Plus

Bingelezen: kinderen zijn verslaafd aan serieboeken

Van Dolfje Weerwolfje tot Tom Groot, van Geronimo Stilton tot De grijze jager. Kinderen krijgen geen genoeg van serieboeken.

Beeld Tammy van Nerum

Kinderboeken in ­series: niets nieuws onder de zon. Denk Pinkeltje, Jip en Janneke, Pippi Lang­kous, De Kameleon, Arendsoog - om er maar en paar van toen en ooit te noemen. Maar de series lijken elkaar nu bijna te verdringen en de delen volgen elkaar sneller op dan ooit.

Als kinderen lezen wordt dat nu vaak ­bingelezen: de ene Waanzinnige boomhut na de andere, nog een Leven van een Loser, weer een Dagboek van een muts. Ze verdwijnen in de uitgesponnen wereld van De grijze jager en de spin-off Broederband of snuffelen zich door de geurpagina's van Geronimo Stiltons Fantasia.

Andere generatie
Ouders zien het soms met lede ogen aan; altijd weer die verdomde muis, en hoeveel verdiepingen kun je bouwen op zo'n boomhut en waarom staat er zo weinig tekst in eigenlijk?

"Maar het zijn voor kinderen lekker leesbare boeken waar ze veel leesplezier aan hebben," zegt kinderboekverkoper Kirsten König. "Ouders zijn huiverig, die willen liever 'iets verantwoords'. Ze hebben een oordeel over die boeken, vaak zonder ze zelf te hebben gelezen. Maar als volwassene ben je automatisch al van een andere generatie, soms ligt de wens van ouder en kind mijlenver uit elkaar."

De kinderen van nu leven in een andere beeldcultuur dan de generaties voor hen, zegt König, ze zijn veel meer vaart gewend. "Dat kun je niet bagatelliseren bij de keuze van een boek. Dat moet verdomd aantrekkelijk zijn. Bovendien: je kunt geen smaak ontwikkelen als je niet van ­alles proeft. En als kinderen net hebben leren ­lezen is het belangrijk om de vaart erin te krijgen, meters te maken. Daar zijn series heel goed voor. Leesplezier moet altijd voorop staan. Want als wij ze met z'n allen niet aan het lezen krijgen en houden, kweken we geen nieuwe ­generatie die volwassen literatuur gaat lezen."

Langere aanlooptijd
Maar ook marketingtechnisch zijn series interessant, zegt uitgever kinder-, jeugd- en young adultboeken Thille Dop van Luitingh-Sijthoff. Het groepsgedrag van kinderen is immers groot, ze spiegelen zich aan elkaar. "De aanlooptijd van series is vaak wat langer, je moet wachten tot het van mond tot mond gaat. Kinderen kijken niet naar auteursnamen, het is niet zoals bij volwassen lezers dat 'de nieuwe A.F.Th. van der Heijden' eraan komt."

Bij deel drie of vier zie je vaak het omslagpunt, dan weet je als uitgever: dit gaat 'm worden of niet. "Als een kinderserie onder kinderen aanslaat en ze honger krijgen naar het volgende deel, kun je er als uitgever ontzettend lang van genieten. Dan ben je spekkoper."

Harde kaft
Een beproefde manier om kinderen naar een serie toe te lokken is het eerste deel voor 5 euro aanbieden. En gaat het lopen, dan werkt een kinderboekenserie als een merk, zegt König. Kinderen gaan af op het vertrouwde omslag.

"Je ziet dat als ze een serie oppakken, ze er alles van willen lezen. De nieuwe Tom Groot, die hoef je niet aan te raden, die hoef je alleen maar neer te leggen. Dat is een steady succes. Het is belangrijk dat het er goed uitziet. Een harde kaft staat mooier in de kast, dat is leuker om te sparen. Je merkt dat het funest is als de vormgeving ineens verandert. Maar series moeten, vindt zowel Dop als König, ook niet té lang doorgaan.

Harry Potter-achtige potentie
Dop: "Soms treedt er een verzadiging op, ook bij de schrijver. Wat mij betreft niet meer dan tien delen, dan is het wel klaar." König: "De serie ­Julius Zebra van Gary Northfield, voor 8+, is ­informatief en grappig, maar het is fijn dat het allemaal losse thema's zijn. Het is niet zo 'strukto' dat je ze niet los kunt lezen, zoals bij De grijze ­jager van John Flanagan. Daarbij wordt het steeds moeilijker in te stappen."

Luitingh-Sijthoff heeft dit jaar het eerste deel van de Australische serie Nevermoor gepubliceerd, met Harry Potter-achtige potentie. Dop: "Schrijfster Jessica Townsend heeft alle negen delen al helemaal uitgeplot, elk voorjaar komt er een uit. In de boekhandel is enthousiast gereageerd en dat werkt aanstekelijk naar de klanten. Kinderen beginnen het over te nemen en de indicatie is dat we groen licht hebben. Maar nu is het zaak de aandacht vast te houden, je bent er niet met de lancering."

Huiskat in wilde woud

Fien Bregman (10) stapelt de boeken naast haar bed. Harry Potter, ook op posters op de muur van haar slaapkamer aanwezig (waar ook een zelfgemaakte tovernaarsbezem prijkt), is een van de grote favorieten. Nu leest ze Warrior Cats (Fantoom) van Erin Hunter, vijf reeksen van elk zes delen, dus of ze die ooit allemaal uit krijgt... Ze ontdekte de serie over huiskat Rufus die in een clan in het woud opklimt van leerling tot krijger tot leider 'Vuurster' op het Tinafestival, waar ze twee delen en een poster cadeau kreeg.

Fien Bregman Beeld Tammy van Nerum

Avonturen in oude Rome

In de kamer van Hidde Rietveld (10) torenen de boekenseries op de kasten: De waanzinnige boomhut, Tom Groot, Harry Potter, De grijze jager, Broederband. Is er een nieuw deel, dan leest hij eerst de hele serie ­opnieuw. Huidige favoriet: de ­Gladiator-reeks van Simon Scarrow (Gottmer), waarin de jonge slaaf Marcus zoon blijkt van Spartacus, gladiator wordt en lijfwacht van het nichtje van Julius Caesar. "Ik hou superveel van avonturenboeken die over de oudheid gaan, zoals deze over het oude Rome."

Hidde Rietveld Beeld Tammy van Nerum

Droomboomhut als rijk

Jason Diallo (10) leest niet zo graag, behalve heel veel Donald Ducks op school. Hij speelt liever games of tekent, speelt en zwemt buiten en zit op honkbal. Maar veel kinderen in zijn klas lazen De waanzinnige boomhut (Andy Griffiths, Terry Denton, Lannoo). Hij leende een deel en kon toen niet stoppen met lezen, hij had het in een avond uit. "Er gebeurt heel veel in, het is spannend. Andy en Terry maken heel veel dingen mee en het is heel veel fantasie. Het is een droomboomhut als een eigen rijk."

Jason Diallo Beeld Tammy van Nerum

Lekker veel delen

Bakkerij Bliss, Kathyn Littlewood (Van Holkema &Warendorf) 10+
Over een bakkerij met een toverkookboek waar een snufje magie door de recepten gaat.

Dr. Proktor, Jo Nesbø (Lemniscaat) 6+
Kolderieke avonturen van de verknipte Doktor Proktor, uitvinder van het schetenpoeder en de teletijdtobbe.

Verhalen uit de Heksenkeet, Femke Dekker (Gottmer) 7+
Over een spannend huis met krakende trappen en piepende deuren, waar regelmatig rare dingen gebeuren met vier knettergekke heksen.

Flip Fiasco, Stephan Pastis (De Fontein) 9+
Verslag van het leven van de oprichter, eigenaar en directeur van het ­beste detectivebureau van het land. Nee, van de hele wereld.

Dummie de Mummie, Tosca ­Menten (Van Goor) 8+
­Goos Guts woont in het saaiste dorp van de wereld. Op een dag ziet hij ineens een mummie in zijn bed. Wereldwijd vertaald en verfilmd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.