Plus

C. Barton van Flymen tegen Gullit: 'Ruud, ga even vlug in dat bad liggen'

In een lijvig boekwerk zijn de mooiste portretten van C. Barton van Flymen verzameld: de fotograaf die vanaf 1968 de crème de la crème van Nederland op de kiek zette.

Ruud Gullit in 1988, na de historische overwinning van Nederland op Duitsland. Beeld C. Barton van Flymen

"Waar zullen we beginnen?" vraagt Barton van Flymen.

Laten we beginnen met die prachtige foto die hij in 1988 maakte van Ruud Gullit, in bad, vlak na de historische overwinning van het Nederlands elftal op Duitsland.

Van Flymen begint te bladeren in zijn boek Portretten. Het duurt even - bijna anderhalf uur om precies te zijn - voor we bij Gullit zijn, want aan elke foto in het boek kleeft een anekdote.

72 is Barton van Flymen nu. Hij heeft nog wel eens opdrachten hier of daar, maar het echte jagen is voorbij. Vroeger doken zijn foto's overal op.

Zijn eerste publicatie had hij in 1968 in Het Parool ('een tramongeluk op de Nassaukade'), daarna werkte hij voor zo ongeveer alle in Amsterdam gevestigde kranten en tijdschriften.

Zuid-Afrika
Nieuwsfoto's maakte hij ook graag, maar gespecialiseerd was hij vooral in portretten. Een selectie daarvan is te zien in Portretten, een ruim 304 pagina's dik boek met foto's van vooral Nederlandse sporters, politici, popmuzikanten, acteurs en andere bekendheden.

Bij het doorbladeren blijkt nog eens hoe vergankelijk die bekendheid is. Sommige BN'ers van toen herken je onmiddellijk. Bij anderen is het even turen. O ja, Bas de Gaay Fortman van, nog een keer o ja, de PPR.

Al die portretten werden gepubliceerd onder de naam C. Barton van Flymen. Waar staat die C. voor? "Voor Clifford, mijn eigenlijke voornaam. Maar die deed me te veel aan Zuid-Afrika denken. In Nederland werd ik Barton, wat mijn tweede voornaam was."

Hij werd geboren en groeide op in Johannesburg. "Ik heb nooit gestudeerd. Had ik dat wel gedaan dan was ik op de universiteit waarschijnlijk wel in linkse kringen terechtgekomen, waar weerstand tegen de apartheid bestond. Ik was op eigen houtje al tot de conclusie gekomen dat het systeem niet deugde. Na de middelbare school ben ik vertrokken uit Zuid-Afrika. Ik ben er nooit meer teruggeweest."

Aanvankelijk belandde hij in Luxemburg, omdat dat vanuit Zuid-Afrika de goedkoopste Europese bestemming was.

Hij keek even rond in Duitsland, maar vond in magies sentrum Amsterdam wat hij zocht. Na een niet geheel van de grond gekomen carrière als zanger en bassist in bands werd hij fotograaf.

Hij maakte zich het vak snel eigen en leerde ook wie wie was in Nederland. Hij wijst op een foto van Gert en Hermien, die hij in de vroege jaren zeventig maakte voor Libelle. "Alle Nederlanders wisten wie dat waren, ik moest me er even in verdiepen."

Glamourstel Kristel en Claus
Wat kenmerkt een portret van zijn hand? Barton van Flymen weet het niet. Hij werkte zowel in kleur als zwart-wit, experimenteerde volop met verschillende technieken, zat de geportretteerde soms dicht op de huid, maar plaatste die ook net zo makkelijk in een ruim decor. "Wat me wel opvalt, is hoe vaak er op de foto's een volle asbak te zien is. Iedereen rookte in die tijd."

En verdomd, we zien asbakken op foto's van komische duo The Mounties, glamourstel Sylvia Kristel en Hugo Claus (zij naakt en hoogzwanger) en ook thuis bij een jonge Hans Wiegel.

De VVD-coryfee is druk in de weer met papieren, zijn vrouw Pien, die een paar jaar later om het leven zou komen bij een verkeersongeluk, kijkt stralend voor zich uit. "Toevallig had ik van de week contact met Wiegel. Hij wilde drie afdrukken van deze foto. Twee voor zijn kinderen, één voor hemzelf."

Exclusief
Komen we eindelijk bij Ruud Gullit. "Ik was voor Revu bij het EK, samen met Frits Barend en Henk van Dorp. Na die overwinning op Duitsland stonden de Nederlandse spelers eerst een half uur te juichen op het veld. Daar kon ik niets mee, ik wilde een exclusieve foto, liefst van Gullit."

Die kon hij later in de catacomben van het stadion aanvankelijk nergens vinden. "In een badkamer trof ik hem. Hij liet net het bad vollopen. 'Vlug, ga erin liggen,' zei ik. Aan de deur werd inmiddels flink gerammeld."

"Ik wilde niet dat anderen Ruud ook in bad zouden fotograferen en heb een stoel voor de deur gezet, waar ik zelf op ging staan. Pas toen Ruud aangekleed was, ging de deur weer open."

C. Barton van Flymen: Portretten (Lecturis, €49,50). In galerie De Hooffzaak, Haarlemmerdijk 54hs, is een bijbehorende tentoonstelling.

C. Barton van Flymen: 'Ik wilde niet dat anderen Ruud ook in bad zouden fotograferen.' Beeld Krijn van Noordwijk
Jan Cremer in 1978. Beeld C. Barton van Flymen
Glamourstel Sylvia Kristel en Hugo Claus (1974). Beeld C. Barton van Flymen
Wim Sonneveld, Corrie van Gorp en Willem Nijholt. Beeld C. Barton van Flymen
Hans Wiegel en zijn vrouw Pien in 1975. Beeld C. Barton van Flymen

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden