Plus Interview

Cabaretier Henry van Loon: Ik probeer erachter te komen hoe ik in elkaar zit

'Wij gaan met kerst gewoon aan de puzzels van duizend stukjes.' Cabaretier Henry van Loon (34) had ook zonderling kunnen worden. Maar hij verzet zich. 'Ik wil meedoen.'

Van Loon: 'Eigenlijk is het verschrikkelijk dat ik altijd geïnterviewd word als ik een nieuwe voorstelling aan het maken ben. Het is dan nog zo wankel' Beeld Cindy Baar

Sleutelmoment, dat half december in première gaat, is zijn vierde soloprogramma. Maar toch. Een nieuwe voorstelling maken is voor Henry van Loon altijd weer een worsteling, vol twijfel en zelfkritiek.

Gelukkig is er zelfs voor de grootste tobbers iets te halen met de feestdagen. Van Loon houdt van gezelligheid, en thuis, met zijn vriendin (actrice Jennifer Hoffman) is het heerlijk. Bovendien gaat hij met kerst lekker a capella zingen, in Bellevue, met zijn cabaretvrienden van Stanley en de Menzo's.

Het is nu herfst. Hou je van dit seizoen?
"Nee. De blaadjes vallen. Het wordt koud. Het regent. Ik kan daar helemaal niet tegen. Al vind ik het dus wel gezellig om thuis lekker te gaan zitten puzzelen. Kerstfilms kijken - ook zoiets. Zo simpel, dat hele kerstgevoel. Niet met het kindeke Jezus en cadeautjes krijgen, maar gewoon met warme kleren aan cocoonen. Daar geniet ik van: met mijn vriendin in die fletse kerstsfeer, met een kerstboom en allerlei kitscherige shit om ons heen."

Je maakt sinds een tijdje intrigerende vlogs: krankzinnige filmpjes van een minuut. Komen die misschien heel dicht bij hoe het werkt in jouw hoofd?
"Ja, misschien wel. Zeg, maar nog even over die kerst, ik hou gewoon niet van dit seizoen. Ik hou van de zomer. Ik ben nu ook gaan motorrijden, dat is heerlijk vrij. En dan komt de herfst, die is gewoon kut. De winter ook, maar dan heb je nog kerst. In maart wordt iedereen weer blij, want dan maak je vitamine D aan."

Veel mensen vinden juist kerst heel deprimerend, omdat het zo geforceerd vrolijk is.
"O ja? Wij gaan gewoon aan de puzzels van duizend stukjes. Vorig jaar hebben we een doos met drie kerstpuzzels gekocht; alle drie gedaan. Mijn favoriet was eentje met een Coca-Colakerstman en zijn vrouw. Hij staat er zo vrolijk bij en zijn vrouw zit te breien. Dit jaar zou ik er wel eentje willen met zo'n winters tafereeltje van Brueghel."

Samen met Steef Hupkes, Martijn Hillenius, Jeroen Woe en Niels van der Laan zit je in Stanley en de Menzo's. Jullie kerstshow in Bellevue was vorig jaar een groot succes: jubelende recensies, totaal uitverkocht.
"Dat is toch ideaal om de kerstdagen mee door te komen? Lekker met vijf vrienden zoiets guitigs doen als a capella zingen? Samen zingen is heel bijzonder: als het goed klinkt, resoneert het in je hele lijf. Het is
sowieso fijn om op het podium te staan en totaal ontspannen te zijn. Ik sta alleen maar te lachen om die anderen en te genieten. In mijn soloprogramma's ben ik zo bezig om alles goed te doen en het onderste uit de kan van mijn talent te halen, dat ik weleens vergeet om gewoon te genieten."

In interviews kom je vaak wat tobberig over.
"Eigenlijk is het verschrikkelijk dat ik altijd geïnterviewd word als ik een nieuwe voorstelling aan het maken ben. Het is dan nog zo wankel. Dan ga ik het weer voor de honderdste keer vertellen: dat het zo moeilijk is om een nieuwe show te maken, en dat ik dan zo onzeker word en alles."

"Terwijl ik, als je me over twee maanden spreekt, waarschijnlijk hartstikke vrolijk ben en de hele tijd grapjes maak."

Heb je diep van binnen ook wel een handenwrijvend gevoel: leuk, ik ben iets nieuws aan het maken?
"In dit soort periodes ben ik nogal manisch. Het ene moment vind ik dat ik ontzettend vette shit heb gemaakt en dat de complimentjes die ik krijg allemaal écht waar zijn, maar het volgende uur slaat de balans weer door naar de andere kant."

"Dan vind ik dat ik steeds weer hetzelfde verhaal vertel en alleen maar gekke bekken sta te trekken. Dan beschouw ik het hele proces van het voorstelling-maken diep cynisch. Of ik ga uit zelfbescherming denken: ach, het is zomaar een showtje. Terwijl het helemaal niet zomaar een showtje is. Het is mijn lust en mijn leven, en ik heb nooit iets anders gewild."

Sinds wanneer weet je dat?
"Ik moest een tekening maken van wat ik wilde worden, ik was een jaar of zes, zeven. Het werd een mannetje waaronder 'komiek' stond. Dat was het. Mijn vader werkte bij Philips en had dus een videorecorder. Hij nam heel veel op."

"Ik herinner me een inzending voor Montreux, van twee clowns in een hotel, bijna slapstick, die heb ik eindeloos vaak bekeken. Jerry Lewis-films, met mijn vader. Tommy Cooper. De film Monkey business van The Marx Brothers - ontelbaar vaak gezien."

Heeft het vak je gebracht wat je ervan verwachtte?
"Ja. Alhoewel ik voor mijn gevoel pas net begonnen ben. Ik kom nu steeds dichter bij het gevoel dat ik het ook léuk vind wat ik aan het doen ben. Dat is een belangrijke les: dat je het in je eigen show, met je eigen ambitie ook leuk moet hebben. Natuurlijk, iedereen wil in Carré staan, maar in allereerste instantie moet je op het podium vertellen wat je echt te vertellen hebt. Een cliché, maar dat is waar het om gaat."

Van Loon: 'Nog altijd sta ik soms voor een zaal die mij niet begrijpt' Beeld Cindy Baar

Is het mogelijk dat verhaal te formuleren?
"Ik merk dat ik vaak op dezelfde thema's terugkom: sociale onaangepastheid, de dagelijkse beslommeringen, dat ik wat iedereen doet eigenlijk heel raar vind en niet begrijp. En zelf ook niet altijd begrepen word."

Was dat altijd al zo?
"Ik heb altijd een beschouwende persoonlijkheid gehad. Dat je er iets buiten staat en maar een beetje aanziet wat iedereen aan het doen is. Het stomme is dat iedereen dat tegenwoordig schijnt te hebben. Is toch een van de dingen van mijn generatie. Wij zijn toch allemaal heel meta? Het is zo'n woord tegenwoordig, alles is meta. Maar dat heb ík dus altijd al gehad. Ik was echt een meta­pionier."

En voel je je tegenwoordig beter begrepen?
"In mijn hoofd maak ik sprongen die groot zijn en amper uit te leggen, maar voor mij volstrekt logisch. Ik ga het liefst om met mensen die die sprongen wél begrijpen. Ik ben geen autist of een rare jongen, maar ik probeer er gewoon zo langzamerhand achter te komen hoe ik in elkaar zit."

Mis je de handigheid om je makkelijk in sociale conventies te voegen?
"Ik heb dat moeten leren. Nog niet zo heel erg lang geleden heb ik bijvoorbeeld geleerd dat als mensen vragen hoe het met je gaat, je een kort antwoord moet geven en dan vragen: 'En hoe gaat het met jou?' Ik ging altijd langdurig uitleggen hoe het precies met me ging en daarna vroeg ik niet hoe het met de ander ging."

Terwijl je gewoon moet zeggen: 'Goed! En met jou?'
"Ja, dat is het beste! Maar daar ben ik dus nog maar net achter, dat dát de uitweg is. En dan: 'Mooi man, ik loop even daarnaartoe!'"

"In de eerste twee seizoenen dat ik solo's speelde ging ik, als een theaterdirecteur mij vroeg hoe het was gegaan, nauwgezet uitleggen hoe de voorstelling precies was verlopen: 'Het begin ging wel goed, maar daarna maakte ik een foutje, toen had ik het even moeilijk, daar pikte ik het weer op...' Enzovoorts. Terwijl een theaterdirecteur natuurlijk niet altijd een goede regisseur is. Ja, soms wel, maar niet altijd. En bovendien: wat kan het hem schelen?"

Begrijp je eigenlijk waarom je toch alsmaar weer het toneel opgaat?
"Niemand heeft daar ooit een duidelijk antwoord op, toch? Een soort mix tussen verslaafd zijn aan aandacht en dit nou eenmaal goed kunnen. Ik heb er succes mee. Als kind had ik er ook al succes mee. Ik maakte een grapje of deed een reclame van tv na, en dan zeiden mensen: 'Wo, doe dat nog eens!' Magisch."

"Het is natuurlijk fijn als mensen om je lachen, ook omdat je het dan niet over jezelf hoeft te hebben. Maar er was ook een periode dat mensen dachten dat ik dát was en niks anders."

Wanneer was dat?
"Rond mijn achttiende. Toen was ik echt alleen maar raar aan het doen, hoort ook wel een beetje bij die leeftijd. Op een gegeven moment zei iemand tegen mij: 'Maar Henry, jij kán niet normaal doen, jij bent gewoon gek.' Ik was stomverbaasd dat hij niet wist dat ik alleen maar zo dééd. Tegelijkertijd logisch, want ik had nog nooit een andere kant laten zien. Ik schrok ervan. Maar sinds ik dit vak heb en daar al mijn energie in kwijt kan, ben ik daarbuiten vrij rustig en ernstig."

Waarom schrok je zo toen hij dat zei?
"Omdat ik het totaal anders zag. Ik dacht, en daar heb ik nog altijd wel last van: iedereen zíet toch wel dat ik dit niet meen? Grapjes maken, dat is wat ik doe, maar ik heb echt nog wel een andere belevingswereld."

Misschien lopen de sociale conventies van de meeste mensen en de sociale conventies in jouw hoofd niet helemaal synchroon, en is dat wat je sociaal ongemak noemt.
"Eh... ik denk het wel ja. Dat is ook de motor van mijn werk, van de dingen die ik maak: mensen doen wat ze doen, ik heb daar vraagtekens bij."

Ben je er ooit bang voor geweest om niet begrepen te worden?
"Dat is altijd mijn angst. Nog altijd sta ik soms voor een zaal die mij niet begrijpt. Dat is kut, want dan voel ik me alleen en onbegrepen. Maar het is ook louterend. In het begin denk je: ik word een heel goede cabaretier en alles wat ik te brengen heb, is fantastisch. Dan blijken sommige mensen het niet te snappen. En na drie programma's kom je erachter dat dat oké is, en superlogisch dat niet iedereen je snapt."

Je hebt op de Toneelschool en Kleinkunstacademie gezeten, maar werd daar weggestuurd.
"Ik werd niet helemaal goed gezien, daar. Een probleem was dat ik cabaretier wilde worden, maar dat je er ook toneel moest leren. Ik had nog nooit van Tsjechov en Shakespeare gehoord. En ik bleek het meestal heel saai te vinden, maar dat durfde ik niet te zeggen. Het sfeertje was er ook naar om het allemaal geweldig te vinden. Snapte ik niet."

"Maar ik moest toneellessen gaan volgen en daar had ik dan ook nog eens talent voor. Terwijl ik dat helemaal niet wilde. Volkomen scheef, in mijn optiek. Dus ik stond, reuze bleu en jong, ineens in de Smoeshaan en was in de Amsterdamse kunstwereld verzeild geraakt. Ik wilde daar wel aan meedoen, maar wist gewoon niet hoe dat moest."

"Ik had het idee dat ik mijn best deed. We kregen bijvoorbeeld les in een balletzaal waarin houten klapstoeltjes stonden. Daar ging een leraar iets uitleggen over spelen. Het was geen klassieke lessituatie, maar heel vrij."

"Ik lag dan altijd op de grond te luisteren. Daar kreeg ik commentaar op: het leek een ongeïnteresseerde houding. Maar ik was geconcentreerd aan het luisteren! Alleen: liggend. Want die vrijheid was er en in mijn hoofd was het volkomen logisch om dat te doen. Natuurlijk had ik op een stoel kunnen gaan zitten zoals iedereen deed, maar ik moet toch kunnen zijn wie ik ben?"

Je kon dus toneelspelen, je kunt zingen, je hebt een groot komisch talent - waarom moest je eraf?
"Wijlen André Veltkamp, de directeur, zei: 'Je moet niet zo veel zelfmedelijden hebben.' Had hij gelijk in. Ik heb de neiging, al wordt het steeds minder, om nogal te zwelgen in mijn onmacht. Ik paste niet in het systeem van die school en mijn reactie was: dichtklappen. Het gevoel dat je er niet tussen past en daar dan helemaal vast in gaan zitten. Ik ging het niet gewoon dóen - een solo maken, de leraren laten zien wat ik allemaal kon."

Kinderfoto Henry van Loon Beeld -

"Gelukkig kwam ik daarna bij Comedy­train, waar ik in één week meer over comedy op een toneel leerde dan in drie jaar Toneelschool."

Heb je moeten leren om weerbaar tegen de wereld te worden?
"Jezus, dat vind ik zo'n cliché. Mensen hebben tegenwoordig als een soort motto: bij mij komt alles heel hard binnen."

Ik bedoel dat je reflex bij tegenslag is om je terug te trekken, maar dat je hebt geleerd om met enige bravoure te staan voor hoe jij het wilt.
"O. Nou, dat klopt wel. En nu wil ik ook meedoen. Blijkbaar sta ik op een manier in de wereld die anders is, al dacht ik altijd dat het normaal was. Maar dat hoeft niet de manier te zijn waarop ik het altijd maar ga doen. Want ik wil ook met mensen kerst vieren, en een normaal gesprek kunnen voeren en vragen: 'Hoe is het met jou?' Ik had ook zonderling kunnen worden, maar dat wil ik niet. Nee, ik wil meedoen."

Je hebt zin om een conventioneel iemand te zijn?
"Dat heeft wel iets gemakkelijks, ja. Ik merk dat ik de laatste jaren gelukkig word van normale dingen doen. Zoiets als: met stelletjes uit eten. Ik moet wel echt een knop omzetten om dat te kunnen - dat hebben de meeste mensen toch wel? - maar dan wordt het vaak wel leuk."

"Ik blijk het te kunnen en het is niet nep! Het is gezond voor mij, denk ik, om niet altijd die allesbeschouwende gast te zijn. Vroeger was ik altijd maar dingen aan het benoemen en analyseren, dan zie je in alles het systeem en de onechtheid en de huichelachtigheid, maar je wordt er zonderling, cynisch en eenzaam van. Er blijft niks meer over waar je ook gezellig aan kunt deelnemen."

Neem je het leven niet erg serieus?
"Misschien neem ik het te serieus, ja. Maar dat is dus ook heel erg in deze periode; als ik een voorstelling aan het maken ben."

Zit je, los van de voorstelling die je aan het maken bent, in een gelukkige fase van je leven?
"Ja. Af en toe kijk ik terug en denk ik: jezus, ik ben leuke dingen aan het doen. Niet dat ik klaar ben, ik heb nog lang niet alles uit mezelf gehaald, maar het is begonnen en ik ben op weg. Ik heb minder haat en boosheid in me."

Was je boos?
"Die onbegrepenheid kan omslaan in een soort fanatieke woede, verontwaardigd zijn als anderen slechte dingen maken en dat niet gezien wordt. Maar je wordt ouder en milder en je komt erachter dat je gewoon moet doen wat je zelf wilt doen. Je kunt maar beter zorgen dat je zelf een beetje gelukkig wordt. Net zoals met de feestdagen: je kunt reuzeboos worden dat al die gezelligheid je wordt opgedrongen - 'fucking Coca-Cola, het is allemaal verzonnen door de commercie!' - maar je kunt het maar beter omarmen."

"Zoals ik nu in mezelf zit, steeds beter snap hoe ik in elkaar zit, bevalt me. Een beetje rust. Sommige mensen bereiken dat door te settelen, maar dat heb ik niet. Ik settel me met mijn talenten en de weg die
ik ben ingeslagen. Als kunstenaar."

Over dingen als trouwen, kinderen en huis kopen maak je je niet druk?
"Ik denk er wel over na, maar het is bijzaak voor mij. Ja, Jennifer is het allergrootste deel van mijn leven, en ik zou heus graag een mooi huis willen, maar het is niet mijn doel. Hoe ik mijn talent vormgeef, en daarmee mezelf, dáár gaat het om. Het is een groot zelfonderzoek, waarmee ik hopelijk een ander troost."

En mee aan het lachen maak.
"Dat is zo'n beetje hetzelfde."

Van Loon: 'Ik settel me met mijn talenten en de weg die ik ben ingeslagen. Als kunstenaar' Beeld Cindy Baar

Henry van Loon: 8 april 1982, Oirschot

2001-2003 Toneelschool en Kleinkunstacademie, Amsterdam

2004 Comedytrain

2004-heden Typetjes in o.a. Kopspijkers, Koppensnellers, Comedy Live

2010 Filmrol New Kids Turbo

2011 De Henry van Loon Entertainment Show

2011 Eerste kerstconcerten met Stanley en de Menzo's

2012 Electropis

2013 Filmrol Bro's before Ho's

2014 Sluimer

2015 Filmrol De Boskampi's

2016 Sleutelmoment

Henry van Loon woont samen, in Amsterdam, met Jennifer Hoffman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden