PlusInterview

Brendan Faegre, componist voor theatervoorstelling The Underground: ‘Soms hadden de musici veel betere ideeën dan ik’

Theatervoorstelling The Underground is een interdisciplinair feest van theater, dans en muziek, geïnspireerd op Dostojevski’s Aantekeningen uit het ondergrondse. Componist Brendan Faegre schreef alle muziek.

Britt van Klaveren
Brendan Faegre: ‘Ik was me er niet van bewust tijdens het schrijven, maar nu zie ik veel invloeden van bijvoorbeeld Radiohead en Rage Against the Machine, maar ook van Haydn en David Lang.’ Beeld Nienke Maat
Brendan Faegre: ‘Ik was me er niet van bewust tijdens het schrijven, maar nu zie ik veel invloeden van bijvoorbeeld Radiohead en Rage Against the Machine, maar ook van Haydn en David Lang.’Beeld Nienke Maat

“Ik groeide op met elektronische muziek,” zegt componist Brendan Faegre. “Zodra je met de instrumenten begint te rommelen, kom je dichter bij dat geluid.”

Fedor Teunisse, artistiek leider van het ensemble Asko|Schönberg, hoefde niet veel moeite te doen om Faegre te overtuigen mee te werken aan de nieuwe theatervoorstelling The Underground. “Om eerlijk te zijn, elke keer dat hij belt weet hij al dat ik ja ga zeggen. Het zijn altijd interessante projecten, dus wat het ook is, ik ben van de partij,” zegt Faegre.

De productie was op dat punt nog niet meer dan een concept. “Fedor beschreef de achtergrond van de thema’s en de inspiratiebron, maar er was nog niet veel concreet materiaal. We hadden vervolgens een zoommeeting met het artistieke team, waarin ik de ideeën voor de scenografie, choreografie en kostuums te horen kreeg. Maar uiteindelijk maakte ik vrijwel alle muziek voor de eerste repetitie zonder het script gezien te hebben.”

Artistieke vrijheid

Is het bevrijdend of intimiderend om op die manier te componeren? Faegre peinst even. “Niet zozeer intimiderend, maar wel wat enigmatisch en zorgwekkend. Ik deed een eerste workshop met de musici en stuurde regisseur Guy Weizman en Fedor het materiaal, met de vraag of dit de juiste richting was. Toen ik vervolgens groen licht kreeg en hun vertrouwen voelde, ervoer ik vooral blijdschap en inderdaad vrijheid.”

De muziek heeft een grote rol in de productie en dient absoluut niet als achtergrond. Afhankelijk van de context en setting wisselt de muziek tussen een leidende en ondergeschikte rol. Faegre: “Een van de fantastische dingen aan Guy is dat hij niet vast zit in één bepaalde hiërarchie. Hij voelt zich vrij genoeg om de muziek waar nodig prioriteit te geven.”

Verborgen kanten

De muzikale thema’s zijn sterk geïnspireerd door Dostojevski’s tekst uit Aantekeningen uit het ondergrondse: isolatie, narcisme, populisme, elitisme, woede. Die concepten zijn het startpunt voor de composities, gespeeld door een strijkkwartet, trombonist en twee percussionisten.

Voor elk thema en elke emotie zocht Faegre een muzikale uitdrukking. “Bijvoorbeeld het thema ‘underground’, dat staat symbool voor de negatieve kant van de mensheid, negatieve emoties, verborgen kanten van een persoonlijkheid. We gebruiken daar veel lage frequenties voor, en lage of luide instrumenten, zoals synthesizers en de trombone.”

Op de vraag of de musici betrokken zijn bij het maakproces volgt een volmondig ja. “De hele tijd. Soms hadden ze veel betere ideeën dan ik,” zegt Faegre. “Aan het begin van het proces heb ik met alle musici een een-op-eenmeeting gehad. Het zijn allemaal zulke weirdos, op de best mogelijke manier. Ik bekeek ze niet als ensemble maar als individuen, allemaal met hun eigen unieke vaardigheden. De altvioliste liet me bijvoorbeeld zien dat ze tegelijkertijd kan zingen en spelen. Prachtige altstem. Dat is nu onderdeel van de muziek.”

Aluminiumfolie op violen

Ook Faegre zelf heeft een heel eigen, originele kijk. Vaak gebruikt hij materialen op of in instrumenten om een andere klank te creëren, een methode die extended techniques wordt genoemd. Hij legt bijvoorbeeld een ketting op de snaren van een piano, of gebruikt aluminiumfolie op een viool.

Faegre: “Toen ik ontdekte dat ik die technieken ontzettend tof vond, wist ik eerst niet goed waarom. Het is geen kunstje; de klank raakt me oprecht veel meer, heeft ineens meer betekenis. Ik denk dat het komt doordat ik ben opgegroeid met veel elektronische muziek. Als je met akoestische instrumenten begint te experimenteren, kom je een stuk dichterbij dat geluid. Het is grappig: deze technieken zijn bedoeld om grenzen binnen muziek te verleggen, maar de emotionele voldoening die ik eruit haal is juist nostalgie.”

De invloeden van de jeugd van de componist zijn ook te horen in de muziek van The Underground. “Ik was me er niet van bewust tijdens het schrijven, maar nu ik er iets verder vanaf sta, zie ik veel invloeden van bijvoorbeeld Radiohead en Rage Against the Machine, maar ook van Haydn en David Lang.”

The Underground is een samenwerking tussen het Noord Nederlands Toneel, Club Guy & Roni, Slagwerk Den Haag en Asko|Schönberg. De compositie is tot stand gekomen met steun van het Fonds Podiumkunsten. Te zien vanaf 24 augustus t/m 3 september in Het Amsterdamse Bostheater.

The Underground. Beeld Jelmer Buitenga
The Underground.Beeld Jelmer Buitenga

Drummer

Brendan Faegre is van huis uit drummer. Geen percussionist, corrigeert hij meteen. “Ik kan de marimba spelen, maar... liever niet.” Op zijn debuut-EP Broken Mirrors hoor je Faegre op een kleine drumkit en monosynth.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden