Uitmarkt

Brassaï: een fotograaf die wilde suggereren

Vanaf 13 september is in het fotografiemuseum Foam het eerste retrospectief van Brassaï in Nederland te zien. De Franse fotograaf van Hongaarse afkomst wordt tot de meest prominente kunstenaars van de twintigste eeuw gerekend.

Streetwalker near the Place d'Italie. Beeld Estate Brassaï Succession, Paris

Een wandeling door het nachtelijke Parijs duurde 24 glazen. Glazen fotoplaten wel te verstaan. Daarna moest de fotograaf wel huiswaarts keren omdat anders de stapel glas te zwaar zou worden.

We zijn in de jaren dertig van de twintigste eeuw. De fotograaf, met zijn Voigtländer Bergheilcamera had een voorliefde voor het nachtleven van de Franse hoofdstad. Het fascineerde hem mateloos; de mensen in de cafés en op straat. De nachtvlinders, prostituees, clochards, schooiers en pooiers, de danseressen, verliefde paar­tjes. Ze ontkwamen niet aan zijn oog.

Dat blijkt uit het beroemde boek Paris de Nuit uit 1932, waarin op schitterende wijze het nachtleven is gevangen. ‘De wil om alles vast te leggen wat me zo betoverde in het nachtelijke Parijs inspireerde me om fotograaf te worden,’ zou hij later schrijven.

Picasso, Dalí en Matisse

Om zijn foto’s in de minder goed toegankelijke nachtlokalen te kunnen maken, liet hij zich vaak door een vriend introduceren en hing hij eerst een tijd rond tot de mensen zijn gezicht kenden. Dan pas begon hij te fotograferen. Het verhaal gaat dat hij zo het vertrouwen won van een prostituee, die, toen ze erachter kwam dat haar foto in Paris de Nuit was verschenen, zo kwaad werd dat Brassaï haar alleen kon kalmeren met een stapeltje bankbiljetten.

Maar hij had niet altijd figuranten nodig, en fotografeerde net zo lief straten, pleinen, spoorwegemplacementen en parken. Zijn veelzijdigheid blijkt uit het feit dat hij ook overdag zijn camera niet met rust liet en de architectuur van Parijs vastlegde, en het alledaagse leven. Met zijn rug naar het verleidelijke leven fotografeerde hij de high society van Parijs, het ballet, de opera. En hij maakte portretten van dé kunstenaars, ­onder wie vrienden Pablo Picasso, Salvador Dalí en Henri Matisse.

Brassaï was zijn naam, en hij schoot veel foto’s die we nu iconisch noemen. Hij werd op 9 september 1899 in Brasov (toen in Hongarije, thans in Roemenië gelegen) ­geboren als Gyula Halász. Brassaï studeerde schilder- en beeldhouwkunst in Boedapest, werkte als journalist in Berlijn (waar hij ook studeerde aan de Hochschule für Bildende Künsten) en vestigde zich in 1924 in Parijs.

Harper’s Bazaar

Al snel kwam hij erachter dat fotograferen hem beter lag dan schilderen. Het was zijn vriend André Kertész, ook al zo’n iconische fotograaf van het Parijse straatleven, die hem overtuigde om volledig voor de ­fotografie te kiezen.

Als fotograaf koos Gyula Halász voor de naam Brassaï, wat zoveel betekent als ‘van Brasov’. Onder die naam zou hij wereld­beroemd worden. Hij was een fotograaf die wilde suggereren. Zijn foto’s zijn niet uitleggerig, maar oprecht en naar het leven. Brassaï zag fotografie als een zelfstandige kunstvorm. Hij werkte voor het Franse luxe kunstmagazine Minotaure en maakte foto’s voor het befaamde Amerikaanse tijdschrift Harper’s Bazaar.

In Foam zijn op de tentoonstelling ­Brassaï 170 foto’s, tijdschriften, boeken, tekeningen en een sculptuur te zien. In een uiteenlopende thema’s wordt de diversiteit van het werk van deze uitzonderlijke kunstenaar weerspiegeld.

Brassaï in Foam, 13 september t/m 4 december 2019.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden