Biografie Ahmed Aboutaleb: ‘Hij had minister van Integratie moeten worden’

Ahmed Aboutaleb werd beroemd in zijn tijd als Amsterdamse wethouder na de moord op Theo van Gogh, maar het had weinig gescheeld of hij was in de Rotterdamse politiek gedebuteerd. Dat staat in de nieuwe biografie Ahmed Aboutaleb, Overal de eerste die donderdag verschijnt. 

Omslag van Ahmed Aboutaleb, overal de eerste. Beeld De Bezige Bij

Aboutaleb (58) is sinds 2009 burgemeester van Rotterdam. Uit het boek blijkt dat Aboutaleb zijn blik al veel langer gericht had op de havenstad, en eigenlijk bij toeval in 2002 in Amsterdam terecht is gekomen, schrijven auteurs Elisa Hermanides en Parooljournalist Ruben Koops. Aboutaleb was zelfs al twee keer in beeld voor een topfunctie in Rotterdam.

De eerste keer was aan het eind van de jaren negentig, toen enkele lokale PvdA’ers hem naar voren probeerden te schuiven als wethouderskandidaat. Aboutaleb was in die tijd directeur van multicultureel instituut Forum. Maar de Rotterdamse partijtop vond hem nog te onervaren en wees het idee af.

In 2002 probeerde hij het opnieuw door te solliciteren naar een ambtelijke functie in Rotterdam. Opnieuw werd hij afgewezen, dit keer omdat men hem overgekwalificeerd vond.

Harde woorden

Pas toen kwam Aboutaleb in het vizier van de Amsterdam. Hij werd naar de Stopera gehaald als ambtelijk directeur en adviseur van PvdA-wethouders Rob Ouderk en Hannah Belliot. Nadat Oudkerk in 2004 moest aftreden, was Aboutaleb al snel de voornaamste kandidaat om de PvdA-wethouder op te volgen. Niet lang daarna werd Theo van Gogh vermoord bij een terreuraanslag, waarna Aboutaleb landelijke bekendheid vergaarde met zijn harde woorden waarmee hij extremistische moslims opriep hun koffers te pakken en te vertrekken uit Nederland. Amsterdam omarmt hem in die tijd, in de raadsverkiezingen van 2006 krijgt hij 46.000 voorkeursstemmen, bijna 11.000 meer dan PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher.

In 2009 lukte het hem eindelijk wel om een baan te vinden in Rotterdam, dit keer als burgemeester. “Als ik niet was afgetreden, was Aboutaleb nu geen burgemeester van Rotterdam, zo simpel is het,” concludeert Oudkerk in het boek.

Minister

Toenmalig PvdA-leider Wouter Bos heeft er spijt van dat hij Aboutaleb in 2007 niet integratieminister heeft gemaakt. Hij koos voor Ella Vogelaar, in wie hij al gauw het vertrouwen verloor en die hij later tot opstappen dwong. Bos wilde Aboutaleb het volle gewicht van het integratiedebat besparen, maar denkt nu dat dat niet nodig was.

Lijsttrekker Bos noemde de populaire Aboutaleb in de verkiezingscampagne van 2006 veelvuldig als kandidaat-minister, maar toen de PvdA ging regeren, passeerde Bos Aboutaleb voor het ministerschap van Wonen, Wijken en Integratie. Hij moest het doen met de post van staatssecretaris van Sociale Zaken, die hij al snel verruilde voor het burgemeesterschap van Rotterdam.

“Als je een man van Marokkaanse afkomst midden in een debat zet waar het constant ook over Marokkanen gaat, dan is dat heel heftig voor zo iemand,” zo legt Bos zijn beweegredenen uit in de biografie. “Dat heb ik niet aangedurfd.” Maar Aboutaleb had die plek best aangekund, denkt Bos nu.

De keuze van Bos viel indertijd slecht bij veel partijkopstukken, schrijven Koops en Hermanides. Voordat partijvoorzitter Michiel van Hulten zich erbij neerlegde, zou Bos zelfs met opstappen hebben moeten dreigen. Aboutaleb en Vogelaar kozen een verschillende toon in het debat over de integratie van nieuwkomers. Bos had juist meer op met Aboutalebs strengere toon.

Lees hier de voorpublicatie van Ahmed Aboutaleb, Overal de eerste.  

Winactie
Interesse in het boek? Doe mee en win een gesigneerd exemplaar van Ahmed Aboutaleb, Overal de eerste.

Avond in De Balie
Op 14 december organiseert Het Parool een middag rondom de biografie van Ahmed Aboutaleb in De Balie. Met onder andere de auteurs, Elisa Hermanides en Ruben Koops, Sofyan Mbarki (fractievoorzitter PvdA Amsterdam) en publicist Paul Scheffer. Meer informatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden