Plus Film

Britt-Marie was hier: klassiek, tijdloos en oubollig

In Britt-Marie was hier wordt een onlangs gescheiden vrouw voetbalcoach van een team losgeslagen tieners. Al snel blijkt dat ze niks van voetbal weet.

Steractrice Pernilla August is op dreef als de starre, maar innemende Britt-Marie. Beeld -

“Mijn halve leven draaide om voetbal,” bezweert de 63-jarige Britt-Marie de jongedame van het arbeidsbureau wanneer die haar een baantje als jeugdcoach aanbiedt. Dat ze die helft van haar leven in feite had uitbesteed aan haar man Kent, van wie ze onlangs is gescheiden, laat ze wijselijk in het midden.

Die scheiding kwam voor Britt-Marie na vier decennia huwelijk als een donderslag bij heldere hemel. Haar man bleek al jaren een affaire te hebben, heel klassiek, met zijn secretaresse. Voor de rechtlijnige Britt-Marie zat er niets anders op dan hem verlaten. Ze houdt vast aan rust, reinheid en regelmaat, zowel in het huishouden waarvoor zij veertig jaar verantwoordelijk was als in de rest van het leven (voor zover er een rest was). Of, zoals ze het omschrijft: “Een fatsoenlijk huis zegt alles over wie je bent. Orde, netheid en een veilig huis waar je alles terug weet te vinden.” Alle drie die dingen is ze na de scheiding ineens kwijt.

Piepklein dorpje

Ze verlaat het huis waaraan ze veertig jaar gekluisterd was en moet ineens op zichzelf staan en een baantje zoeken. Tot haar eigen verbazing wordt ze na dat gesprek op het arbeidsbureau aangenomen. Zo is ze onverwachts op weg naar het kleine, afgelegen plaatsje Borg. Officieel is ze aangesteld als jeugdwerker, maar in de praktijk blijkt haar voornaamste of misschien zelfs enige taak het trainen van het lokale voetbalteam vol hang­jongeren in de dop. Die hebben echter al snel door dat Britt-Marie weliswaar hun jeugdhonk in sneltreinvaart op orde weet te brengen, maar geen snars van voetbal weet.

Regisseur Tuva Novotny maakt de leegloop in het piepkleine dorpje slim visueel duidelijk: wanneer Britt-Marie er arriveert en op een plattegrond haar richting zoekt, zijn alle nuttige plaatsen in de legenda op één na door­gekrast. Gesloten, opgedoekt. Alleen de lokale pizzeria, gerund door manusje-van-alles Memo (die wel immigrant is, maar duidelijk niet Italiaans), staat nog overeind.

Het in zeer bescheiden stijl gedraaide Britt-Marie was hier, een verfilming van de succesvolle roman van Fredrik Backman, kent meer van dit soort vondstjes. Wanneer Britt-Marie voor het eerst oog in oog staat met het losbandige groepje tieners dat ze moet gaan coachen, oogt en klinkt dat bijna als een westernduel. Het zijn kleine momenten waarmee Novotny het verhaal net iets boven de middelmaat uittilt.

De grootste troef van de film is Pernilla August. De ook internationaal succesvolle Zweedse steractrice, die voor de rol een ‘verstandige’ korte coupe kreeg aangemeten, is op dreef als de rigide Britt-Marie. In haar spel laat ze vanaf het begin doorschemeren wat pas veel later in de plot duidelijk wordt: dat alle lijstjes en hang naar ordening voor Britt-Marie vooral een pantser zijn om haar onzekerheid te verschuilen.

In veel opzichten is het personage een spiegelbeeld van de knorrige titelfiguur uit Backmans succesvolle debuutroman Een man die Ove heet. De verfilming daarvan door Hannes Holm, werd in 2015 de op twee na meest winst­gevende film in de Zweedse filmgeschiedenis en trok internationaal dusdanig veel aandacht dat er een Amerikaanse remake in het vat zit, met Tom Hanks in de hoofdrol. Geen verrassing dus dat ook Backmans volgende kassucces nu verfilmd is.

Fijn gezelschap

Niet alleen voor de vele lezers van het boek (toch de ­voornaamste doelgroep voor deze verfilming) heeft de ontwikkeling die Britt-Marie doormaakt weinig verrassingen in petto. Natúúrlijk verovert Britt-Marie langzaam maar zeker de harten van haar spelertjes, natúúrlijk verschijnt er een nieuwe liefde ten tonele (in de vorm van politieagent Sven) en natúúrlijk staat het hele dorpje uiteindelijk als één man achter het rommelteam. In de persmap noemt Novotny het verhaal ‘klassiek’ en ‘tijdloos’. Dat klopt, maar het dreigt hier en daar door te schieten naar oubollig.

Om verrassingen gaat het hier dan ook niet. Dankzij de speelse momenten die Novotny inbouwt en vooral dankzij het spel van August die het personage zelfs in haar meest starre momenten een zekere innemendheid geeft, blijft Britt-Marie echter een film lang fijn gezelschap. Net onder het oppervlak is dat ook voor Britt-Marie zelf de belangrijkste ontdekking.

Zweedse film, Nederlandse titel

Britt-Marie was hier wordt, net als eerder het geval was bij Een man die Ove heet, uitgebracht onder de Nederlandse titel, een strategie die normaal gesproken alleen voor (nagesynchroniseerde) kinderfilms is weggelegd. Het zijn immers die Nederlandse titels waarmee Backmans boeken ook hier een massaal publiek bereikten.

Het zinnetje ‘Britt-Marie was hier’ verwijst uiteraard naar de ontwikkeling van het personage, die haar plek in de wereld leert te claimen. Zoals de opstandige pubers uit haar voetbalteam het met viltstift op de muren kalken, dus. De twee korte scènes waarin die titel verklaard wordt, zijn er in de film overigens met de haren ­bijgesleept.

Britt-Marie was hier

Regie Tuva Novotny
Met Pernilla August
Te zien in Ketelhuis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden