radio praten, wordt Rienstra nog enthousiaster. "Ik wil natuurlijk als allereerste vrouw de Top 2000 presenteren." Ze heeft al laten merken dat ze dat wil. "Ja, man. Wat denk jij? Ik ben daar heel ambitieus in. De kunst van radio is dat jij zit te luisteren en denkt: dit wordt persoonlijk tegen mij gezegd."

"Weet je wat het is? Soms komen er dingen op mijn pad die ik niet verwacht, zoals werken bij de radio. Soms kom ik erachter: dit past bij mij en dan wil ik er heel goed in worden. Ik heb niet het gevoel: nu ga ik een beetje dit doen en een beetje dat. Ik voel precies wanneer iets klopt. En daarin heb ik een enorme rust en zekerheid gevonden. Nu weet ik zeker dat ik de volgende keer heel relaxed in de auto naar Diemen zit. Met gezonde zenuwen natuurlijk, dat wel."

Paaz is te zien vanaf januari 2017. solostories.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden