Boekwinkels Bruna en AKO onder vuur om verkoop ‘complotblad’

De fysieke verkoop van de tweede editie van Gezond Verstand, een huis-aan-huisblad dat beschuldigd wordt van het verspreiden van complottheorieën, zorgt de afgelopen dagen voor opschudding. 

Gezond Verstand.Beeld -

Diverse Tweede Kamerleden vinden het onbegrijpelijk dat reguliere boekwinkels het omstreden tijdschrift woensdag in de schappen leggen. Audax, het moederbedrijf van Bruna en AKO, beroept zich op het recht van het vrije woord en stelt zich aan de regels te houden.

Gezond Verstand, waarvan het eerste nummer eind september uitkwam, moet elke twee weken gaan verschijnen in een oplage van 100.000 exemplaren. Oprichter is de 79-jarige Karel van Wolferen, voormalig Azië-correspondent van NRC Handelsblad en emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Van Wolferen is een uitgesproken tegenstander van het coronabeleid en stelt dat er sprake is van een kunstmatige pandemie. Hij presenteert Gezond Verstand als een blad dat ‘objectief en waarheidsgetrouw’ lezers informeert met ‘hoogstaande journalistiek’.

Stemmingmakerij

In de Tweede Kamer komen ze tot hele andere conclusies. ‘Het verspreiden van desinformatie verpakt onder de noemer ‘gezond verstand’ heeft niets met journalistiek te maken’, briest Lisa Westerveld (GroenLinks) op Twitter. In de tweede editie stelt Gezond Verstand onder meer dat mondkapjes voor hersenschade bij kinderen kunnen zorgen. Tweede Kamerlid Paul Smeulders (GroenLinks) beticht het blad van stemmingmakerij. “Terwijl we nu juist solidariteit nodig hebben.”

D66'er Kees Verhoeven denkt daar hetzelfde over en richt zich direct tot Bruna en AKO, fysieke boekwinkels die het blad aanstaande woensdag in de winkelrekken leggen. ‘Na Amerikaanse techreuzen gaan nu ook Nederlandse boekhandels en AKO desinformatie verspreiden. Met hetzelfde slappe argument: ‘we gaan niet over de inhoud’. Naïef en kortzichtig. Ieder bedrijf heeft een maatschappelijke verantwoordelijkheid’, twittert Verhoeven.

Ook viroloog Marion Koopmans, lid van het Outbreak Management Team, maakt zich zorgen over de verspreiding van Gezond Verstand. Ze spreekt van ‘brievenbusvervuiling’ en roept het ministerie op om de verspreiding van het blad te beoordelen.

Laconiek

Boekwinkel Bruna wordt nu ook ter verantwoording geroepen. In eerste instantie reageerde de webcare-afdeling nogal laconiek op de kritieken. ‘We verkopen tijdschriften. Dit is een tijdschrift. Maak het niet groter dan het is. Bruna gaat niet over de inhoud.’

Die tweet veroorzaakte een stortvloed aan negatieve reacties en werd afgelopen weekend verwijderd. Bruna laat desgevraagd weten dat het bericht op een misverstand berust. “We hebben het bericht verwijderd omdat het geen complete weergave gaf van onze toelichting om de verkoop van het blad door te laten gaan.” Volgens de woordvoerder is het recht op het vrije woord de doorslaggevende factor geweest om akkoord te gaan met de verkoop van het omstreden tijdschrift.

Een blad als Gezond Verstand zorgt voor een pluriform medialandschap, stelt Audax, het moederbedrijf van Bruna en AKO, in een verklaring. ‘In onze winkels bieden we dan ook een breed assortiment boeken, kranten en tijdschriften aan. We zijn ons ervan bewust dat dat daar ook titels tussen zitten met controversiële en gevoelige onderwerpen en inhoud. Het is aan onze klanten om zich een mening te vormen over de inhoud.’

Nederlandse wet

Bruna zegt in haar assortimentsbeleid de Nederlandse wet te volgen. Op het moment dat een uitgave door de rechter verboden wordt, zal de uitgever de distributie stoppen en wordt eventuele voorraad vernietigd. ‘In dat geval stoppen we met de verkoop van desbetreffende titel’, besluit de boekwinkel.

Het beleid van Bruna is opvallend, omdat concurrent Bol.com, de grootste online boekwinkel van Nederland, onlangs heeft besloten om alle boeken waarin complottheorieën uit de doeken worden gedaan voorlopig niet meer te verkopen. “Om goed te kunnen beoordelen wat wordt ervaren als controversieel, discriminerend/kwetsend luisteren we dagelijks naar de feedback van onze klanten en partners en gaan we in gesprek met overheden en externe experts. We blijven leren en ons beleid continu ontwikkelen volgens voortschrijdend inzicht, passend bij de actualiteit in Nederland en België,” meldde Bol.com in een schriftelijke verklaring.

Volgens de hoofdredactie van Gezond Verstand ligt de tweede editie aanstaande woensdag ook bij Primera in de schappen. De boekwinkel komt naar verwachting in de loop van de middag met een reactie op de ontstane ophef.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden