Erik VoermansBeeld Linda Stulic

Brünnhildes Schlussgesang is topatletiek voor vrouwenstem

PlusColumn

Eerste hulp bij klassieke muziek van Erik Voermans, met deze week: Brünnhildes Schlussgesang.

Een van de meest tot de verbeelding sprekende vocale stukken in de klassieke muziek is ongetwijfeld Brünnhildes Schlussgesang uit Götterdämmerung, het vierde en laatste deel van Wagners Der Ring des Nibelungen.

Dat Schlussgesang, het woord zegt het al, komt helemaal aan het einde van vier lange opera's (Wagner gebruikte liever het woord Bühnenfestspiel), waarin de goden er een potje van maken. Er wordt bedrogen, incest ­gepleegd, vernederd, verraden en gemoord bij het leven, kortom, gezelligheid troef, vooral omdat Wagner er bijzonder indrukwekkende muziek bij bedacht, die ook nog eens zeer invloedrijk is gebleken.

Stematletiek
Dat Schlussgesang is stematletiek van de bovenste plank, waarbij Wagner ervan uitging dat de zangeres - stemtype: hoch-dramatische Sopran, zoals dat heet - na het lopen van een loodzware steeple chase zonder uit te rusten er ook nog wel een 1500 meter achteraan kon doen.

De rol van Brünnhilde behoort als het gaat om Ausdauer tot de veeleisendste die bestaan, naast die van Isolde (uit Tristan und Isolde, ook van Wagner), Elektra (Elektra van Richard Strauss), Katerina (Lady Macbeth van Sjostakovitsj), om er drie te noemen.

Steeple chase
Legendarische Brünnhildes uit en ver en recenter verleden zijn Frida Leider (misschien wel de ontroerendste van allemaal), Kirsten Flagstad (beroemder dan Frida Leider, grotere stem ook, maar logger en keliger), Birgit Nilsson (stembanden van titanium), Astrid Varnay (warmer en mooier dan Nilsson), Gwyneth Jones (piekte in Bayreuth in de beroemde enscenering van Chéreau, met Boulez als dirigent), Anne Evans (zong op haar zestigste nog steeds geweldig), Waltraud Meier (ongelooflijke stemkwaliteit, maar haar snelle vibrato is niet ieders kopje thee) en nu, in de 21ste eeuw, Nina Stemme (what's in a name; ze won dit jaar de Birgit Nilsson Prijs, goed voor 1 miljoen dollar!).

In Nederland hebben we Eva-Maria Westbroek, die volgende week alleen het Schlussgesang gaat zingen, dus zonder de inleidende steeple chase. Maar dat moet ze dan weer wel drie avonden achter elkaar doen.

Koninklijk Concertgebouw­orkest o.l.v. Daniele Gatti, met Eva-Maria Westbroek ­(sopraan). Delen uit Wagners Der Ring des Nibelungen en Beethovens Tweede symfonie. op 20, 21 en 22 juni in het Concertgebouw, 20.15 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden